- •1. Толықтырып жазыңыз.
- •2. Сәйкестікті табыңыз.
- •3. Жалпы экология ғылымы ... Бөлімдеріне жіктеледі.
- •4 Биосфера - бұл ...
- •5 Литосфера - бұл ...
- •6 Сәйкестікті табыңыз.
- •7. Өздігінен органикалық зат жасайтын ағзалар ... Деп аталады.
- •8. Атмосфера - бұл ...
- •9. Сәйкестікті табыңыз.
- •Сәйкестікті табыңыз.
- •21. Толықтырып жазыңыз:
- •25. Су түбінде тіршілік ететін ағзалар жиынтығы ... Деп аталады.
- •26. Барлық тірі ағзалардың жиынтығы – бұл...
- •27.Антропогендік әсері - бұл ...
- •Толықтырып жазыңыз.
- •28. Толықтырып жазыңыз.
28. Толықтырып жазыңыз.
Белгілі бір территорияда тіршілік ететін бір түрдің дараларының жиынтығы бұл ________________ деп аталады.
29. Дұрыс жауабын көрсетіңіз.
Абиотикалық факторлар ... болып жіктеледі.
А) климаттық,
Ә) зоогендік,
Б) эдафогендік,
В) фитогендік
Г) микробиогендік
Ғ) орографиялық
Д) антропогендік
Ж) химиялық,
З) микробиогендік
30. Сәйкестендіріңіз.
Заңы
1.Миниум Авторлары
А)В.Э. Шелфорд
2.Толерантылық Б) Г.Ф. Гаузе
3.Бәсекелестік В) Ю.Либих
Г) Ж.Б. Ламарк
Д)Ч.Элтон.
Ж) В.Вернадский
3 –нұсқа
1. Биосфера ілімінің авторы ...
А) Э.Геккель.
Б) Э.Зюсс.
В) В.И.Вернадский.
Г) Ч. Дарвин.
Д) А.Тенсли.
2. Ноосфера - бұл ...
А) «ой - сана» қабаты.
Б) «өндіріс дамыған»қабаты.
В) «гидросфера» бөлігі.
Г) «атмосфера» бөлігі.
Д) «технология дамыған» қабаты.
3. Ағзаның таралу аймағы ... деп аталады.
А) экологиялық қойма
Б) ареал
В) популяция
Г) экологиялық фактор
Д) зоогендік фактор
4. Гидросфера - бұл ...
А) жер бетіндегі су қорлары.
Б) жердің жоғарғы қатты қабаты.
В) өсімдіктер және жануарлар дүниесі.
Г) адамзат қоғамы және өндіріс.
Д) жер шарының газды қабаты.
5. Эволюция – бұл ...
А) тірі ағзаның пайда болуы.
Б) органикалық заттардың пайда болуы.
В) органикалық заттардың бастапқы айналымы.
Г) бейорганикалық заттардың дамуы.
Д) биосфераның дамуы.
6. Абиотикалық факторлар ... болып жіктеледі.
А) орографиялық, химиялық, зоогендік, антропогендік
Б) фитогендік, микробиогендік, зоогендік. Антропогендік
В) климаттық, эдафогендік, орографиялық, химиялық
Г) фитогендік, химиялық, антропогендік, климаттық
Д) микробиогендік, зоогендік, климаттық, антропогендік
7. Биотикалық факторлар ... болып жіктеледі.
А) фитогендік, зоогендік, микробиогендік
Б) климаттық, эдафогендік, орографиялық
В) эдафогендік,микробиогендік, зоогендік
Г) антропогендік, орографиялық,химиялық
Д) химиялық, зоогендік, микробиогендік
8. Экотоп - бұл ...
А) абиотикалық факторлардың жиынтығы.
Б) тірі организмдер жиынтығы.
В) топырақ қабаты.
Г) биотикалық факторлардың жиынтығы.
Д) экологиялық факторлар жиынтығы.
9. «Экология » терминін ... енгізген.
А) В. Вернадский
Б) Э. Зюсс
В) А.Тенсли
Г) Э. Геккель
Д) Ч. Дарвин
10. Экологиялық факторлар ... болып жіктеледі.
