2 Күн бұрын қуығына катетеризация жасалған науқас дәретке отырғанда қиналатынына, іштен төмен қарай ауру сезімдеріне, жиі дәрет ауру сезімімен жүретітін айтты. Науқастың шағымын анықтаңыз:

катетер қою кезіндегі жарақат;

созылмалы простотиттің асқынуы;

зәр шығару жолдарының жұқпасы;

венерелогиялық аурудың дамуы;

созылмалы циститтің асқынуы.

Науқас ұйқысының бұзылып, жағдайы нашарлап, жүрек тұсы ауыратындығын айтты. Ол көп жылдар бойы темекі шегетінін, аз қозғалатындығын және жұмысы көп күйзеліс пен шаршауды шақыратынын айтты. Сіздің ұсынысыңыз:

жұмысын жалғастыруды;

зиянды әдеттерін жалғастыру;

жұмыстан шығу;

салауатты өмір салтын ұстану;

түнгі кезекке ауысу.

45 Жастағы науқас ес түссіз жатыр. Обьективті түрі- терісі құрғақтанған, бұлшық

ет тонусы төмен, терең тыныс алады, ауызынан өткір ацетонның иісі байқалады.

Науқастың күйін бағалаңыз:

гипоргликемиялық кома;

гипергликемиялық кома;

бауырлық кома;

уремиялық кома;

эпилепсия.

Сіз көшеде өмірлік көрсеткіші төмен науқасты кездестірдіңіз: есі жоқ, кеуде

қозғалысы байқалмайды, кәрі жіліктік артерияда тамыр соғысы байқалмайды.

Тағы қосымша тексереміз: 1. артериялық қан қысымын өлшейміз; 2. ұйқы артериясында пульсты анықтау;

3. көзін жарық тусіру арқылы тексеру; 4.” көремін –естимін-сеземін” әдісі арқылы тыныс алуды тексеру; 5. фонендоскоп арқылы жүрегін тыңдау;

1, 2, 3;

3, 4, 5;

2, 3, 4;

2, 4, 5;

1, 3, 4.

Нефрология бөліміне 38 жастағы ер кісі жедел гломерулонефритпен түсті.

Мынандай шағымдары бар: бас ауру, әлсіздік, бел аймағындағы ауру сезімі.

Екі апта бұрын балық аулауға барғанда ангинасы ауырған, дәстүрлі емін қолданған. Объективті: температурасы 37°С, бозарған, АД 180/120 мм с.б., олигурия, зәрінің түсі “ет шайындысындай”. Науқасқа күтім шараларын көрсетесіз:

төсектік қалып, диета №10, аз мөлшердегі сұйықтық қабылдау, қатаң төсектік қалып, диета №7, қадағалау күндері, сұйықтық қабылдауды азайту; төсектік қалып, диета №5, көлемді тамақтану; еркін қалып, диета №15, сұйықтық шектелмеген; төсектік қалып, диета №7, көлемді тамақтану.

28 жастағы науқас төрт ай бұрын қазіргі ауруына дейін ауыр жарақаттануды басынан кешкен, соған байланысты гемотрансфузиялық ем қабылдаған. Екі апта бұрын тамаққа тәбеті жоғалған, буындары ауырады, субфебрильді температура. Тері мен көздің ақ денесінің сарғайғанын, зәрінің қоюланғанын, нәжісінің түссізденгенін байқаған. Дәрігер «В» гепатиті деген диагноз қойды. Мүмкін болатын күтім түрін таңдаңыз: № 5 диета, көлемді тамақтану, витаминдер, дезинтоксикационалық заттар; 2. № 10 диета, шектелген сұйықтық, витаминдер, дезинтоксикационалдық заттар; № 7 диета, тұзды аз мөлшерде қабылду, сұйықтықтар; № 9 диета, көмірсуларды шегеру; № 11 диета, ақуызды көбейту.

62 жастағы әйел жолдасының қайтыс болғаны жайлы хабар алған сәтте, айқай салып, есінен танып құлап түсті. Қарау кезінде: тері қатпары бозарған, тынысы беткей, тамыр соғысы 92 соққы минутына, АҚҚ 100/60 мм сб.б. Науқастың жағдайын бағалап, көмек көрсетіңіз: 1. эпилепсия ұстамасы; 2. коллапс; 3. миокард инфаркты; 4. естен тану; 5. бас ми қан айналымының бұзылуы; А. бас жағын жоғарлату, нашатір спиртін искету; Б. жатқызып, аяғын көтеру, нашатір спиртін искету;

В. жартылай отырғызу, нашатір спиртін искету; Г. Реанимациялық шараларды жүргізу; Д. көмек көрсетпей жедел жәрдем шақыру.

1 – Д;

2 – А;

3 – Г;

4 – Б;

5 – В.

Квинке ісігі кезіндегі науқастың потенциалдық жағдайы:

қабақтың ісуі;

еріннің ісуі;

кеуденің ішкі бөлігінің ауырсынуы;

тұншығу;

тері бөртпелері.

Бүрек шаншуы кезіндегі науқастың приоритетті мәселесі:

жүрек айнуы;

субфебрильді температура;

бел аймағының ауруы;

демікпе;

гематурия.

Өкпеден қан кету кезінде тәуелсіз мейірбикенің арласуы:

кальций хлоридін көк тамырға енгізу;

аминокапрнды оттегіні енгізу;

кеуде аймағына салқын кою;

кеуде аймағына жылы қою;

преднизолонды енгізу.

Асқазан сүңгісін жұтқызуға науқасты дайындау:

кешкісін –жеңіл ас, таңертең – аш қарын;

кешкісін –тазарту клизмасы;

кешкісін және таңертең – тазарту клизмасы;

таңертең - сифондық клизма қолдану;

іш жүргізетін дәрілерді түнде қолдану.

Эзофагогастродуоденоскопия – бұл оптикалық зерттеу түрі:

өңеш, асқазан, он екі елі ішек;

жуан ішек;

бронхтарды;

зәр шығару жүйесін;

бауырды.

Эзофагогастродуоденоскопияға дайындауға кіреді:

көлемді тамақтану;

науқасты психологиялық дайындау;

таңертең көлемді тамақтану;

қанның ұюын анықтау;

қандағы билирубин деңгейін анықтау.

Колоноскопия – бұл тексеру:

өңеш , асқазан, он екі елі ішекті оптикалық тексеру;

жуан ішек;

Бронхтарды;

зәр шығару жүйесін;

бауырды.

Ректороманоскопия – бұл тексеру:

өңеш , асқазан, он екі елі ішекті оптикалық тексеру;

жуан ішек;

бронхтарды;

зәр шығару жүйесін;

тік ішек.

Науқасты ректороманоскопияға дайндаңыз:

танертен майлы клизма;

кешкісі сифонды клизма;

танертен сифонды клизма;

зерттеуге дейін 2 сағат бұрын тазалау клизмасын жасау;

тазалау клизмасы танертен және кешке.

Тәуелсіз мейірбикелік араласу дегенміміз: 1.дәрігерлік тағайындауды орындау; 2. науқаспен оның мәселесі жайлы кеңесу; 3. инфузионды терапияны жүргізу; 4. зерттеулерді тағайындау;

5. өзін-өзі күтуге науқасты дайындау;

1, 2;

2, 3;

3, 4;

2, 5;

4, 5.

Бронх демікпесі ұстамасы кезінде мейірбике жасауға міндетті емес:

бас жағын көтеру;

таза ауамен қамтамасыз ету;

қысып тұрған киімдерин шешу;

эуфиллинді дәрігерге дейін енгізу;

бронхолитиктерді ингаляциямен қабылдау.

