Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
сратар 8 сынып.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
39 Кб
Скачать
☆

Хүііі ғасыр

Аңырақай шайқасы» өткен жылдар. 1729-1730 жылдар.

Аңырақай шайқасынан кейін жоңғарларды толығымен талқандауға кесірін тигізген жағдай: Әбілқайыр мен Сәмекенің хан тағына таласуы.

«Жеті жарғы» заңдарында хан билігіне қойылған шектеулерді Абылай: Мойындамады.

«Қалмаққырылған» шайқасы негізінен азат етті: Қазақстанның солтүстік-батыс өңірін.

«Қалмаққырылған» шайқасынан кейін барлық қазақ жасақтары жиналған Қазақстанның оңтүстігіндегі тау. Ордабасы.

1710 жылы үш жүздің өкілдері басып қосып, жоңғарларға қарсы күрес мәселесін талқылаған жер. Қарақұм.

1714-1720 жылдар аралығында Ертіс өзенінің жоғары ағысында аталған бекіністерді тұрғызған патша өкіметі қазақ жеріне ауыз сала бастады: Жәміш, Омбы, Колбасинск, Железинск.

1715 жылы Тәуке хан қайтыс болғаннан кейін оның орнына хан болды: Қайып.

1718 жылы Аякөз өзенінің бойында жоңғар әскерлерін женген шайқаста қазақ қолына басшылық жасады: Қабанбай мен Жауғашар батыр.

1718 жылы Қабанбай мен Жауғашар батырлардың басшылығымен жоңғар әскерін жеңген жер. Аякөз өзенінің бойы.

1718 жылы салынған бекініс. Семей (Семипалатинск).

1723 жылы Жоңғария барлық күш-қуатын қарсы жұмсауға мүмкіндік алуының себебі. Цинь императоры Кансидің өлімі.

1723 жылы жоңғарлардың соққысына төтеп бере алмаған Орта жүз рулары ойысқан өңір: Самарқан.

1724-1725 жылдары Жоңғарлар басып алған қалалар: Ташкент пен Түркістан.

1730 жылы Балқаш көлінің оңтүстігінде Аңырақай түбінде жоңғарларға қарсы соққы берген қазақ жасақтарына басшылық жасады: Әбілқайыр.

1731 жылы Әбілқайыр ханның Кіші жүзді Ресей империясының құрамына қабылдау жөнінде ұсыныспен Анна Иоанновнаға жіберген елшілері. Сейітқұл Қойдағұлұлы, Құтлымбет Қоштайұлы.

1731 жылы Ресейдің қоластына кіруге Әбілқайырмен бірге ант берген Кіші жүздің старшындар саны. 29.

1735 жылы Башқұртстанда болған патша үкіметінің отарлау саясатына қарсы азаттық күреске қатысқандарды жазалау кезінде Қазақстанға қашқан башқұрттардың саны. 50000.

1738 жылы Орынборда қазақ сұлтандарының съезін шақырған Орынбор комиссиясының басшысы. В.Н.Татищев.

1740 жылдары Кіші жүздің, Сырдария өңірі қазақтарының жағдайының қиындай түсуінің себебі. Парсы әміршісі Нәдір шахтың Хиуаны талқандауы.

17451759 жылдары қазақ даласы арқылы Орынборға жеткізілген мал басының жалпы құны. 1 миллион сом.

1747 жылы Нәдір шахтың өлтірілуінен соң Әбілқайырдың бұл өңірдегі әсерін әлсіреткен жағдай. Хиуа тағына Қайыптың сайлануы.

1748 жылы Әбілқайырды өлтірді: Барақ сұлтан.

1761 жылы негізі қаланған бекініс. Бұқтырма.

1766 жылы Бұхар саудагерлерінің өтінішімен Әбілмәмбет хан императрица ІІ Екатеринаға хат жолдап Түркістан арқылы өтетін керуендерді аталған бекіністерде шек қоймай қабылдауға рұқсат алды: Семей, Жәміш.

1771 жылы Әбілмәмбет қайтыс болғаннан кейін Қазақ хандығында қалыптасқан дәстүр бойынша хан сайлануға тиісті адам. Әбілпайыз.

1799 жылы қараша айында Орта жүз қазақтарына 45000 отбасын Ертістің оң жағына қайтадан қоныстануына рұқсат берген патша. І Павел.

1799 жылы І Павелдің жарлығымен Орта жүз қазақтарына қайтадан қоныстануға рұқсат етілді: Ертістің оң жағына.

1801 жылы 11 наурызда Жайық пен Еділ өзенінің төменгі ағысында Кіші жүз қазақтарының көшіп-қонуына рұқсат берген император. І Павел.