А) биогендік және абиогендік
Б) биологиялық және химиялық
В) биотикалық және абиотикалық
Г) экологиялық және экологиялық емес
Д) өндірістік және транспорттық
11. Дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзалар ... деп аталады.
А) автотрофтар және гетеротрофтар
Б) биофагтар және сапрофагтар
В) биофагтар және автотрофтар
Г) сапрофиттер және гетеротрофтар
Д) гетеротрофтар және автотрофтар
12. Биоценоз - бұл ...
А) тірі ағзалардың жиынтығы.
Б) өсімдіктер дүниесі.
В) жануарлар дүниесі.
Г) абиотикалық факторлардың жиынтығы.
Д) микроағзалардың жиынтығы
13. Эрозия ... болып бөлінеді.
А) желді және тұзды
Б) техногендік
В) желді және сулы
Г) улы
Д) тұзды және техногендік
14.Топырақтың құнарлы қабатының желмен, сумен бұзылу үрдісі ... деп аталады.
А) батпактану
Б) ластану
В) тұздану
Г) техногендік ластану
Д) эрозия
15. Мониторингтің міндеті – бұл ...
А) биосфера жағдайын бақылау.
Б) ионосфера жағдайын бақылау.
В) мезосфера жағдайын бақылау.
Г) тропосфера жағдайын бақылау.
Д) атмосфера жағдайын бақылау.
16. ... түрдің тіршілік ету жағдайын анықтайды.
А) Бейімделу
Б) Химиялық фактор
В) Экологиялық қуыс
Г) Биологиялық фактор
Д) Экологиялық фактор
17. Ағзалардың бейімделу түрлері ...
А) физиологиялық,физикалық,биологиялық.
Б) морфологиялық,химиялық.
В) экологиялық, физиологиялық, генетикалық.
Г) ағзаның заңдылық қасиеттері.
Д) морфологиялық,экологиялық,физиологиялық.
18. ... ағзалармен қоршаған ортаның өзара байланысын зерттейтін ғылым.
А) Экология
Б) Биология
В) Ботаника Г) Зоология
Д) Гигиена
19. Ақаба су ... болып бөлінеді.
А) техникалық, шаруашылық, шайынды
Б) транспорттық, өндірістік В) жауын- шашындық, еріген қар суы
Г) өндірістік, тұрмыстық, атмосфералық
Д) шаруашылық- тұрмыстық, ауыз су, ағынды су
20. Сәйкестікті табыңыз.
Ғалымдар экологияның дамуына қосқан үлесі
1. Ч.Элтон а) «философия зоология» еңбектің авторы
2. Ж.Б. Ламарк б) толеранттылық заңның негізін қалаушы
3. В.И.Вернадский в) жануарлар экологиясының негізін қалаушы
4. К. Рулье г) биосфера эволюциясының функциялары
5. В. Шелфорд д) экология популяциясыны негізін қалаушы.
21. 6 Сәйкестікті табыңыз.
Бөлімдер зерттейтін мәселесі
1 Демэкология а) бірлестіктерді
2. Аутэкология б) популяцияны
3. Синэкология в) жеке даралар
22. Сәйкестікті табыңыз.
Коммонер заңдары тұжырымдамасы
1.Бірінші а) табиғат өзі жақсы біледі
2.Екінші б) барлығы барлығымен байланысты
в) бәрі үшін төлеу қажет
3.Үшінші г) материя жойылмайды жоқтан пайда болмайды
4.Төртінші д) барлығы өзара байланысты
е) барлығы тегін беріледі
23. Сөйлемді толықтырып жазыңыз.
Ағзалардың тіршілік үрдістерінің баяулауы, тіршілік белгілерінің білінбеуі ... деп аталады.
24. Азот тотығының адам ағзасына әсері етуі ...
А) өкпенің, көздің шырышты қабықшаларын тітіркендіреді, ыдыратады.
Б) асқазан, ішек жолының шырышты қабықшасын тітіркендіреді.
В) өкпенің аллергиялық ауруларын тудырады.
Г) зәр шығару жүйесінің ауруларын тудырады.
Д) ауыз қуысының шырышты қабықшасын тітіркендіреді, ыдыратады.
25 Экологиялық жүйелердің ластану түрлері ... болып бөлінеді.