«Іштегі ауру сезімі» мейірбикелік диагноз кезіндегі мейірбикенің тәуелді іс-әрекеті:

науқасты тыныштандыру, ыңғайлы қалып беру;

суық басу;

анальгетик енгізу;

дәрігерді шақыру;

тамақтандырмау, су ішкізбеу.

«Гипертермия» мейірбикелік диагноз кезіндегі мейірбикенің тәуелді іс-әрекеті:

дәрігерді шақыру;

жылы сумен сүрту;

жартылай спиртпен сүрту;

ыстық түсіретін дәрілерді инъекция арқылы енгізу;

көп сұйықтық ішкізу.

Ойық жара ауруының алдын алудағы дұрыс емес жауапты көрсетіңіз:

дұрыс тамақтану;

нервтік-психикалық жүктемелерден аулақ болу;

созылмалы гастритті уақытында анықтап емдеу;

зиянды әдеттермен күрес;

қышқыл және майлы өнімдерді жиі қабылдау.

Қант диабеті кезінде зәр құрамында кездеседі:

Б

елок;

лейкоцит;

эритроцит;

қант;

көп мөлшерде тұздар.

Инсулинді шамадан тыс қолданғанда дамуы мүмкін:

гипергликемялық кома;

гипогликемиялық кома;

уремиялық кома;

бауырлық кома;

миокард инфаркты.

Белгісіз умен уланғандағы науқасқа құсу кезіндегі көмек:

1. науқасты бір бүйіріне жатқызу (егер науқастың қалпын өзгерту мүмкін емес болса, құсық аспирациясын - тыныс алу жолдарына түсуін болдырмау үшін басын бір жаққа бұрады);

2. мойын мен кеудесін орамалмен жабу;

3. иек астына бүйрек тәрізді лоток қою;

4. әр бір кұсудан кейін ауыз қуысын сумен немесе 2% натрий гидрокарбонат ерітіндісімен тазалап тұру (керек жағдайда алдын-ала ауыз қуысынан кұсық массасын алмұрт тәрізді баллонмен сорып алған жөн);

5. қалта ингаляторын қолдану;

1,2,3,4;

3,4,5;

13,4,5;

1,2,4,5;

2,4,5.

Егер кұсық түсі қанық қызыл қан (өңештен қан кету) болса немесе кофе түсі сияқты (асказанан кан кету) болса, келесі қимыл әрекетті орындауы керек:

1. науқасты жатқызып, төсегінің аяқ жағын көтеру;

2. дәрігер шақыру;

3. төс етегі аймағына мұзды қабық қою;

4. жылытқышты қолдану;

5. қыша қағаздарын төс аймағына қою;

1,2,3;

1,4;

1,5;

1,4,5;

2,3,4.

Адамда тәулігіне нәжіс массасы түзіліп шығарылады:

орташа есеппен 500-600 г;

орташа есеппен 1000-1200 г;

орташаесеппен 150-250 г;

орташа есеппен 700-800 г;

орташа есеппен 20- 50 г.

Асқорытужүйесіауруларынатәнсимптомдар:

1. эпигастрийтұсындағыауру;

2. сегіз көз аймағындағы ауыру сезімі;

3. омыртқа жотасындағы ауыру сезімі;

4. қыжыл, кекірік;

5. лоқсу, құсу;

1,2,3;

2,3,4;

3,4,5;

1,4,5;

2,4,5.

Асқорытужүйесіауруларынатәнсимптомдар:

1. кіндік тұсындағы аурулар – көбінесе аш ішектің дерттерінде кездеседі;

2. іштің екі бүйіріндегі ауру – тоқ ішектің зақымдануында кездеседі;

3.шығарылым /дефекация/ кезінде ауырсыну – тік ішектің немесе анустың зақымдануында кездеседі;

4. емшек үсті безі аймағындағы ауыру сезімі;

5. балтыр, сан аймағындағы ауыру сезімі;

1,4,5;

1,2,3;

1,3,4;

1,3,5;

4,5.

Асқорыту мүшелері қызметінің бұзылуларында науқастарда келесі шағымдар байқалады:

1.іштің ауырсынуы;

2.асқазан диспепсиясы;

3.есту қабілетінің бұзылуы;

4.қыжыл, кекірік;

5.тыныс алудың қиындауы;

1,2,3;

1,2,5;

2,3,4;

1,2,4;

1,5.

Асқорыту мүшелері қызметінің бұзылуларында науқастарда келесі шағымдар байқалады:

1.дисфагия;

2.іштің ауырсынуы;

3.есту қабілетінің бұзылуы;

4.сөйлеудің бұзылуы;

5. лоқсу, құсу;

1,2,5;

1,2,4;

1,2,3;

1,4;

2,3.

Асқорыту мүшелері қызметінің бұзылуларында науқастарда келесі шағымдар байқалады:

1.іш қату;

2.сөйлеудің бұзылуы;

3.іш кебу;

4.тыныс алудың қиындауы;

5.тәбеттің бұзылуы;

1,2,3;

1,3,5;

1,3,4;

1,4,5;

4,5.

Асқорыту мүшелері қызметінің бұзылуларында науқастарда келесі шағымдар байқалады:

1.іш өту;

2.нәжістің ұстамауы;

3.метеоризм;

4.сөйлеудің бұзылуы;

5.көрудің бұзылуы;

1,2,3;

1,4,5;

1,3,5;

1,2,5;

1,2,4.

Асқазан- ішек жолдарынан қан кетудің сипаттамасы:

1.сөйлеудің бұзылуы;

2."кофе тұнбасы" тәрізді құсық;

3.кенеттен болған әлсіздік, бас айналу;

4.тыныс алудың қиындауы;

5.нәжістің қара түсті (мелена) болуы;

2,3,5;

1,3,5;

1,4;

1,4,5;

4,5.

Спастикалық іш қату кезінде жиі тағайындалатын клизма:

гипертониялық;

тазалаау;

сифонды;

майлы;

қоректендіргіш.

Майлы клизма кезінде қолданылатын сұйық майдың мөлшерін көрстіңіз:

1000мл;

500 мл;

100 мл;

10 мл;

800 мл.

Гипертониялық клизманы жүргізу үшін дайындаймыз:

10% натрия хлорида;

5% сульфата магния;

2% натрия гидрокарбоната;

0,9% натрия хлорида;

йодталған ас тұзын.

Дәрілік клизмадан кейін науқас төсектік қалыпта жату керек:

6- сағат;

4-6 сағат;

2-3 сағатт;

2 сағаттан аз емес;

1 сағаттан көп емес.

Гипертониялық клизмадан кейін іштің босау уақыты:

8-10 сағат;

4-6 сағат;

20-30минут;

1 сағат;

10 минут.

Гипертонялық клизманы қою үшін 33% магний сульфатының қажетті мөлшері:

1000 мл;

500 мл;

50-100 мл;

10 мл;

5 мл.

Дәрілік клизманың алдында 20-30 минут бұрын жүргізіледі:

гипертониялық клизма;

тазалау клизмасы;

сифонды клизма;

газ шығаратын түтікшені қою;

майлы клизма.

Майлы клизмадан кейін іштің босау уақыты:

8-10 сағат;

4-6сағат;

2-4сағат;

1сағат;

1,5сағат.

Сифонды клизманы қоюдағы тік ішекке енетін сүңгінің ұзындығы:

50- 60см;

30- 40см;

10-15см;

5-10см;

7-10см.

