Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Пед.окыту.ад.3кр. 14-15.doc
Скачиваний:
6
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
979.46 Кб
Скачать

2.Ұжымды қалыптастыру мәселелерін зерттеу.

Ұжым жайындағы тақырып тәрбие әдістерінен кейін оқытылады. Себебі, ұжым педагогикада тәрбиенің мақсаты және маңызды құралы ретінде қарастырылады.

Балаларды ұжымда тәрбиелеу теориясы мен практикасы 1935-1937 ж. қарқынды дамытылған. Оларды зерттеген А.С. Макаренко, Н.К. Крупская.

1. Қоянбаев «Педагогика» - А.,1998ж. берілген.

ұжымды қалыптастыру кезеңдерін сипаттаймыз. Содан кейін ұжымды қалыптастырудағы мұғалімнің ролін көрсеткен жөн.

Дүниетаным қалыптастыру негіздері

Тұлғаның көзқарастары мен сенімдерінің тұрақтылығы, олардың идеялылығы және қоғамдық белсенділігі – тұлғаның маңызды сипаттамалары. Бұл қасиеттер тәрбиелеу процессінде қалыптасады.

Тәжірибеде көрінгендей, осы мәселені нәтижелі меңгеру үшін оқушылар маңызды басты ұғымдардың мәнін саналы түрде меңгеру.

«Дүниетаным» - бұл сөзді оқушылар жиі естиді. Ал оның нені білдіретінін сұрасаңыз, көбі оның мағынасын біле бермейді.

Дүниетаным – бұл көзқарастар, сенімдер, идеялар жүйесі. Ал бұл компоненттер қалай жүйеленеді? Білім және дүниетаным, олар қандай байланыста, бір-біріне қалай әсер етеді? Міне, осындай сұрақтарды студенттерге қоюға болады. Бұл сұрақтарды оқытушы өзі қойып, оған жауапты оқушылармен бірге іздеген дұрыс. Талдауды тек абстрактілі емес, сонымен қатар фактілерді, белгілі адамдар өмірінен мысал келтіру арқылы жүргізген жөн.

4. «Адамгершілік тәрбиесі» мәселесінің зерттелуі.

5. «Эстетикалық тәрбие» тақырыбы және «Дене тәрбиесі» тақырыбы.

6. «Жанұя тәрбиесінің негіздері».

Ең алдымен жанұя педагогикасы – бұл теория. Тарихи-педагогикалыұ материалды дұрыс қолдана отырып, студенттерге жанұя педагогикасының пайда болуы, дамуы және қалыптасуы жайында толық түсінік беру қажет.

Я.А. Коменский да өзінің «Ұлы Дидактика»-нан кейін кейін жанұя тәрбиесіне арналған «Ана мектебі» оқулығын жазады. Содан кейін И.Г.Песталоцци жанұя, оның бала тәрбиесіндегі мүмкіншіліктері жайында бірнеше әдеби-педагогикалық шығармаларын жазады. Осылайша, педагогика әрдайым жанұяға, оның тәжірибесіне сүйене отырып, дамытылады.

Орыс педагогикасында бұл дәстүр жалғастырылады. Мысалы, К.Д. Ушинскийдің шығармашылығын алатын болсақ, ол баланың тәрбиесі мен оқытылуы ана тілінде жүргізілуі тиіс деген. Халықтың мәдениеті, тарихы жайында оқулықтар мазмұнына енгізген.

Бүгінгі күнге дейін жанұя тәрбиесі педагогиканың бір саласы ретінде дамытылып, ол әлеуметтік, ізгіліктік сипатта болып келеді.

Зерттеушілер өз жұмыстарында (Н.К.Крупская, А.С. Макаренко, М.Жұмабаев) жанұя тәрбиесінің өзекті мәселелерін белгілейді:

1.қоғамдағы өзгерістердің жанұя өміріндегі көрініс.

2.жеке меншіктік мәселесі.

3.адамды адамның қанауы.

4.балалар құқығы.

5.бала тәрбиесіндегі ананың неәкенің басымдылығы және т.б.

Жанұя мен мектептің ынтымақтастығы процесінде ата-аналарды мектептің оқу-тәрбие процесіне қатыстыру, ағарту жұмыстары ұйымдастырылады.

Қоғам дамуында жанұя, оның сипаты, ондағы психологиялық ахуал өзгерістерге ұшырап, оның түрлі (жақсы, жаман) жақтары шыға бастады. Мсыалы, жетім балалардың көбеюі, тірі жетімдердің пайда болуы, маскүнемдік, нашақорлық, оралмандар жанұясы, аз қамтылған жанұялар және т.б.Бұл құбылыстардың барлығы жанұяның тәрбиелік әсерін өте төмендетті.

Бұның нәтижесі – ажырасқан жанұялар санының көбеюі. Ал азап шегетіндер – сәби.

Сонымен қатар, жас жанұяны өмірге дайындау мәселесі де бар. Психологтар, педагогтар, журналистер бірігіп «Жанұя өмірінің этикасы және психологиясы» пәнінің вариантын ұсынады.

Келесі ашылатын мәселе – тәрбиедегі мектеп пен жанұяның ынтымақтастығын көрсету. Бұл сұрақтың педагогикалық аспектісін ашқан жөн.

Оқушыларды ата-аналарын жұмыстануға оқыту арнайы курстарда, арнайы семинарларда, педагогикалық-практикада үйретеді.

Қортыныды тақырып – бұл мұғалім-тәрбиеші тұлғасы жайында. Айта кететін жайт: соңғы кезде бұл мәселені әлеуметтану, психология, педагогика ғылымдарында қарастырылады. Осылайша, пәнаралық байланыс жүзеге асырылады.