А) биологиялық, параметрлік
Б) физикалық, ингредиенттік
В) стационалдық- деструктивтік, параметрлік
Г) химиялық, биологиялық
Д) әлеуметтік, стационалдық- деструктивтік
26. Озон қабаты орналасқан атмосфераның қабаты - бұл ...
А) стратосфера
Б) мезосфера
В) тропосфера
Г) магнитосфера
Д) ионосфера
27. Атмосферадағы барлық оттегі ... есебінен жинақталған.
А) химиялық үдеріс
Б) геохимиялық үдеріс
В) фотосинтез үдеріс
Г) физикалық үдеріс
Д) радиациялық үдеріс
28. Тірі ағзалардың құрамына кіретін негізгі элементтер ...болып табылады.
А) сутегі, оттегі, азот, көміртегі+
Б) сутегі, көмірқышқыл газы , темір, магний
В) көміртегі, азот, кобальт, мыс
Г) темір, кремний, кальций, сутегі
Д) кальций, магний, оттегі, азот
29. Фотопериодизм – бұл ағзалардың ... байланысты ырғақты өзгеруі
А) жарықтың әсеріне
Б) қараңғы тәуліктік уақытқа
В) атмосфералық қысымның өзгеруіне
Г) күн ұзақтығының қысқаруына
Д) температураның өзгеруіне
30. Орман мен өсімдіктер бірлестігіне антропогендік әсер ету – бұл ...
А) жапай орманды кесу және орман өрттері.
Б) саябақтар санын арттыру.
В) өсімдіктер түрін көбейту.
Г) өсімдіктердің жаңа түрін шығару.
Д) ағаштарды отырғызу.
4 –нұсқа
1. Улы тұманның құрамына ... кіреді.
А) темір мен мыстың оксидтері, органикалық емес қосылыстар
Б) нитрат, нитрит, органикалық қосылыстар
В) күкіртсутек пен күкіртті ангидрид
Г) азот пен күкірт оксидтері, органикалық қосылыстар
Д) көмірқышқыл газ, органикалық емес қосылыстар
2. Жалпы экология түсінігі -бұл...
А) барлық тірі ағзалардың өзара және сыртқы ортамен байланысын зертейттін ғылым.
Б) барлық тірі ағзалардың өзара байланысын зерттейтін ғылым.
В) табиғи орта мен барлық тірі ағзалардың қарым- қатанас заңдылықтарын зерттейтін ғылым.
Г) қоршаған ортаның тірі жануарларға әсерін зерттейтін ғылым.
Д) қоршаған орта мен қоғам арасындағы әсерін зерттейтін ғылым.
3. Антропогендік химиялық факторға ... жатады.
А) қоршаған ортаға өндірістік газды шығырындылармен бөлінетін
ауыр металдар
Б) табиғи қоспалық ақуыздар
В) азық түліктердегі көмірсу, ақуыз, май
Г) өндірістік шу, діріл
Д) атмосфералық қысым
4. Химиялық факторға ... жатады.
А) өндірістік шу, діріл
Б) балдырлар, діріл
В) иондаушы сәулелер
Г) мұнай өнімдері
Д) азық түліктердегі ақуыздар
5. Табиғи физикалық факторға ... жатады.
А) судың құрамындағы микроэлемент
Б) азық түліктердегі көмірсу, ақуыз, май
В) ауадағы оттегі, азот
Г) атмосфералық қысым
Д) топырақтағы бактерия, вирус
6.Антропогендік физикалық факторға ... жатады.
А) күн сәулесі
Б) атмосфералық қысым
В) топырақтағы бактерия, вирустар
Г) өндірістегі шу, діріл
Д) ауаның ылғалдылығы
7. Ең құнарлы топырақ ...болып табылады.
А) қара топырақ
Б) қоңыр топырақ
В) сұр топырақ
Г) қарашірік
Д) сазды топырақ
8.”Экожүйе” түсінігін ... енгізді.
А) А.Тенсли
Б) В.Н.Сукачев
В) В.В.Докучаев
Г) В.И.Вернадский
Д) Э.Геккель
9. Геоэкология дегеніміз – бұл ...
А) табиғат және биосфераның табиғи құбылыстары.
Б) биосферадағы экожүйелердің деңгейлері.
В) экожүйедегі атмосфераның деңгейлері.
Г) тропосферадағы ауаның құрамы.