Сифонды клизма кезіндегі судың мөлшері:

10 литр;

5 литр;

2 литр;

1 литр;

1,5 литр.

Сифонды клизманы қоюдың көрсеткіші:

тік ішек рагі;

ішектің түйілуіне күдіктенгенде;

ішектен қан кеткенде;

тік ішектің қабыну;

дәрілік клизманын алдында.

Гипертониялық клизмны қою үшін 10% натрий хлоридінің қажетті мөлшері:

500мл;

100 мл;

400 мл;

10 мл;

5 мл.

Тазалау клизмасы кезіндегі науқастың жату қалпы:

оң жақ қырымен;

сол жақ қырымен;

ішімен;

арқасымен;

Симс қалпында.

Сифонды клизманы қоюдың қарсы көрсеткіші:

іштің жүрмеуі;

улану;

ішектен қан кету;

тазалау клизмасы сәтсіз болғанда;

көп мөлшерде ішекті сұйықтықпен жуу үшін.

Сифонды клизма кезінде қолданылатын судың температурасы:

40-42°С;

10-12°С;

20-22°С;

32-34°С;

37-38°С.

Газ шығартын түтікшені қолданудың максимльді ұзақтығы (сағат):

4 сағат;

3 сағат;

1 сағаттан көп емес;

0,5 сағат;

5 сағат.

Газ шығаратын түтікшені тік ішекте ұзақ қалтыруға болмайды, себебі:

ішек қабырғасында ойылу пайда болуы мүмкін;

науқасты шаршатады;

емдік әсері аяқталып қалады;

оның стерилділігі жойылады;

ыңғайсыздық шақырады.

Метеоризмде жел шығаратын түтікшені енгізу тереңдігі:

50 см;

20-30см;

7 - 8см;

2 - 4см;

10 - 12см.

Температура раствора, используемого при постановке гипертонической клизмы:

34-36°С;

40-42°С;

10-12°С;

37-38°С;

22-23°С.

Полиурия дегеніміз:

зәр шығаруының қиындауы;

тәуліктік зәр мөлшері2000 мл-ден көп болуы;

тәуліктік зәр мөлшері аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы.

Странгурия дегеніміз:

зәр шығаруының қиындауы;

тәуліктік зәр мөлшерінің көбеюі;

тәуліктік зәр мөлшерінің аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы.

Олигурия дегеніміз:

зәр шығаруының қиындауы;

тәуліктік зәр мөлшерінің көбеюі;

тәуліктік зәр мөлшері 500мл аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы.

Анурия дегеніміз:

зәр шығаруының қиындауы;

тәуліктік зәр мөлшерінің көбеюі;

тәуліктік зәр мөлшерінің аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы, /қуыққа зәр түспеуі/.

Ишурия дегеніміз:

зәр шығаруының қиындауы;

тәуліктік зәр мөлшерінің көбеюі;

тәуліктік зәр мөлшерінің аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы.

Поллакурия дегеніміз:

зәр шығарудың жиіленуі;

тәуліктік зәр мөлшерінің көбеюі;

тәуліктік зәр мөлшерінің аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы

Никтурия дегеніміз:

зәр шығарудың жиіленуі;

науқастың күндізгі зәрге қарағанда, түндегі зәрдің көп болуы

тәуліктік зәр мөлшерінің аз болуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы

Глюкозурия дегеніміз:

зәр шығарудың жиіленуі;

науқастың күндізгі зәрге қарағанда, түндегі зәрдің көп болуы;

зәр қызғылт түске боялуы;

зәрде қанттың болуы;

зәр бөлінуінің тоқтауы.

Энурез дегеніміз:

зәр шығарудың жиіленуі;

науқастың күндізгі зәрге қарағанда, түндегі зәрдің көп болуы;

зәр қызғылт түске боялуы;

зәрде қанттың болуы;

түнгі зәрдің тоқтамауы.

Гематурия дегеніміз:

зәр шығарудың жиіленуі;

науқастың күндізгі зәрге қарағанда, түндегі зәрдің көп болуы;

зәрде қызғылт түстен бастап, ет жуғанға дейінгі түске боялуы;

өз еркімен зәр шағара алмауы;

зәр бөлінуінің тоқтауы.

Катетерді қолданар алдында батыру керек:

сутек асқын тотығына;

залалсыздандырылған вазелин майына;

антисептикалық ерітіндіге;

таза суға;

этил спиртіне.

Қуықты жуу мақсаты:

қабыну процесстерін емдеу үшін;

қуық балансын қалпына келтіру үшін;

қалған зәрді шығару үшін;

газды шығару үшін;

улануда.

Қуықты катетерлеген кезде медбике мына катетерді қолдануға құқығы бар:

кез-келген;

жұмсақ;

жартылай қатты;

қатты;

барлығын қолданады.

Төменде аталғандардың ішінен катетер түрін көрсетіңіз:

дренаж;

Фолея;

Дюфо;

сүңгі;

Жане;

Ерлерге қолданылатын катетердің ұзындығы:

20-25см;

10-15см;

5-8см;

1-5см;

7см.

Катетер қою кезіндегі қолданылатын қолғап:

таза;

стерильденген;

бір реттік;

көп реттік;

текстильден.

Әйелдерге қолданылатын катетердің ұзындығы:

20-25 см;

10-15 см;

5-6 см;

1-3 см;

7-10см.

Катетер енгізу алдында мейірбике жүргізеді:

сыртқы жыныс мүшесін жақсылап сүрту;

жыныс мүшелерін толық және зәр жіберу канал басын толық жуу;

қуықты жуу;

жыныс мүшелерін бүрку;

ішкі жыныс мүшелерін жуу;

Катетер қою алдында науқастың жыныс мүшесін жуындыру үшін қажет:

қою калий перманганат ертіндісі;

сутек асқын тотығы;

калий перманганатының әлсіз ертіндісі немесе жылы су;

хлорамин ертіндісі;

глюкоза ертіндісі.

Катетер қою алдында науқастың зәр жіберу канал басын жуындыру үшін қажет:

қою калий перманганат ертіндісі;

сутек асқын тотығы;

0,02% фурацилин ертіндісіне, Т= 37° C;

хлорамин ертіндісі;

глюкоза ертіндісі.

Көп рет қолданатын катетерді қолданылғаннан кейін жүргіземіз:

ағынды суда жуу;

№1 зарарсыздандыру ерітіндісінде жуып, №2 зарарсыздандыру ерітіндісіне салып қою;

0,02% фурацилин ертіндісіне, Т= 37° C салып қою;

залалсыздандыру алды тазарту жүргізу;

дистельденген суда жуу.

Күнделікті ішек стомасына күтім жасау үшін мыналар қажет:

ежедневно промывать стому йодосодержащими растворами

обеспечить постоянный уход за кожей вокруг стомы

исключить из диеты овощи и фрукты, черный хлеб

менять калоприемники каждые 2-3 ч

барлық жауап дұрыс

Тоқ ішекті алдыңғы құрсақ қуысына шығаруы аталады:

эпицистостома;

колостома;

гастростома;

трахеостома;

цистостома.

Қуықты жуу үшін қолданылатын фурацилин ерітіндісінің температурасы.

40°С;

37°С;

25°С;

10°С;

20°С.

Түнгі уақытта әйел адамның зәрі ұстамаса қолдану керек:

памперсті;

жаялықты;

резеңкелік судноны;

металлды дәрет ыдысын;

алынып-салынатын зәр қабылдағышты.

