2.3 Желілік мқбж тендес файлдармен даталогиялық жобалау.

Тендес желілік файлдармен МҚБЖ - ді даталогиялық жобалау, реляциялық МҚБЖ жобалаумен көбінесе үқсас болып келеді. Айырмасы тізімдерін кұрастыру керектігіне болады. Егер желілік МҚБЖ қолдануға тек қана сызықтық қүрылымдық жазуды мүмкіндігігн берсе, онда пәндердің бөліктері артындағы қатынас сыртай жазулардың байланыстар арқылы да сонымен қатар келістірілген іштей жазумен де берілуі мүмкін.

Егер де сізде деректер корсының реляциялык жобаланған қүралымымен болса, жэне сіз барлық жерде тізімін, байланыстың "кілт -сыртқы кілт" кілттен сыртқы кілтке көрсеткіш ретінде жариялайтын болсаңыз, онда сіз желілік модельге түзетілген күрылымын алатын боласыз. Мүмкін ол басқа қүрылымдарға қарағанда рациональсыз болуы мүмкін. 1.9-. Суретте осындай Тэсілмен деректер корсының қүрылымы көрсетілген.

Сурет -1.1. Реляциялық модель арқылы алынған даталогиялық модель

желілік деректер корсы.

Егер пэндік облыста обьект көптеген қасиеттерін иеленіп отырса, осы жағдайда бөлек файлдарды көрсету үшін қолдану керегі болмайды. Векторларды қолдануға болады, бір жазуда бірнеше файлдарды жариялауға болады(егер обьекте бірнеше көптік қасиеттері болса жэне де олар барлығы бір файлда жариялануы мүмкін).

Егер обьект қүрамдас қасиетті иеленсе, онда осы жағдайда группаны қолдануға болады, егер де осы қасиет қайталанатын болса, груішада қайталанатын болады. Суретте - 1.2. Обьектке мүмкін болатын жазу қүрылымы көрсетілген.

Егер объект накты касиеттерін иеленсе жэне МҚБЖ жолдарын жойылуын мүмкіндігін сипатталады, осы жағдайда осындай мүмкіндікті қолдану керек. Егер жұп боьектілер арасында обьектке бөлек файлдарды жасауға болады жэне тізімін жариялап, осы файл иеленуші болады, обьектке сэйкестендіреді, осы "1" жағында байланыста орналасқан. (1.3 а суретте) қайталанатын группаның ішкі жазуында қолдануға мүмкіндік береді, оған обьектің атрибуттарын кіргізіп "М" осы жағдайда қарастыратын жағында орналасқан(1.3. б).

Тұлға

Сурет - 1.2. "Обьект - қасиет" іштей жазу құрылымын қолданғанда

көрсетілуі.

Проектің шешімін тандаған кезінде желінің қуатын ескерілуі қажет (үлкен қуатты ұзын жазулардың пайда болуына экелед, осы жағдай кедергі болуы мүмкін, басқа сөздермен айтқанда, қайталанатын группаны тізімнің орнына қолданғанда тек, егер "көптік" обьектінің экземплярларының саны көп болмаса) "көптік" обьектінің басқа байланыстарға қатысуы (егер ол басқа желілерде болса, онда оны бөлек файл енгізу керек ) қолданушылар сұранымның ерекшеліктері (мыс: "көптік "обьектте информация керек болған жағдайда, онда оны бөлек файлда сақтау керек).Көп жағдайда пэндік облыстағы эрбір обьектке бөлек файлды кұрау қажет етеді, осы жағдайда сияқты, жобаланған деректер қорсының ең жақсы адаптациялық қасиеттері болады.

Сурет - 1.3. М : М катынасты снпаттағанла гізімшң колдануы.

А) инфологиялық модельдің фрагменті. Б) даталогиялық конструкция.

Сурет -1.4. Көп деңгейлік иерархи5шық накты түрде сипатталуы. А) инфологиялық модельдің фрагменті Б) даталогиялық конструкция

Көп деңгейлік иерархия көрінбейтін түрде сипатталуы мүмкін. (сурі.5.) Сипаттаудың осындай тәсілін қолдану керек, егерде обьектің күрделі жэне өзгермейтін құрылымы болса, ал осы қүрылымның әртүрлі деңгейлерінде орналасқан элементтер - біртектілік. Жоғарыда айтылғандай көптеген МҚБЖ біртүрлі файлды иеленуші ретінде қолдануды мүмкіндік бермейді жэне біртүрлі тізімнің мүшесін. Осы жағдай да бір класстың обьектілер арасындағы байланыстарды сипаттау үшін даталогиялық модельге қосымша файл енгізіледі. (Сурет -1.6.)