Д) ауыл, аудан, қала тұрғындарының қатынастары.
10. Бірлестіктер экологиясы -бұл ...
А) аутэкология.
Б) демэкология.
В) жер экологиясы.
Г) биоэкология.
Д) синэкология.
11. Продуцентке ... жатады.
А) жануарлар бірлестігі
Б) микроағзалар
В) шөпқоректілер
Г) өсімдіктер бірлестігі
Д) жыртқыш аңдар
12. Өлі табиғат пен тірі табиғат арасындағы зат айналым... жүреді.
А) экологиялық қуыста
Б) ареалда
В) экологиялық жүйеде
Г) биоценозда
Д) биогеоценозда
13. Атмосфералық ауаның химиялық құрамы:
А) 78,08 % азот,20,94 % оттегі,0,93 % инертті газдар, 0,03 % көмір қышқыл газы
Б) 50 % азот, 27,25 % көміртегі,1,2 % аргон
В) 24 % азот, 52 % көміртегі, 2,6 % инертті газдар
Г) 65 % азот, 0,03% аргон, 29% оттегі
Д) 20,95% азот,78,08 %оттегі,1% инертті газдар,1% көмірқышқыл газы
14. Антропогендік әсері - бұл ...
А) адамның ластану факторларын енгізетін, өндіріс ойларды іске асырумен байланысты іс әрекеті.
Б) адамның әскери және экономикалық ойларын іске асырумен байланысты іс әрекеті.
В) адамның су қорларын пайдаланумен байланысты іс әрекеті.
Г) адамның орман қорларын пайдаланумен байланысты іс әрекеті.
Д) адамның пайдалы қазбаларды пайдалануға байланысты іс әрекеті.
15. Қоршаған ортаның ластану түрлері...болады.
А) температуралық, физикалық, микробиогендік
Б) ультракүлгіндік, энергетикалық
В) химиялық, физиологиялық, биологиялық
Г) физикалық, химиялық, биологиялық
Д) әлеуметтік, радиациялық, зертханалық
16. Су түбінде тіршілік ететін ағзалар жиынтығы ... деп аталады.
А) нейстон
Б) плейстон
В) бентос
Г) планктон
Д) биотоп
17. Гетеротрофтарға жатпайды...
А) продуценттер.
Б) сапротрофттар.
В) консументтер.
Г) паразиттер.
Д) планктондар.
18. Әр түрлердің арасындағы байланыстың аталуы-бұл...
А) тікелей.
Б) жанама.
В) бәсекелестік.
Г) биотикалық.
Д) қоректік.
19. Топырақтағы мекендеуші ағзалардың аталуы...
А) гидробионттар.
Б) эдафобионттар.
В) планктон.
Г) бентос.
Д) сферобионттар.
20. Экологиялық мониторингтің деңгейлері...
А) ғаламдық.
Б) әлеуметтік.
В) географиялық.
Г) табиғи.
Д) антропогендік.
21. Улы түтін(смог) -бұл …
А) күн сәулесінің түрлі қоспалармен әрекеттесуі нәтижесінде
атмосфераның ластануы.
Б) литосфераның қатты қалдықтарды шығару нәтижесінде ластануы.
В) биосфераға кәсіпорындардан шығатын газ тәріздес заттармен ластануы.
Г) қоршаған ортаны ластанудан сақтау.
Д) атмосфераның қатты және газ күйіндегі қалдықтарды жағу
нәтижесінде ластануы.
22. Демоэкологияның зерттеу аймағы...
А) особьтердің тұтастығы, морфологиялық, физиологиялық қасиеттері.
Б) ағзалардың өмір сүру жағдайы.
В) экологиялық жүйенің шекаралары.
Г) популяцияның құрылымы және динамикасының жағдайы.
Д) особьтердің қоршаған ортамен ара қатынасы.
23. Аутэкологияның зерттеу аймағы...
А) ағзалардың өмір сүруі және олардың өзара қатынасы.
Б) бір түрдегі ағзалардың ортамен ара қатынасы.
В) популяцияның құрылымы және динамикасының жағдайы.
Г) ағзалардың сандық көрсеткіші.
Д) биосфераның даму жағдайы.
24. Синэкологияның зерттеу аймағы...
А) тірі ағзалардың құрылымының жағдайы.
