Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Пед.окыту.ад.3кр. 14-15.doc
Скачиваний:
6
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
979.46 Кб
Скачать

2. Оқытудың инновациялық технологиясы.

Оқу-тәрбие үрдісінде оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерінің қолдануда жеке тұлғаның бойында төмендегідей касиеттер қалыптасады: ізденімпаздық пен зерттеушілік.

Инновациялық әдіс-тәсілдерінің қолдануда оқытушы сабақты дайын күйде бермей, студенттің өзі ізденіп ғылым негіздерін өз бетінше игеруді, зерттеуді кездейді, ал оқытушының негізгі міндеті – студент іc-әрекетінің бақылаушысы болады.3-кесте

Инновациялық әдіс-тәсілдердің ерекшеліктері

Оқыту технологиясы

Инновациялық әдіс-тәсілердің ерекшеліктері

Іздендіру технологиясы

Педагогика ғылымының алдыңғы қатарлы ғылыми жаңалықтары тәжірибеде «студент-субъект», «студент-объект» тұрғысынан енгізуді бастайды да, ал ғылыми білімдер оның тұрмысының әлеуметтік жағдайымен іc-әрекетінің әлеуметік нәтижесінің бірлігі ретінде қарастырады.

Ақпараттық бағдарламалап оқыту

Оқытудың мазмұнын пәнаралық байланыс тұрғысынан ұйымдастыру:

- қоғам мен табиғат заңдылықтарын интеграция негізінде меңгеру;

- адамның ic-әрекет сферасы тұрғысынан техника жаңалықтарын енгізу.

Иллюстрациялы түсіндірмелі оқыту

«Адам-қоғам-табиғат» бағытта үйлесімді дүниетанымының жүйелі, саналы мәдениетінің қалыптасуы.

Саралап

деңгейлеп оқыту технологиясы

- Дербес оқыту технологиясы

- Дамыта оқыту технологиясы

4-кесте

Қазіргі педагогикалық технологиялардың артықшылығының салыстырмалы кестесі

Салыстыру көрсеткіштері

Дәстүрлі оқыту жүйесі

Қазіргі педагогикалық технологиялар

Мақсат

Білім, білік, дағдыны беру

Жеке тұлғаны қалыптастыру және дамыту

Қарым-қатынас стилі

Субъект-объектілі, авторитарлық

Субъект-субъектілі, өзара сыйластық

Ұйымдастыру түрлері

Фронталдық, жеке

Топтық, ұжымдық

Оқытушының позициясы

Ақпарат көзі

Сабақтастықты ұйымдастырушы, кеңесші

Студенттің позициясы

Енжар, оқытушының сілтемесін орындаушы, инициативаның жоқтығы

Іс-әрекет субъектісі, белсенді танымдық іс-әрекет

Жетекші принцип

«Жаншу»

«Өсіру»

3epттeyiміз көрсеткендей оқу-тәрбие үрдісінде оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерін пайдаланғанда, студентті субъект тұрғысынан қарастырғанда, оқытудың нәтижелі, білімінің сапалы болатындығы және ең бастысы, студенттердің пәнге деген қызығушылығы мен жаупкершілігінің артып, олардың өз бетінше оқу іс-әрекетін жасау ынтасы оянып, ізденушілік-шығармашылық және зерттеушілік қабілеттері артады.

Мемлекеттік білім стандарты деңгейінде оқыту үрдісін ұйымдастыру жаңа педагогикалық, технологияны ендіруді міндеттейді. Ал жаңа педагогикалық, технологияның түpi, қолдану ерекшелігі, одан туындайтын кейбip мәселелер бүгiнгi таңда нақтыланып белгілі бip жүйеге түспеген дүние. Кез-келген елдiң экономикалық қуаты, халкының өмiр сүру деңгейiнiң жоғарылығы, дүние жүзiлiк қауымдастықтағы орны мен салмағы сол елдiң технологиялық даму деңгейiмен анықталмақ. Жалпы қоғам дамуы мен жаңа технологияны енгiзу сапалылығы осы елдегi бiлiм беру iсiнiң жолға койылғандығы мен осы саланы инновацияландыру деңгейiне келiп тiреледi. Экономикасы күштi дамыған елдердiң тәжiрибесi бiлiм беру жүйесiн инновацияландыру экономика, ғылым және мәдениеттiң қарқынды дамуының негiзгi кiлтi екендiгiн көрсетiп отыр. Ендеше қазiргi заманның ақпараттық және телекоммуникациялы технологиясын игеру мiндетiмiз. Елiмiздiң егемендiк алып, қоғамдық өмiрдiң барлық, соның iшiнде бiлiм беру саласында жүрiп жатқан демократияландыру мен iзгiлендiру мектептi осы кезге дейiнгi дағдарыстан шығаратын куатты талпыныстарға жол ашады.