Пэндік облыстағы М : М байланысы обьектілер арасында үш файлдың құрылуына жэне екі тізімнің жариялауына экеліп соғады.

Муше жазуы (байланыс)

Жоғарғысының коды

Бағынышты коды

Муше жазуы Жоғарғысының Бағынышты

(байланыс) коды коды

Сурет -1.5. Нақгы емес түрде көпдеңгейлік иерархиялық суреттелуі

А ) Абстрактілік даталогиялық конструкция Б) даталогиялық конструкция

Сурет-1.6. Бір класстың обьектілер арасындағы байланысты суреттелуі. А) инфологиялық модельдің фрагменті Б) даталогиялық конструкция

Сур.1.7 . М : М байланыстың суреттелуі.|

Біріккен обьектіні суреттегенде реляциялық модельдерде де сондай вариаштары болуы мүмкін. Біріккен обьектінің суреттегенде бір файл қолданылады немесе эрбір төмеңгі категорияға олардан мүлдем өзгермейтін арнайы файл қолданады. Деректер корсының құрылымда класс топтарының суреттелуі 1.8. сур. көрсетілген.

ТҰЛҒА

Сурет - 1.8. Деректер қорсының қүрамында нақты суреттелуі.

Келесі мэселерге назар аудару керек, «класс - класс тобы» байланысты суреттейтін тізім қасиеттерін иеленеді. Солардың түсіну себебі, оларды жобалау жэне жүйенің функционалды жұмыс істеуін қадағалау. Біріншіден иеленуші жазу мен мүше жазу байланыс арасындағы, 1:1 типін иеленеді. Екіншіден мүше жазу керекті файлға енгізу кезінде, обьектінің белгіленген класс тобына қосылғанда іріктеу критерийнің мэні тексерілуі керек. Үшіншіден эрбір обьект иеленуші жазуда да мүше жазуы орналаскан барлық атрибуттарының қосылысымен сипатталады. Сонымен негізгі рөлі иеленуші жазуға жатады, себебі соның ішінде обьектінің идентификаторы орналасады. Соған сэйкес егер обьектілер қайсыбір класс топтарының қайсыбір байланыстарға қатысса, соған сэйкес тізім түгелімен классты сипатталатын иеленуші - файлмен жауарысылуы қажет.

Агрегарлық обьекті суреттегенде реляциялық модельдерінде сияқты, оған деректер қорсының файлы қойылады.

fC'yp. 1.9. Агрегарлык обьектінін суреттелуі.

Ill «Жиһаздар" мәліметтер қорларын жобалау 3.1 Таблицалар.

Бізде берілген таблицаларда жиһаз жэне олардың түрлері, категорияларға бөлінген мәліметтер бар. Код категории бізде- түйінді жиһаз.

Осы таблицадан кейін жиһаздың аты, бағасы көрсетілген таблицаны

шығарамыз. Бр жерде түйінді жиһаз бұл - Код мебели.

Келесі таблицада Сатып алушылар тізімі, адресі, олардың қаласы, индексі.Осы мәліметтер төменде берілген.

Төменде жэне бір өріс берілген. Бұл таблицада Дата заказа , Код покупателя, қай кезде тауар алған болса , сол кезде оған сыйлық берілген.

Келесі таблица қызметкерлерге қатысты зейнетақы фонды көрсетілген. Қызметкерлерде олардың қай қорға жататындығына байланысты осы қорларға есептеулер жүргізілген.

3.2 Сұраныс.

Төменде көрсетілген сұраныстары өздерінің ерекшелігі мен жэне спецификасымен мәліметтер қорсына қойылатын талаптары бойынша бөлінген. Бірінші менеджмент жэне экономика бөліміне қатысты қызметкерлерді мінездейді.

Келесі сұраныс нақты кезенде тапсырылған сұраныстың уақытын өсу қарқынымен көрсетеді.Бұнда Код покупателя, Дата заказа және сыйлық берілген.

Ал келесі сұраныс бұл бағасы 28-ден төмен жиһаздар тізімін көтсетеді.

Келесі сұраныс бұл сіздің білгіңіз келген қаланы көрсетіп береді.