Б) тірі ағзалардың өмір сүру ортасы.
В) популяцияның өмір сүру жағдайы және оның ортамен ара қатынасы.
Г) қоршаған ортаның адам денсаулығына әсер етуі.
Д) қоршаған ортаның ластану дәрежесі.
25. Биосфера -бұл…
А) жер қабатының тірі заттар мекендейтін аймағы.
Б) жер шарының газ түріндегі төменгі қабаты.
В) жер бетінің жоғарғы қатты бөлігі.
Г) атмосфераның төменгі шекарасы.
Д) табиғаттың өлі және тірі бөліктерінің жиынтығы.
26. Биотикалық фактор -бұл ...
А) қоршаған ортаға энергия түрінің бөлінуі.
Б) энергияның пайда болуы және таралуы.
В) қоршаған ортада энергияның бөліну үрдісі.
Г) жер беті жарықтануының күн энергиясына байланысты өзгеруі.
Д) бір ағзаның басқа ағза тіршілігіне әсер етуі.
27.Абиотикалық фактор -бұл ...
А) бір ағзаның басқа бір ағза тіршілігіне әсер етуі.
Б) қоршаған ортадан энергияның бөлінуі.
В) жердің айналуына байланысты әсері.
Г) климаттық және топырақ факторларының жиынтығы.
Д) экожүйеге адамның әсер ету үрдісі.
28. Эвтрофтану ... жинақталу нәтижесінде түзіледі.
А) биогенді заттардың
Б) костық заттардың
В) биокостық заттардың
Г) минералдық заттардың
Д) химиялық заттардың
29. Судың эвтрофикациялануының зардабы ...әкеледі
А) суды заласыздандырудың тиімділігінің төмендеуіне
Б) суды тазартудың тиімділігінің төмендеуіне
В) суды сүзудің тиімділігінің төмендеуіне
Г) су фаунасы санының көбеюіне
Д) су фаунасының азаюына
30. Кадмийдің судағы жоғары мөлшерінен туындайтын ауру...
А) Итай-итай ауруы.
Б) Остеодистрофия.
В) Эпидемиялық подагра.
Г) Юшо ауруы.
Д) Минамат ауруы.
5 –нұсқа
1. Атмосфераның төменгі қабатындағы оттегінің мөлшері...құрайды.
А) 21,95 %
Б) 20,85 %
В) 22,14 %
Г) 20,94 %
Д) 20,74 %
2. Атмосферадағы азоттың мөлшері:
А) 78,09 %
Б) 78,29 %
В) 78,19 %
Г) 78,39 %
Д) 78,18 %
3. Судың эвтрофикациялануының зардабы ...әкеледі
А) суды заласыздандырудың тиімділігінің төмендеуіне
Б) су фаунасы санының көбеюіне
В) суды тазартудың тиімділігінің төмендеуіне
Г) суды сүзудің тиімділігінің төмендеуіне
Д) су фаунасының азаюына
4.«Парниктік эффектің» пайда болуының себебі...байланысты.
А) фреон мен метан мөлшерінің көбеюі
Б) көміртегі қос тотығы мөлшерінің артуы
В) ауа ылғалдылығының өзгеруі
Г) озон қабатының тесілуі
Д) ауа температурасының артуы
5. Топырақ арқылы берілетін ауру...
А) сібір күйдіргісі.
Б) іш сүзегі.
В) тұмау.
Г) туберкулез.
Д) пневмония
6.Озон тесігінің пайда болу себебі...
А) фреон мен метан мөлшерінің көбеюі.
Б) көміртегі қос тотығының мөлшерінің артуы.
В) күкіртқышқылының мөлшерінің артуы.
Г) ауа ылғалдылығының өзгеруі.
Д) ауа температурасының жоғарлауы.
7. Қышқыл жаңбырдың түсу себебі...
А) көміртегі қос тотығының мөлшерінің артуы.
Б) фреон мен метан қалдықтарының көбеюі.
В) ауа ылғалдылығының өзгеруі.
Г) күкіртқышқылының мөлшерінің артуы.
Д) ауа температурасының жоғарлауы.
8. «Фотохимиялық смогтің» пайда болу себебі ...
А) көміртегі қос тотығының мөлшерінің артуы.