Катетерлеу алдында науқасты жуындыру үшін қажет:

қою калий перманганат ертіндісі;

сутек асқын тотығы;

калий перманганатының енжар ертіндісі Т-37°С;

хлорамин ертіндісі;

глюкоза ертіндісі.

Биохимиялық анализге қан алынады:

таңертең аш қарынға;

таңғы астан кейін;

кез-келген уақытта;

түскі ас алдында;

кешкі ас алдында.

Науқасты ректороманоскопияға дайындау:

премедикация;

тік ішектің температурасын өлшеу;

контрасты затты ауыз арқылы қабылдау;

тазалау клизмасы тексеріске 2 сағат қалғанда;

сифон клизмасы.

Құрсақ қуысына УДЗ жүргізер алдында мына өнімдерді тоқтату қажет:

қарақұмық ботқасы, анар, қызанақ;

сүт, көкөністер,жеміс-жидектер,қара нан;

жұмыртқа, ақ нан, тәттілер;

ет, балық, консервілер;

кәмпитер.

Коха әдісіне жиналған қақырықты өткізетін лаборатория:

биохимиялық;

цитологиялық;

клиникалық;

бактериологиялық;

серологиялық.

Фиброгастроскопияға науқасты дайындау:

тексеріс алдындағы күні кешке сағат 18-ден кешіктірмей кешкі асты қабылдау;

кешкі астан кейін су немесе тамақ ішпу;

таңертең ашқарынға, су және дәрі дәрмектерді ішпей бару;

шылым шекпеу, тісін тазаламау, тексеріс алдында тіс протезін шешу

барлық жауап дұрыс.

Сау адамдағы қақырықтың мөлшері:

100 млбөлінеді;

50мл бөлінеді;

15 млбөлінеді;

10 млбөлінеді;

болмайды.

Нәжістегі жасырын қанды анықтау үшін науқасты дайындау уақыты: (күн)

1;

5;

2;

3;

10.

Тәуліктік диурез 350 мл болғанда аталады:

олигурия;

никтурия;

анурия;

полиурия;

энурез.

Күндізгі зәрден түнгі зәрдің көп болуы аталады:

полиурия;

никтурия;

анурия;

олигурия;

энурез.

Тәуліктік зәр 3000 мл-ден көп болуы аталады:

полиурия;

никтурия;

анурия;

олигурия;

энурез.

Науқастан қақырықты зерттеуге жинау үшін қарастырылады:

ауыз қуысын спиртпен шаю;

ауыз қуысын қайнаған сумен шаю;

ауыз қуысын фурацилин ертіндісімен шаю;

ауыз қуысын гидрокарбонат натрий ертіндісімен шаю

асептикалық ерітінділермен шаю.

Парентеральды әдіспен асқазанды сүңгілеген кездегі пробирканың саны:

9;

7;

11;

3;

1.

Асқазанды жуу кезңндегі қолданылатын ойымшаның/воронканың/ көлемі:

1000мл;

200мл;

100мл;

50мл;

20мл.

Асқазанды жуудың көрсеткіштері:

тамақтан улану;

жедел аппендицид;

жедел респираторлық ауру;

іш қату;

іш өту.

Парентеральды әдісі бойынша асқазан сөлін алуға энтеральді тітіргендіргіш ретінде алынатыны:

0,1% гистамин ертіндісі немесе пентогастрин ерітіндісі

0,1 атропин ертіндісі

200 мл капуста шырыны

33% магния сульфат ертіндісі

ет сорпасы.

Асқазан жуу кезіндегі қарсы көрсеткіштері:

асқазаннан қан кету;

саңырауқұлақпен улану;

гастрит;

іш қату;

іш өту.

Науқасты нәжістегі жасырын қанды анықтау үшін тоқтатылатын өнімдер:

құрамында клетчатка бар

құрамында темір бар

құрамнда белогы бар

құрамында көмірсуы бар

құрамында майлар бар

Паренхиматозды қан кету кезіндегі белгілері:

әслсіздік,бас айналуы;

жіп тәрізді пульс;

артериялық қысымның төмендеуі;

аяқ-қолы мұздауы;

барлық жауап дұрыс.

Тек асқазанан қан кететін түс белгісі:

қанық қызыл түстес;

көбікті ашық қызыл түстес қан;

кофе қойыртпағына ұқсас түстес қан;

қою қоңыр ұйыған түстес қан;

сұйық қара май тәріздес.

Тек өңештен қан кететін түс белгісі:

қанық қызыл түстес;

көбікті ашық қызыл түстес қан;

кофе қойыртпағына ұқсас түстес қан;

қою қоңыр ұйыған түстес қан;

сұйық қара май тәріздес.

Тек ішектен қан кететін түс белгісі:

қанық қызыл түстес;

көбікті ашық қызыл түстес қан;

кофе қойыртпағына ұқсас түстес қан;

қою қоңыр ұйыған түстес қан;

сұйық қара май тәріздес.

Тек бауырдан қан кететін түс белгісі:

қанық қызыл түстес;

көбікті ашық қызыл түстес қан;

кофе қойыртпағына ұқсас түстес қан;

қою қоңыр ұйыған түстес қан;

сұйық қара май тәріздес.

Асқазан ішек жолдарынан қан кетіп жатқан науқасқа дәрігер келгенше мейірбике көрсете алатын көмек:

тазалау клизма қою;

ішіне жылытқыш қою;

ішіне мұзды мұйық қою;

натрий хлориді ерітіндісінің 50 мл ішкізу;

викасолды енгізу.

Асқазанды жуу кезінде асқазанды сүңгілеу үшін енгізілетін ұзындығының формуласы:

бойы — 100 см;

бойы — 80 см;

бойы — 50 см;

бойы — бойының ½ см;

бойы – 60 см.

Он екі елі ішекті сүңгілеген кездегі алынатын өт порциясының саны:

10;

5;

1;

3;

4.

Гастростом аймағындағы теріні өңдейді:

1.спиртпен;

2.бриллиант көгі ерітіндісімен;

3.йодпен;

4.Лассара пастасымен;

5.калий перманганатпен;

1,2;

2,3;

3,4;

4,5;

2,4.

Он екі елі ішекті сүңгілеу кезінде «В» порциясын алу үшін сүңгі арқылы 30-50 мл енгізіледі:

ет сорпасы;

капуста қайнатпасы;

33% магний сульфаты ерітіндісі;

нан қайнатпасы;

пентогастрин.

Асқазанды жуу кезінде үлкен адамдарға мына мөлшерде таза суды дайындау қажет:

10 литр;

3 литр;

1 литр;

0,5 литр;

5 литр.

Асқазанды жуу кезінде ересек адамға дайындайтын таза судың температурасы:

40-45°С;

37-38°С;

20-22°С;

4-6°С;

16-20°С.

Он екі ішекті сүңгілеу кезінде зерттеледі:

ұйқы безі асты сөлі;

асқазан сөлі;

өт;

он елі ішек сөлі;

жуан ішек сөлін.

Он екі елі ішекті сүңгілеу кезінде күміс қышқыл магнезиясының (магний сульфатының) енгізу мөлшері:

40%;

20%;

10%;

33%;

10%.

Он екі елі ішекті сүңгілеу алдында ең соңғы қабылданатын жеңіл сіңетін тағам жүргізіледі:

тексеретін күні таңертең;

тексерер алдында түсте;

тексерер алдында кешкісін;

түстен кейін;

түнде.