Оқыту технологияларының психологиялық-педагогикалық жағынан жетілдірудің негізгі бағыттарын төмендегідей ой-тұжырымдармен сипаттадық:

  • есте сақтауға негізделген білім алудан, бұрынғы меңгергендерді пайдалана отырып, ақыл-ойды дамытатын оқуға көшу;

  • білімнің статистикалық үлгісінен ақыл-ой әрекетінің динамикалық кұрылым жүйесіне көшу;

  • студентке орташа деңгейде білім беретін бағдарламадан жекелеп, саралап оқыту бағдарламасына өту.

Қоғам демократияға қарай қозғалған сайын, «оқытушы-студент» қарым-қатынасында көп өзгеріс болады. Бұл өз кезегінде оқыту мен тәрбиелеу әдістерінде, білім беру жүйесі мен білім беру үрдісін басқару тәсілдеріндегі қажетті өзгерістерді талап етеді. Қорыта айтсақ, қоғамның демократиялық даму деңгейіне қарай, білім берудегі технологиялар өзгерістері болуы қажет. Сондықтан демократиялы қоғамдағы білім беруде мазмұннан өзге, технология да жетекші рөлге ие.

Қандай да бір технологияны таңдау оқытушы мен студенттің оқу үрдісіндегі тұрғысына байланысты. Тәуелсіз адамды тәрбиелеу студентте шығармашылық күшті қолдау әдісі және оның ізденуші, зерттеуші, шығармашылық рухын ояту, студентті жоғары белсенділік жағдайына әкелу құралы болатын әдісті қажетсінеді.

Республика оқу орындары, педагогикалық ұжымдары ұсынылып отырған көпнұсқалыққа байланысты өздерiнiң қалауына сәйкес кез-келген үлгi бойынша қызмет етуiне мумкiндiк алды. Бұл бағытта бiлiм берудiң әртүрлi нұсқадағы мазмұны, құрылымы, ғылымға және тәжiрибеге негiзделген жаңа идеялар, жаңа технологиялар бар. Сондықтан әртүрлi оқыту технологияларын оқу мазмұны мен студенттердің жас және психологиялық ерекшелiктерiне орай таңдап, тәжiрибеде сынап қараудың маңызы зор. Қазiргi бiлiм беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейiнше сауатты, жан-жақты маман болу мүмкiн емес. Жаңа технологияның меңгеру оқытушының интеллектуалдық, кәсiптiк, адамгершлiк, рухани, азаматтық және басқа көптеген адами келбетiнiң қалыптасуына игi әсерiн тигiзедi, өзiн-өзi дамытып, оқу-тәрбие үрдiсiн тиiмдi ұйымдастыруына көмектеседi.

Білім бер технологиясын дамытудың негізгі төмендегі тенденциялары айқындалды:

  • Студенттердің кәсіби және әлеуметтік-мәдени даярлығының интеграциясы;

  • Оқу жоспарын таңдауы мол таңдау курстары бар блоктық құрылымға, білімді рейтигілік бағалау жүйесіне, кәсіби мамандануға өзбетті тереңдеу үшін көп мүмкіндік аймағына көшу;

  • Индивидуальдық бағдарлама бойынша персональдық білім беруді ұйымдастыруға мүмкіндік беретін, білім беру үрдісіне оқыту мен тәрбиелеудің ашық жүйесін ендіру.

Оның ең басты салаларының бiрi - студенттердiң өзара кәсiби әрекеті, өзiнiң оқуға деген ерiк-жiгерiн шыңдау, өзара әрекет негізіндегі оқу дағдысын қалыптастыру. Оқу үрдісін өткізу мен жоспарлауда негізгі болып саналатын ақпаратққа деген қарым-қатынас, ол оқытудың әдісі мен тәсілін, сабақ кезіндегі өзара әрекет схемасының құрылымын анықтайды. «Оқытушы-студент» қарым-қатынасы қоғамның жалпы даму деңгейіне көп бағынады. Сондықтан жоғары оқу орныдағы типтік қарым-қатынас қоғамдағы қарым-қатынастың көрінісі. Көптеген атақты оқытушылар өз уақытынан оза шауып және оншақты жылдан кейін болатын білім беруге тән қырларға ие болып, өз білім алушыларына ізгіліктік адамзаттық қарым-қатынасты қалыптастырғаны белгілі.