Б) фреон мен метан қалдықтарының көбеюі.
В) тынық, желсіз ауа райының болуы.
Г) ауа ылғалдылығының өзгеруі.
Д) ауа температурасының жоғарлауы.
9.«Табиғат өзі барлығын жақсы біледі» - деген заңды ... тұжырымдаған.
А) Ю. Либих
Б) В. Шелфорд
В) Ю. Одум
Г) Б. Коммонер
Д) Вернадский
10. Минимум заңын ғалым ... тұжырымдаған.
А) А. Тенсли
Б) В. Вернадский
В) Ю. Либих
Г) Г. Гаузе
Д) Ч. Дарвин
11. Толеранттылық заңын ... тұжырымдаған.
А) В. Шелфорд
Б) Б. Коммонер
В) В. Сукачев
Г) В. Вавилов
Д) Г. Гаузе
12. Ағзаның қоршаған орта жағдайларына төзе алу қабілеті... деп аталады.
А) бейімделу
Б) вируленттілік
В) толеранттылық
Г) тұрақтылық
Д) сезімталдық
13.Парниктік газдарға жатады:
А) күкіртқышқылы, фосфор қосылысы
Б) азот қышқылы, күкірт оксиді
В) фреон, азот оксиді, көмірқышқыл газы
Г) көмір оксиді, сынап, азот қосылысы
Д) қорғасын, фосфор қосылысы, көмірқышқыл газы
14. Фреонның химиялық атауы:
А) хлорфторсутек
Б) хлорсутек
В) хлорфторкөміртек
Г) фторкөміртек
Д) күкіртсутек
15. «Озон тесігі»-бұл...
А) озон мөлшерінің кемуі нәтижесінде түзілген кеңістік.
Б) азот мөлшерінің кемуі нәтижесінде түзілген кеңістік.
В) озон мөлшерінің көбеюі нәтижесінде түзілген кеңістік.
Г) көмірқышқыл газы мөлшерінің кемуі нәтижесінде түзілген кеңістік.
Д) метан мөлшерінің көбеюі нәтижесінде түзілген кеңістік.
16. Суды ластаушы антропогендік химиялық заттар ...жатады.
А) мұнай өнімі, белсенді беткейлік заттар
Б) жылу, биологиялық өнім
В) радиациялық қалдық
Г) органикалық өнім
Д) минералдық заттар
17. «Гумус» -бұл...
А) құстар мен жануарлар нәжісі.
Б) минералды тыңайтқыш.
В) топырақ ылғалдылығының төмендеуі.
Г) қарашірік.
Д) топырақ капиллярлығының жоғарлауы.
18. Топырақты антропогендік ластаушы көздер...жатады.
А) орман қалдығы
Б) су көздері
В) ауылшаруашылығы, өндіріс
Г) атмосфералық тұнба
Д) өсімдік және жануар қалдықтары
19. Ауылшаруашылығында топырақты ластаушылар...жатады.
А) суғару
Б) жер жырту
В) шаң-тозаң
Г) тірі ағзалар
Д) минералды тыңайтқыштар+
20. Қышқыл жаңбырдың пайда болуына... мөлшерінің көбеюіне әкеледі.
А) күкіртті газ
Б) фреондар
В) көмірқышқыл газы
Г) көміртегі тотығы
Д)| фосфор қосылысы
21. Озон қабатының биологиялық маңызы ...
А) инфрақызыл сәулелерді сіңіреді.
Б) планетаны оттегі мен байытады .
В) зиянды қоспаларды сіңіреді
Г) ультракүлгін сәулелерді сіңіреді.
Д) көзге көрінетін жарықты өткізеді.
22. Түрлердің жиынтығы мен олардың өзара қарым-қатынасынан тұратын күрделі табиғи кешен ... деп аталады.
А) биосфера
Б) биоценоз
В) биогеоценоз
Г) табиғаттағы зат айналымы
Д) ноосфера
23. Мониторинг түрлері ...болып бөлінеді.