Тағаммен уланғанда асқазанды жуу үшін қолданылатын сүңгі:

жіңішке резеңкелі;

жуан асқазан сүңгісі;

дуоденальді;

эндоскопиялық;

назогастральді.

Асқазанды сүңгілеу үшін қолданылатын сүңгі:

жуан асқазандық;

он екі елі ішекті;

жіңішке асқазан сүңгісі

эндоскопиялық;

назогастральді.

Тоқ ішектің сілемейлі қабығын эндоскопиялық қарау – ол:

эзофагоскопия;

гастроскопия;

колоноскопия;

дуоденоскопия;

ректомоноскопия.

Он екі елі ішекті сүңгілеу кезінде науқасты жатқызады:

оң жақ қырымен;

ішпен;

сол жақ қырымен;

арқамен;

Симс қалпына.

Өкпені жасанды желдетудің әсері болу үшін дұрыс көрсеткішті таңдаңыз:

тыныс алу жолдарының өткізгіштігінің жақсы болуы;

техникалық құралдардың көмегімен өкпені жасанды желдету;

өкпеге бір үрлегенде 0,5 көлемдегі ауа беру;

тыныс алу жолдарына дем беру жиілігі 5-6 минутқа тең келуі керек;

кеуде торының жарақаты болмауы керек.

Жүрек-қан тамыр жүйесіне реанимация жасаған кезде әсері болу үшін жасалатын әрект:

жүрекке тікелей емес массаж, өкпені жасанды желдетумен бірге;

анализ алу;

рентгенологиялық тексеріс;

жүрек-өкпе реанимациясы 2 сағат бойы;

техникалық құралдардың көмегімен өкпені жасанды желдету.

Өкпені жасанды желдетудің әсерін бағалайтын критериді көрсетіңіз:

ұйқы артериясында тамыр соғысының пайда болуы;

эпигастральді аймақтың ісінуі;

кеуде торының ауаға толуы;

тері қатпарларының бозаруы;

көз қарашығының тарылуы.

Клиникалық өлім белгісі:

естің болмауы, тыныс алуы тоқтауы;

тері қатпарларының бозаруы, көгерген;

тамыр соғысының ұйқы артериясында болмауы;

көз қарашығының тарылуы, жарыққа реакциясы болмауы;

барлық жауап дұрыс.

Биологиялық өлімнің констатациясынан кейін қайтыс болған адамның мәйітін патологоанатомиялық бөлімшеге жеткізу уақыты:

6 сағаттан кейін;

2 сағаттан кейін;

1сағаттан кейін;

тезарада өлім анықталғаннан кейін

30 минуттан кейін;

Клиникалық өлімнің ұзақтығы (минут):

10-1;

4-6;

1-2;

0,5;

5-7.

Ағза өлімінің қайтымсыз түрі:

клиникалық өлім;

агония;

биологиялық өлім;

преагония;

кома.

Ұзақ уақытты зәр катетерімен жүретін науқастың патенциолды мәселесі:

зәр ұстамауы;

қуық тонусының жоғалуы;

ойылу;

іш қату;

іш өту.

Қуықты жуу үшін қолданылатын ерітінді:

фурацилин;

сутегі асқын тотығы;

физиологиялық;

первомур;

1% йод.

Зәр шыгару жүйесін тексеру әдістеріне жатады:

холедохоскопия;

цистоскопия;

ирригография;

ректороманоскопия;

колоноскопия.

Бүйрек шашуы кезінде ауру сезімінің иррадияциялану сипаттамасы:

жамбас аймағы;

қуық және бел аймағы;

иық;

эпигастрий;

сол жак жауырынға.

Бүйрек шаншуын басу үшін енгізу керек:

лазикс;

димедрол;

но-шпа;

дибазол;

нитроглецирин.

Бүйрек шаншуының белгілері:

зәр ұстамауы;

полиурия;

бел аймағындағы асқынған ауру сезімі несепағар бойымен берілу иррадияциясы;

газбен нәжістің ұсталуы;

жедел зәрдің тоқтамауы;.

Клиникалық өлімнен алып шығатын негізгі шара:

нашатыр спиртін иіскету;

өкпеге жасанды желдету жүргізу;

жүрекке жабық массаж жасау;

өкпеге жасанды желдету мен жүрекке жабық массажды бірге жасау;

Гемлих әдісі.

Үлкен адамның кеуде аймағына массаж жасайды:

барлық алақанмен;

алақанның проксимальді аймағымен;

3 саусақпен;

1 саусақпен;

жұдырықпен.

Кеуде аймағы реанимациясын үлкен кісіге 1 адаммен жүргізген кездегі ауа мен компресстің қатынасы:

дем беру 1 рет - 5 компрессия;

дем беру 2 рет - 4 компрессия;

дем беру 3 рет - 6 компрессия;

дем беру 2 рет - 15 компрессия;

дем беру 2 рет – 7 компрессия.

Жүрекке тікелей емес массаж жасағанда науқас жатқан орын болу керек:

қатты;

жұмсақ;

төмендеген;

біркелкі емес;

бәрі дұрыс.

Сафардың үш тәсілігіндегі тыныс алу өткізгіштігін жаксарту үшін жүргіземіз:

арқамен жату, басы бұрылған, төменгі жағы алдыға шыққан;

жауырын астына жастықша қойылған, басы артқа шалқайған, төменгі жағы алдыға тартылған;

арқамен жатқан, еңкейген, төменгі жағы жоғарғы жағына тартылған;

арқамен жатқан, жауырын астына жастықша қойылған;

арқамен жатқан, басы бір жақ қырына бұрылған, тілі алға шығарылған.

Реанимацияның белсенді әсерінің белгісі:

өкпедегі ауа айналымының болмауы;

қарашық кеңейген;

ұйқы артериясында тамыр соғысының болмауы;

ұйқы артериясында тамыр соғысының пайда болуы, қарашықтың тарылуы;

дене темпратурасының жоғарлауы.

Жүрек өкпе реанимациясын 2 адаммен жүргізген кездегі ауа мен компресстің қатынасы:

1 рет дем беру - 2 компрессия;

1 рет дем беру - 10 компрессия;

1 рет дем беру - 5 компрессия;

2 рет дем беру - 15 компрессия;

3 рет дем беру – 10 компрессия.

Реанимация шараларын жүргізгенде тіл көмейге түсіп кетпес үшін бастың бағыты:

жанына бұрылған;

шалқайған;

еңкейген;

бастапқы қалпы;

барі дұрыс.

Нормотермия бойынша клиникалық өлімнің ұзақтығы:

1-2 минут;

5-6 минут;

25-30 минут;

8-10 минут;

10-15 минут.

Өкпені жасанды желдету кезінде ересек адамға дем беру жиілігі 1 минут ішінде:

8-10 1 минутта;

30-32 1 минутта;

12-20 1 минутта;

20-24 1 минутта;

20-30 1 минутта.

Жүрекке тікелей емес массаж жасағанда мүмкін болатын асқынулар:

бұғана сынығы;

қабырға сынығы;

трахеяның бұзылысы;

омыртқа сынығы;

семсер тірізді өсіндінің сынығы.

Жүрекке тікелей емес массаж жасағанда алақанды қою керек:

кеуде аймағының 1/3 бөлігінің жоғарғы жағына семсер тәрізід өсіндіден 2 саусақ жоғары;

кеуде торының 1/3 бөлігінің шекрасы мен ортанғы бөлігіне;

кеуде торының 1/3 бөлігінің шекрасы мен төменгі бөлігіне семсер тәрізді өсіндіден 2 саусақ жоғары;

солжақтан 5 қабырға аралығына;

солжақтан 5 қабырға аралығына; семсер тәрізід өсіндіден 2 саусақ солға.

