- •II. Кәсіпорынның еңбек қорғау қызметі туралы үлгі ереже
- •2. Жұмыс берушінің аттестаттауды өткізуге дайындығы
- •3. Аттестаттауды өткізудің тәртібі
- •4. Жұмыс орындарында еңбек жағдайларын бағалау
- •5. Өндірістік объектілерді аттестаттауды ресімдеудің тәртібі
- •Дәріс №5. Өндірістік санитария және еңбек гигиенасы
- •Кәсіпорындағы өндіріс санитариясы.
- •5*10 Мм/с көрсеткішіне қатысты тербелмелі қозғалыстың дБ орташа квадраттық көрсеткіштер
- •Мекемелердегі өрттен сақтануды ұйымдастыру
- •Тәжірибелік жұмыс №7
Дәріс №5. Өндірістік санитария және еңбек гигиенасы
Қарастырылатын сұрақтар:
Еңбек гигиенасы түсінігі
Еңбек жағдайларын сараптау
І. Е ң б е к г и г и е н а ғылымның негізгі қағидасы :
Гигиеналық мөлшерлеу ;
Өндіргіш күштердің орналасуын реттеу және алдын ала жобалау – еңбекшіге ыңғайлы жағдай келтіру .
Қоршаған ортаны ластандыратын техникалық жүйелерді жетілдіру .
Еңбек гигиенасы – еңбек жағдайларының организмге әсерін зерттеп, оның әсерін мөлшерлеумен айналысатын ғылым. Гигиенист ғалымдардың міндеттері еңбек жағдайларының қауіпті және зиянды әсерлерінің адам денсаулығына зиянсыз (қауіпсіз) және кәсіби ауруларға ұшыратпайтын мөлшерін анықтап, қауіпті және зиянды факторларды жоюға бағытталған шараларды белгілеу
Ғалымдар еңбек жағдайлары 4 топқа бөлінеді деп есептейді
Кестеде еңбек жағдайлары элементтері, олардың сипаттамалары және өлшем бірліктері көрсетілген:
Кесте № 1
Элементтер аты |
Элементтердің негізгі сипаттамалары |
Өлшем бірліктері |
І топқа жұмыс орнын қоршаған ортаның санитарлық-гигиеналық элементтері жатады |
||
1. Жарық шамасы |
А) табиғи жарық шамасы, е Б) жасанды жарық шамасы Е – жарық шамасы Ф – жарық ағыны J – жарық күші |
Е – люкс Ф – люмен J - кандела |
2. Жұмыс орнында ауаға бөлінетін зиянды заттар |
Шаң, булар, газдар, аэрозолдер |
Мг/м3 |
3. Микроклимат |
- Температура, Т - Салыстырмалы ылғалдылық, W - Ауа козғалысы жылдамдығы, Ư |
- 0С - % -м/сек |
4.Механикалық тербелістер а) шу б) діріл |
Шу – толқын жиілігі - f
дірі – жиілігі - f
|
Герц (Гц) Р Децибел (ДБ)
Гц ДБ мм, |
5. Сәулелер әсері |
а) жарық сәулелер; толқын ұзындығы б) иондық сәулелер с) электромагниттік д)радио жиіліктегі толқындар |
мм, нм БЭР км, м, дм Гц, КГц, МГц |
6. Атмосфералық қысым |
Қысым деңгейі |
Па, мм. Сн.бағ |
7. Кәсіби жұқпалы зерттер, биоагенттер |
Микроорганизмдер, кәсіби улану |
Улану дәрежесі; мг/м3 |
ІІ-ші топқа еңбек процесінде туатын элементтер жатады – психологиялық элементтер |
||
1. Физикалық жүктеме |
Жүк тасымалдау, энергиялық қуат шығыны |
Ккал/гр кгм |
2. Жұмыс қалпы (рабочая поза) |
Жұмыс кезіндегі қолайлы қалып |
Бал |
3. Жүйкеге түсетін жүктеме |
Ойлау жүктемесі көңіл-күйге әсер сезу орган-на әсер (көз, құлақ) |
бал |
4. Еңбек процесінің бірқалыптығы (монотонность) |
Еңбек процесін ұйымдастыру әдістері |
Бал |
5. Еңбек ету және демалу режімі а) 1 күндік б) апталық в) жылдық |
Үзілістердің уақыты мен ұзақтығы, түнгі және кезекші жұмыстарды ұйымдастыру. Демалыс ұзақтығы |
Мин, сағат
күндер |
6. Жарақат қауіпі а) жарылғыш б) өрт қауіпі в) жер сілкініске тұрақтылық г) жабдықтан жарақат алу |
Қауіп дәрежесі Бөлменің көлемі мен ауданының санитарлық нормаға сәйкестігі |
м3 м2 |
Ш Эстетикалық, әдемілік, көркемдік |
||
1. Жұмыс аймағындағы сәйкестік а) Жарық және түс сәйкестігі б) дыбыс ортасы в) ауадағы хош иіс |
Әдемілік, көркемдік дәрежесі
Әдемілік, көркемдік дәрежесі |
Бал
Бал |
2.Жарасымдылық а) табиғи көрініс пен жұмыс орны б)Жұмыс бөлмесінің ішкі жабдықтары в) көгалдандыру және безендендіру |
Әдемілік, көркемдік дәрежесі Әдемілік, көркемдік дәрежесі |
Бал бал |
ІҮ Әлеуметтік психологиялық |
||
1. Ұжымның ұйымшылдығы |
Жұмыс барысында бірін бірі алмастыру, жолдастық көмек, тәртіп |
Бал |
2. Ұжымдағы топ аралық қатынас |
Әр топтың сыйласымдылығы |
бал |
Оқулықтар мен қосымша әдебиеттер:
1,7,9,17,20,27,28.