А) ғаламдық, аймақтық
Б) масштабтық, биосфералық
В) зоналық, жергілікті
Г) түрлік, популяциялық
Д) ғылым, қоғамдық
24.Сәйкестердіріңіз
Ластаушы заттардың әсері: әсерету салдары
уыты әсері а) генің өзгеруіне алып келеді ;
обырлық әсері б) кемістікттерге алып келеді;
Тератогендік әсері в) қатерлі ісікке алып келеді
Мутагенді әсері г) улануды тудырады
д)ферментік ракцияларды жылдамдатады
е) жасушалардың қалпына келуін
25. Фотохимиялық смог – бұл ...
А) күн сәулесі мен қоспалар арасында болатын атмосферадағы құбылыс.
Б) атмосферадағы қоспалар мен көміртегінің қос тотығы арасындағы химиялық құбылыс.
В) қатты және газ тәріздес қоспалардың тұман мен аэрозольдер түрінде болатын құбылыс.
Г) атмосферадағы құбылыстар мен күкірт қышқылы арасында болатын химиялық реакция.
Д) атмосферадағы қатты ластанудың салдарынан болатын ауыспалы құбылыстары.
26. Суды негізгі ластаушы...болып табылады.
А) тұрмыстық қалдықтар
Б) биологиялық қалдықтар
В) өндірістік қатты қалдықтар
Г) газ шығарындылары
Д) мұнай өнімдері
27. Органикалық заттардың шіру нәтижесінде өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтарының түзілетін зат...деп аталады.
А) сапропель
Б) сланцалар
В) мицелия
Г) азот
Д) гумус
28. Биотикалық фактор ішіндегі қарым- қатынас түріне ... жатады.
А) бәсекелестік
Б) тікелей
В) жанама
Г) температура
Д) орманды кесу
29 Жоғары сатыдағы өсімдіктер мен бактериялардың бірігіп, селбесіп өсуі ... деп аталады.
А) синузия
Б) симбиоз
В) синдинамика
Г) сидерация
Д) седиментация
30. Бәсекелестік -бұл ...
А) екі популяцияның бірігіп, қолайлы тіршілік етуі.
Б) бір популяцияның екінші популяцияға қолайсыз әсеретуі.
В) екі популяция бір-біріне жағымсыз әсер етуі.
Г) бірі екіншісінің ағзасына еніп, иесінің есебінен тіршілік ету.
Д) екі популяция бір –біріне өзара әсер етпейді.
|
1-нұсқа |
2-нүсқа |
3-нүсқа |
4-нүсқа |
5-нұсқа |
1 |
Экология 1866 |
А |
В |
Д |
Г |
2 |
1-д,2-а.3-г 4-5 5-б |
Г |
А |
А |
А |
3 |
В |
Д |
Б |
А |
Б |
4 |
В |
|
А |
Г |
Б |
5 |
Г |
Стенобионтар |
Д |
Г |
А |
6 |
1-б,2-в,3-а |
А |
В |
Г |
А |
7 |
Д |
В |
А |
А |
Г |
8 |
Б |
Г |
А |
А |
В |
9 |
1-а,д,е,ж 2-б,г,з |
А |
Г |
Д |
Г |
10 |
Г |
В |
В |
Д |
В |
11 |
В |
А |
Г |
Г |
А |
12 |
Д |
Д |
А |
В |
В |
13 |
А |
Б |
В |
А |
В |
14 |
А |
Б |
Д |
А |
В |
15 |
1-б,2-г,3-а.4в |
А |
А |
Г |
А |
16 |
В |
А |
Д |
Г |
А |
17 |
Д |
Г |
А |
А |
Г |
18 |
В |
Г |
А |
В |
В |
19 |
А |
А |
Г |
Б |
Д |
20 |
АБГД |
Д |
1-д,2-а,3-г 4-в, 5 б |
А |
А |
21 |
Эвриобионт |
А |
1-б,2-в,3-а,4-в |
А |
Г |
22 |
Б |
А |
1-б,2-г,3-а,4-в |
Г |
В |
23 |
А |
Д |
анабиоз |
Б |
А |
24 |
А |
Б |
А |
В |
1-г 2-в,3-б,4-а |
25 |
Д |
Г |
В |
А |
А |
26 |
Г |
Б |
А |
Д |
Д |
27 |
А |
А |
В |
Г |
Д |
28 |
В |
прпуляция |
А |
А |
А |
29 |
анабиоз |
А |
А |
Г |
Б |
30 |
А |
1-в 2- а, 3-б |
А |
А |
Б |