Үлкен кісіге кеуде аймағына жүрекке тікелей емес массаж жасаудың тереңдігі:

1-2 см;

4-6 см;

7-8 см;

9-10 см;

8-11 см.

Реанимацияны тоқтатудың көрсеткіштері:

қан айналымы белгілерінің тоқтауы;

өз еркімен дем алуды тоқтауы;

биологиялық өлімнің белгілерінің пайда болуы;

көз қарашығы кеңейген;

естің болмауы.

Жүрек – өкпе реанимациясы кезінде науқасты дұрыс орналастыру:

аяғын жоғары көтеру;

басын жоғары көтеру;

қатты тегіс жерге жатқызу;

басын төмен түсіру;

Фаулер қалпын беру.

Егер жүрек қызметі қалпына келмесе, реанимациялық көмекті мына уақыттан кейін тоқтату керек:

30-40 минуттан кейін;

3-6 минуттан кейін;

2 сағат кейін;

15-20 минут кейін;

5-6 минут кейін.

Терминальді үзіліс жағдайы созылады:

5-10 секундтан 3-4 минутқа дейін;

5-6 минут;

3-5 секундтан 5-6 минутқа дейін;

10-15 секундтан 10 минутқа дейін;

3-4 минуттан 1-2 сағатқа дейін.

Агония алды жағдайынан агонияға өту аралыгын атаймыз:

терминальді үзіліс;

агония:

клиникалық өлім;

биологиялық өлім;

реанимация.

Нақты көрсеткіштер бойынша сәйкестендіріңіз:

1.тыныс алудың болмауы (апноэ), қан айналымның тоқтауы (асистолия);

2.естің өшуі (кома), көздің ақ денесінің қараюы және құрғауы;

3.«мысық көзі тәріздес» симптом, дене температурасының төмендеуі;

4.мәйіттік дақтар , мәйіттің сіресуі;

5.естің болмауы, тыныстың болмауы;

6.тері бозарған, көгерген, ірі артерияларда тамыр соғысының болмауы (ұйқы, мықын);

7.көз қарашығы максимальді кеңейген, жарыққа әсер етпейді, толық арефлексия.

А.Биологиялық өлім;

В.Клиникалық өлім;

А-1,2,3,5, В-4,6,7;

А-1,5,6,7, В-2,3,4;

А-3,4,5, В-1,2,6,7;

А-1,2,3,4, В-5,6,7;

А-5,6,7, В-1,2,3,4.

Нақты көрсеткіштер бойынша сәйкестендіріңіз:

1.есенгіреу, есі бұлынғырланған, тынысы жиі, беткей, ентікпе;

2.артериялық қан қысымы 60 мм. сб.б. дейін төмендеген, перифериялық артерияларда тамыр соғысы жиілеген және толасуы төмендеген (жіп тәрізді);

3.тыныс алуы бұзылған (Биота, Чейн-Стокса, Куссмауля, гаспинг тыныстары), естен танған, барлық рефлекстері жойылған, көз қарашығы кеңейген;

4.жүрек жиырылуы жиілеген, артериялық қан қысымы 20-40 мм.сб.б. дейін түскен, тамыр соғысының перифериялық артериялардажоғалуы және ірі артерияларда лезде төмендеуі;

5.жалпы тоникалық тырысу, дене температурасының төмендеуі, зәр бөлу мен дефекацияның бұзылуы;

А.агония алды жағдай;

В.Агониялық жағдай;

А-1,2, В-3,4,5;

А-2,3, В-1,4,5;

А-1,4,5, В-2,3;

А-3,4,5, В-1,2;

А-1,2,5, В-3,4.

Науқасқа дренажды қалып берудің мақсаты:

қызбаның төмендеуі үшін;

ентікпені азайту үшін;

бронхтардың кеңеюі үшін;

қақырықтың жеңіл бөлінуі үшін;

ауру сезімін басу үшін.

Жалпы анализге қақырық жинаған кезде науқасқа беру қажет:

құрғақ пробирка;

құрғақ ыдыс;

стерильді пробирка;

стерильді ыдыс;

Петри табақшасын.

Іріңді қақырық кезінде науқасты қамтамасыз ету қажет:

Петри табақшасымен;

стерильденген ыдыспен;

жеке қалта түкіргішіпен;

стерильді пробиркамен;

қалта инголяторымен.

Қалта түкіргішінің ¼ толтырамыз:

сумен;

физраствормен;

сода ерітіндісімен;

хлораминмен;

Спитпен.

Бронхтарды ренгологиялық әдіспен тексерген кезде контрастты заттарды қолданып жүргізетін түрі:

бронхоскопия;

бронхография;

томография;

флюорография;

колоноскопия.

Өкпеден қан кету кезіндегі мейірбикенің тәуелді араласуы:

дицинон көк тамырға енгізу;

гепарин енгізу;

кеуде аймағына оңқа қою;

кеуде аймағына қыша қағазын қою;

мұзды мұйық қою.

Гипертониялық криздің негізгі белгілері:

1.бас ауыруы, негізі шүйде аймағында;

2.бас айналу, құлақтағы шуыл;

3.қыжыл, әлсіздік;

4.құсу, жүрек айну;

5.қан түкіру, қыжыл;

1,2,3;

2,3,4;

1,2;

3,4,5;

2,4,5.

Гипертониялық криз кезіндегі науқастың потенциалды мәселесі:

асцит;

қан тамырлардың асқынған жетіспеушілігі;

қан түкіру;

жүрек жетіспеушілігі;

гипотензия.

Гипертониялық криз кезінде мейірбикенің тәуелсіз араласуы:

пентамин енгізеді;

лазикс енгізеді;

кеуде тұсына салқын басу;

икра тәрізді бұлшық етке қыша қағазын қою;

тіл астына нитроглицерин беру.

Гипертониялық криз кезінде мейірбикенің тәуелді араласуы – енгізеді:

дибазол, лазикса;

нитроглицерин, анальгин;

глюкоза, панангин;

морфин, гепарин;

адреналин, кетанол.

Жүректі ультрадыбысты тексеруге науқасты дайындау:

тексерудің маңыздылығын түсіндіру;

тазалау клизмасы;

асқазанды жуу;

бронхоскопияны жүргізу;

кеуде торының ренгенографиясы.

Жүректің ишемиялық ауруының негізгі себебі:

коронарлық артерияның атеросклерозы;

гипертониялық ауру;

жүрек ақауы;

ревматизм;

семіздік.

Стенокардияның негізгі белгілері:

әлсіздік;

қысып ауыратын сезім;

тұншықпа;

жүрек айну;

құсу.

Кеуде аймағындағы ауру сезімі, сол жақ жаурын астына берілуі, 5-10 минутқа созылуы, бақыланады:

миокард инфарктісі кезінде;

ревмокардитте;

остеохондрозда;

стенокардияда;

кеуде торының жарақатында.

Кеуде торы артындағы қысып тұратын ауру сезімі кезіндегі мейірбикенің тәуелсіз араласуы:

морфинді енгізу;

анальгин енгізу;

тіл астына нитроглицерин;

ішке димедрол;

новокаинмен блокада.

Нитроглицериннің әсер ету уақыты:

1-3;

10-15;

20-25;

30-40;

50.

Нитроглицериннің кері әсері:

бас ауыруы;

қызба;

ісіктер;

асцит;

гипокция.