XVII ғасырдан бастап Қазақстанға қауып төндірген мемлекет. Жоңғар хандығы.

XVIII ғасырда патша үкіметінің қалыптасқан жағдайды одан әрі өршіту үшін: Қазақ ақсүйектерінің арасындағы алауыздықты пайдаланды.

XVIII ғасырдағы қазақ әдебиетінің алдыңғы қатардағы өкілдерінің бірі болған жырау. Бұхар жырау.

XVIII ғасырдағы қазақ әдебиетінің алдыңғы қатардағы өкілдерінің бірі болған Бұхар жыраудың өмір сүрген жылдары. 1684-1781 жылдар.

XVIII ғасырдағы қазақ поэзиясының жарқын өкілдерінің бірі Жанақ ақынның өмір сүрген жылдары. 1775-1846 жылдар.

XVIII ғасырдағы қазақ поэзиясының жарқын өкілдерінің бірі. Жанақ ақын.

XVIII ғасырдың 40-50 салынған Өскемен бекінісінен Кузнецк шебіне дейін созылған, ұзындығы 723 верста болатын әскери шеп. Колыван шебі.

XVIII ғасырдың екінші жартысында қазақ-орыс саудасының белгі орталықтары. Семей, Өскемен, Бұқтырма.

XVIII ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген танымал халық ақыны. Тәтіқара.

XVIII ғасырдың ортасында Жоңғарияда билікке таласып, Цинь империясына қарсы шыққан және Абылай арқа сүйеген: Әмірсана.

XVIII ғасырларда Ресейдің ішкі губернияларынан қазақ жеріне айырбасқа әкелген негізгі тауарлар: Шойын, темір қазан, шұға, қант.

XVIII халық ауыз әдебиеті шығармашылығының көрнекті өкілдерінің бірі. Ақтамберді жырау.

XVIII халық ауыз әдебиеті шығармашылығының көрнекті өкілдерінің бірі Ақтамберді жыраудың өмір сүрген жылдары. 1675-1768 жылдар.

Абылай жоңғар тұтқынына түсті: 1741 жыл.

Абылай хан болып сайланды: 1771 жыл.

Абылай хан дүние салды: 1781 жылы.

Абылай хан дүниеге келген жыл. 1711 жыл.

Абылай хан Ертіс пен Есіл бойында, Көкшетау, Тарбағатай өңірлерінде шаруашылықтың осы саласын дамытуды қолдады: Егін шаруашылығын.

Абылай хан жерленді: Түркістанда. (Ахмед Йасауи кесенесінде)

Абылай хан қатты көңіл бөлген шаруашылық саласы. Егін шаруашылығы.

Абылай хан қашып жүргенде атын жасырып: Сабалақ атанды.

Абылай хан өмір сүрді: 1711-1781 жылдар.

Абылай ханның 1761 жылы ағаштан үй тұрғызу үшін бірнеше ұста және 200-300 пұт астық жіберуді сұрап хат жазды: ІІ Екатеринаға.

Абылай ханның атасы билік құрған қала. Түркістан.

Абылай ханның атасының есімі. Абылай.

Абылай ханның бас мирасқоры. Уәли сұлтан.

Абылай ханның шын аты. Әбілмансұр.

Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатына мейілінше әсер еткен дарынды адам, жырау. Бұхар жырау.

Абылайдың жоңғар шапқыншылығына қарсы күреске қатыса бастады: 15 жасынан.

Абылайдың қыстақтары орналасты: Ертіс өңірінде.

Абылайдың өте бір ұнатқан ақыны: Тәттіқара.

Әбілқайыр Ресейдің қоластына кіруге ант берді: 1731 жылы қазан айы.

Әбілқайыр ханның Кіші жүзді Ресей империясының құрамына қабылдау туралы ұсыныспен жіберген елшілерін Анна Иоанновна қабыл алды: 1731 жылы ақпан айының 19-ы.

Әбілқайыр ханның өмір сүрген жылдары: 1680-1748 жылдар.

Әбілқайыр ханның Ресей империясына үміт артудағы ең басты мақсаты: Ресеймен сенімді байланыс орнатып, бар күшті ойраттарға қарсы жұмылдыру.

Әбілқайырдан ант алу үшін Қазақстанға жіберілген Анна Иоанновнаның елшілігін басқарған тілмаш, қабылетті елші. А.И.Тевкелев.

Әбілқайырды Барақ сұлтан өлтірді: 1748 жылы.

Әбілқайырдың Ресеймен байланысын одан әрі нығайтуға мүдделі болуының себебі. Парсы әмірінің шабуылы.

Әбілмәмбет пен Абылайдың Орскіге келіп Ресейдің билігін мойындаған жыл. 1740 жыл.