Стенокардия кезіндегі ауру сезімінің ұзақтығы:

30 минут;

60 минут;

120 минут;

180 минут;

80 минут;

Экстрасистолия – бұл:

жүрек жиырылу жиілігінің азаюы;

жүрек жиырылу жиілігінің көбеюі;

өткізгіштігінің бұзылуы;

жүректің мезгілінен бұрын жирылуы;

жүрек жирылуының тоқтауы.

Естен танып қалудың дамуының себебі:

АҚ жылдам көтеріліп кетуі;

мидағы асқынған гипоксиясы;

дене температурасының жоғары болуы;

метеоризм;

жүрек айну.

Науқас естен танып қалғанда медбикенің тәуелсіз араласуы:

пентамин енгізу;

мезатон енгізу;

мүсәтір спиртімен рефлекторлы әсер ету;

орталықтандырылған оигенотерапиия жүрпгізу;

көк тамырға эуфиллин енгізу;

Естен тану кезінде науқас есін жинаған соң мейірбике жасауы қажет:

науқасқа ыстық шай беру;

банка қою;

қыша қағазын қою;

қан ағызуын жүргізу;

өкпені жасанды желдету керек.

Жүректің ісінуі пайда болады

таңертең бетінде;

таңартең аяғында;

кешкісін бетінде;

кешкісін аяғында;

кешкісін бетте және аяқта.

Науқас ісінген жағдайда мейірбике ұсынады:

сұйықтық және тұзды пайдалануды тоқтату;

ақуыз бен майды пайдалануды тоқтату;

сұйықтық пен тұзды пайдалануды арттыру;

ақуыз бен майды пайдалануды арттыру;

ақуызды шектеу және төсектік тәртіп.

Науқасты асқазанын сүңгілеуге дайындау:

кешкісін – жеңіл кешкі ас, таңертең – аш қарынға;

кешкісін – тазалағыш клизма;

таңертең және кешкісін – тазалағш клизма;

таңертең – сифонды клизма;

диета №1 сақтау.

Науқастың асқазанын, жұтқыншағын эндоскопиялық тексеруге дайындау:

кешкісін – жеңіл кешкі ас, таңертең – аш қарынға;

кешкісін – тазалағыш клизма;

таңертең және кешкісін – тазалағш клизма;

таңертең – сифонды клизма;

диета №1 сақтау.

Жұтқыншақты, асқазанды және он екі елі ішекті эндоскопиялық зерттеу әдісі:

ирригоскопия;

колоноскопия;

ректороманоскопия;

эзофагогастродуоденоскопия;

бронхоскопия.

Науқастың жұтқыншағын, асқазанын және он екі елі ішегін ультра дыбысты тексеруге дайындау кезінде тазалау клизмасы:

тексеру алды кешкісін қойылады;

тексеретін күні таңертең қойылады;

кешкісін және таңертең қойылады;

қойылмайды;

тамақтанғаннан кейін.

Асқазан сөлін белсендіру үшін мейірбике қолданады:

пентагастрин;

өсімдік майы;

барий сульфаты;

магний сульфаты;

40% глюкозаны.

Асқазан сөлін тітіркендіретін белсенді стимулятордың бірі:

орамжапырақ қайнатпасы;

ет сорпасы;

таңғы асқа сынама;

гистамин;

магнии сульфаты.

Асқазан секрециясына парентаральді қоздырғышты енгізеді:

сүңгі арқылы;

көк тамырға;

бұлшық етке;

тері ішіне;

көк тамырға тамшылатып.

Науқасты асқазанның рентгенографиялық зерттеуіне дайындау:

кешкісін – жеңіл кешкі ас, таңертең – аш қарынға;

кешке және таңертең – тазалағыш клизма;

таңертең – сифонды клизма;

зерттеу алдында 3 күн бұрын құрамында темірі бар заттарды тоқтатамыз;

кешкісін асқазанды жуу.

Ішектен қан кеткен кезде нәжістің түсі қара май тәрізді болады:

12-елі ішектен;

ободочной

сигма тәрізді;

тік ішек;

жуан ішек.

Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасын зерттегенде нақты мәлімет беретін әдіс:

асқазанды сүңгілеу;

ирригоскопия;

ультрадыбысты зерттеу;

эндоскопияғы биопсиямен бірге жүргізу;

асқазанның ренгенографиясы.

Нәжісті жасырын қанға зерттеу үшін науқасқа алдын ала құрамында темірі бар заттарды қабылдамауын ескертеміз:

1 күн бұрын;

2 күн бұрын;

3 күн бұрын;

4 күн бұрын;

7 күн бұрын.

Нәжісті жасырын қанға зерттеу үшін науқасқа алдын ала зерттеуге дайындаймыз:

зерттеу алдында – жеңіл кешкі ас;

зерттеу алдында – жеңіл кешкі ас, таңертең – тазалағыш клизма;

зерттеу алдында 3 күн бойы, құрамында темір өнімдердін тоқтату қажет;

арнайы дайындық қажет етілмейді;

зерттеу алдында – тазалау клизмасы.

Нәжісті жасырын қанға зерттеу үшін дайындық ретінде науқас тағамынан шегерілетін өнім:

манную кашу;

сүт;

ет;

қара нан;

жұмыртқа.

Іш өту кезінде тағайындалатын тағамдар:

ет;

күріш және картоп қайнатпасы /сұйықтығы/;

көкөністер мен жемістер;

сүт тағамдарын беру;

жұмыртқа.

Іш қату кезінде ұсынылады:

сұйықтықты шектеу;

ас тұзын шектеу;

талшықтарға бай өнімдерді /қызылша/;

талшықтары аз өнімдерді;

сүт өнімдерін.

Ректороманоскопияға науқасты дайындау:

таңертең майлы клизма;

кешкісін сифонды клизма;

таңертең сифонды клизма;

тазалау клизмасы тексеру алдында 2 сағат бұрын;

зерттеу алдында іш айдайтын дәрі беру.

Колоноскопияға науқасты дайындау:

кешкісін тазалау клизмасы;

таңертең тазалау клизмасы;

таңертең және кешке тазалау клизмасы;

жүргізілмейді;

зерттеу алдында 2 сағаи бұрын іш айдағыш дәрі беру.

Ирригоскопияға науқасты дайындау:

кешкісін - жеңіл кешкі ас,таңертең - аш қарынға;

кешкісін – 1рет, танертен – 2 рет тазалау клизмасы;

3 күн бұрын темір жинағыш өнімдерді тоқтату;

жүргізілмейді;

таңертең сифонды клизма.

Ирригоскопия – бұл рентгенологиялық контрастты тексеру:

жұтқыншақ;

асқазан;

жіңішке ішек;

тоқ ішек;

12 елі ішек.

Бауыр ауырған кезде тағайындалатын диета:

құндылығы төмен тағам беру;

стандартқа сәйкес тағам беру;

ақуызы төмен тағам беру;

ақуызы жоғары тағам беру;

тұзы жоғары тағам беру.

Бауыры ауыратын науқастардың тағам өнімдерінен шегереді:

қуырылған етті;

қышқыл сүтті тағамдарын;

жемістерді;

бидай нанын;

ботқаларды.

Он екі елі ішекті сүңгілеу көрсеткіштері:

жедел холецистит;

созылмалы холецистит;

жедел гастрит;

бауыр шаншуы;

асқазанның ойық жарасы.

Науқасты он екі елі ішекті сүңгілеуге дайындау:

кешкісін - жеңіл кешкі ас,таңертең - аш қарынға;

кешкісін – жеңіл кешкі ас, таңертең – тазалау клизмасы;

3 күн бұрын құрамында темір бар өнімдерді шегеру;

жүргізілмейді;

танертен сифонды клизма.

Он екі елі ішекті сүңгілеу кезінде мейірбике магний сульфат ерітіндісін сөл алу үшін енгізеді:

асқазан;

он екі елі ішек;

өт қабынан;

бауыр ішілік бөлінімтерден;

тоқ ішектен.

Он екі елі ішекті сүңгілеу кезінде алынған «В» порциясы – құрайды:

асқазан сөлін;

он екі елі ішек сөлін;

өт жолынан;;

бауыр ішілік бөлінділер;

тоқ ішектің.

Өт шығу жолдары ауруларында мейірбике науқасты дайындайды:

асқазанды сүңгілеуге;

он екі елі ішекті сүңгілеуге;

ирригоскопияға;

колоноскопияға;

ренгенографияға.

Науқасты құрсақ қуысының УДЗ-не дайындағанда қолданылатын контрасты зат:

белсендендірілген көмір;

пипольфен;

пентагастрин;

магний сульфаты;

гистамин.

Бүйректің қызметін анықтау мақсатында мейірбике науқасты дайындайтын зәр анализі:

жалпы;

Зимницкий әдісі;

Нечипоренко сынамасы бойынша;

бактериологиялық;

қантқа.

Бүкіл денеге таралған массивті ісіну аталады:

анасарка;

асцит;

гидроторакс;

гидроперикард;

перитонит.

Науқастың бүйрегін рентгенологиялық тексеруге дайындау:

тексеру алдында кешкісін – дәрілік затқа сынама жүргізу;

тексерудің алдынғы күні кешкісін және тексеретін күні танертен клизма жасау;

тексерудің алдынғы күні кешкісін және тексеретін күні танертең клизма жасау, тексеру алдында 15 минут бұрын дәрілік затқа сынама жүргізу;

жүргізілмейді;

танертен зерттеу кезінде клизма.

Уремиялық кома кезінде науқастың ауыз қуысынан дем шығарғанда сезілетін иіс:

алкогольдің;

аммиактың;

ацетонның;

шіріген жұмыртқаның;

темірдің.

Салмақ артудың себебі:

дене шынықтырумен айналысу

аз қозғалу

тоңу;

вегетариндылық;

темекі шегу.

Семіздік кезінде науқастың мәселелері:

дененің салмағының артуы, ентікпе;

іш қату;

шөлдеу;

жүрек соғысы, дірілдеу;

барлық жауаб дұрыс.

Семіздік кезінде мейірбике науқасқа ұсынатын диета:

ақуызы төмен;

калориясы төмен;

стандартты;

ақуызы жоғары;

тұзы төмен.

Семіздік кезіндегі науқастардың патенциалды мәселелері:

қыжыл;

тұншықпа;

талып қалу;

жүрек жетіспеушілігі;

коллапс.

Семіздіктің клиникалық белгілері:

гипертензия, ентікпе;

қыжыл, кекіру;

сарғаю, гепатомегалия;

ісіну, макрогематурия

гигантизм, глаукома.

Семіздікті емдеу кезінде мейірбике науқасқа ұсынады:

ашығу;

тағамды күніне бір рет қабылдау;

тағамды күніне екі рет қабылдау;

контрасты(тітіркендіргіш, босату) күндер;

демалыс.

Тәбеттің болмауы:

анорексия;

булимия;

полифагия;

полидипсия;

хахексия.

Семіздікпен ауыратын науқасты тексеру кезіндгіе мейірбике приориттетті іс- әрекетінде бағалайды:

дененің салмағы;

пульсін;

дем алуын;

артериялық қан қысымын;

температураны.

Семіздіктің алдын алу:

шынықтыру;

темекіден бас тарту;

созылмалы инфекцияның ошақтарын санациялау;

дұрыс тамақтану;

ішімдіктен бас трту.

Аш қарынға алынған қандағы глюкозаның қалыпты көрсеткіштері (ммоль/л)

1,1-2,2;

2,2-3,3;

3,3-5,5;

6,6-8,8;

3,8-7,2.

Гипотиреоз кезіндегі науқастың шағымы:

ашуланшақтық;

ыстық көтерілу сезімі;

ұйқысыздық;

ұйқышылдық;

жүрек соғысына.

Гипотиреоздың белгілері:

ыстық көтерілу сезімі, жүрек соғысы;

көз алмасының үлкеюі, дененің дірілдеуі;

есте сақтау қабілетінің төмендеуі, іш қату, қалтырау;

тәбеттің көтерілуі, арықтау;

себепсіз қобалжу, қорқыныш, тез сөйлеу.

Тағам арқылы түсетін йодтың мөлшері азайса:

диффузды токсикалық зоб;

семіздік;

қант диабеті;

эндемиялық зоб;

гипертиреоз.

Тәуліктік диурездің мөлшері 5 литрді құрайтын ауру:

гипотиреоз;

диффузды токсикалық зоб;

қант диабеті;

эндемиялық зоб;

семіздік.

Қант диабетінің белгілері:

1. ісіну, белдің ауыруы;

2. есте сақтау қабілетінің нашарлауы, іш қату;

3.ауыз қуысының құрғауы, шөлдеу;

4.түнгі зәрдің жиілеуі, глюкозаның қан құрамында көбеюі;

5.ауыз қуысынан темір исінің шығып тұруы;

6.жаралардың, тілктердің, сызаттардың қалпына келуінің нашарлауы;

1,3,4;

2,3,4,5;

3,4,5,6;

1,2,3,6;

2,3,4,5,6.

Қант диабетімен ауыратын адамдардың мәселелері:

көздің көрмей қалуы;

остеопороз;

өкпеден қан кету;

бауыр комасы;

дене салмағының төмендеуі.

Қант диабеті кезінде қан зерттеуінен байқалады:

гиперпротеинемия;

гипопротеинемия;

гипергликемия;

гипербилирубинемия;

гематурия.

Қант диабетіне анализ тапсырғанда зәрде белгіленеді:

бактериурия;

глюкозурия;

фосфатурия;

пиурия;

гематурия.

Қант диабеті кезінде зәрдің тығыздығының жоғары болуы мынаған байланысты:

ақуызға;

глюкозаға;

билирубинге

лейкоцитке;

қанға.

Қант диабетінің асқынуы:

кетоацидоттық кома;

гипертоникалық криз;

өкпенің ісінуі;

өкпеден қан кету;

бронх демкікпесі.

Гипогликемиялық жағдайдың негізгі белгілері:

жүрек аймағының шаншуы, дем жетпеу;

дем жетпеу, құрғақ жөтел;

ісіну, бас ауыруы;

аштық сезімі, тершеңдік;

коллапс, гипертермия.

Гипогликемиялық комада науқастың терісінің жағдайы:

ылғалды;

гиперемияланған

сарғайған;

құрғақ;

қозған.

Гипогликемиялық комада мейірбике науқастың дем шығарған ауасынан сезеді:

алкогольдің иісін;

аммиактың иісін;

ацетонның иісін;

ацетон иіс болмайды;

қан иісі.

Гипогликемиялық жағдайда мейірбикенің тәуелсіз араласуы:

дибазолды енгізу;

инсулинді енгізу;

тәтті шай беру;

балмұрын тұнбасын ішкізу;

преднизалонды енгізу.

Гипогликемиялық комада мейірбике тәуелді іс-әрекетінде енгізеді:

инсулинді;

глюкозаны;

морфинді;

нитроглицеринді;

адреналинді.