2. Экономиканы мемлекеттік реттеудегі негізгі инвестициялық бағыттар

&&&

$$$002-012-001$3.2.12.1 Инновациялық қызметтi мемлекеттiк қолдаудың нысандары

Мемлекеттiк инновациялық саясаттың мақсаты өндiрiстiң және қоғамды басқарудың әртүрлi салаларында бәсекелестiкке қабiлеттi, жоғары технологиялық өнiмдердiң (жұмыстардың, көрсетiлетiн қызметтердiң) басымдығын қамтамасыз ететiн теңдестiрiлген өндiрiстiк инфрақұрылым болып табылады.       2. Мемлекеттiк инновациялық саясат:       1) инновациялық қызметтi мемлекеттiк қолдаудың нысандары мен әдiстерiн айқындау және негiзiнен ғылым мен техника жетiстiктерiне сүйенiп әлеуметтiк-экономикалық дамуды қамтамасыз ететiн жағдайлар жасау;       2) инновациялық қызметтi дамыту мен инновациялық қызмет субъектiлерiнiң мүдделерiн қорғауды қамтамасыз ететiн нормативтiк құқықтық базаны қалыптастыру;       3) инновациялық қызмет субъектiлерiн мемлекеттiк қолдау және инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру;       4) экономиканың жаңа жоғары технологиялық секторын қалыптастыру, экспортқа бағдарланған өндiрiстi жаңғырту және құру;       5) инновациялық қызметке шағын және орта бизнес субъектiлерiн тарту;       6) ғылымның, бiлiмнiң, өндiрiстiң және қаржы-кредит саласының өзара ықпалдастығын қамтамасыз ету;       7) инновациялық қызмет саласында халықаралық ынтымақтастыққа жәрдемдесу, ұлттық мүдделердi және интеллектуалдық меншiктi қорғау мiндеттерiн шешуге бағытталған.

     Мемлекеттiк инновациялық саясаттың принциптерi:

      1. Мемлекеттiк инновациялық саясат отандық өнiмнiң бәсекелестiк қабiлеттiлiгiн арттыру, елдiң экономикалық дамуы мен қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету, халықтың тұрмыс деңгейiн көтеру үшiн инновациялық қызметтiң басымдығын тануды негiзге ала отырып қалыптастырылады және iске асырылады.       2. Мыналар:       1) Қазақстан Республикасының дамудың инновациялық жолына ұстанған стратегиялық бағдары;       2) мемлекеттiк инновациялық саясатты iске асыруға бағытталған инновациялық бағдарламалар мен жобаларды мемлекеттiк қолдау;       3) инновациялық қызмет үшiн бiлiктiлiгi жоғары кадрлар даярлау;       4) қызметтiк және заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын ақпаратты қоспағанда, инновациялық қажеттiлiктер мен ғылыми-техникалық және инновациялық қызмет нәтижелерi туралы ақпаратты алу және тарату еркiндiгi мемлекеттiк инновациялық саясаттың принциптерi болып табылады.

      Инновациялық қызметтi мемлекеттiк қолдау Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мынадай негiзгi нысандарда:       1) инновациялық даму басымдықтарын айқындау және инновациялық бағдарламаларды әзiрлеу;       2) мемлекеттiк инновациялық саясатты iске асыру үшiн инвестициялар тартуды қамтамасыз ететiн қажеттi ұйымдық және экономикалық жағдайлар жасау;       3) инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру;       4) <*>       5) бәсекелестiкке қабiлеттi өндiрiстердi құруға мемлекеттiң қатысуы;       6) мемлекеттiк тапсырыс бойынша құрылған, инновацияларды өткiзудiң кепiлдi рыноктарын қамтамасыз ету;       7) отандық инновацияларды сыртқы рыноктарға шығару нысандарында жүзеге асырылады.

      Инновациялық қызметке мынадай қызмет түрлерi:       1) қоғамды басқару саласына жаңа идеялар мен ғылыми бiлiмдердi енгiзу;       2) экономикалық айналымда iске асырылатын жаңа немесе жетiлдiрiлген өнiмдi (жұмысты, көрсетiлетiн қызметтi), жаңа немесе жетiлдiрiлген технологиялық процестi жасауға бағытталған ғылыми-зерттеу, жобалау, iзденiс, тәжiрибе-конструкторлық және технологиялық жұмыстарды орындау мен оларға қызмет көрсету;       3) инновациялық тауарларды (жұмыстарды, көрсетiлетiн қызметтердi) өткiзу рыногын ұйымдастыру;       4) өндiрiстi технологиялық қайта жарақтандыруды және дайындауды жүзеге асыру;       5) жаңа технологиялық процестердi, тауарларды (жұмыстарды, көрсетiлетiн қызметтердi) сертификаттау мен стандарттау мақсатында сынақтар өткiзу;       6) бастапқы кезеңде инновациялық жоба өтемдiлiгiнiң нормативтiк мерзiмiне жеткенге дейiн жаңа немесе жетiлдiрiлген өнiм (жұмыс, көрсетiлетiн қызмет) өндiру және (немесе) жаңа немесе жетiлдiрiлген технологияны қолдану;       7) инновациялық инфрақұрылымды құру мен дамыту;       8) инновациялық қызмет нәтижелерiн насихаттау және инновацияларды тарату;       9) игеру және iске асыру мақсатында интеллектуалдық меншiк объектiлерiне (оның iшiнде ашылмаған ғылыми, ғылыми-техникалық және технологиялық ақпаратқа) құқықтарды қорғау, беру және иемдену;       10) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес инновациялар жасауға бағытталған өзге де қызмет түрлерi жатады.

      Инновациялық қызметтің субъектілері мен объектілері:

     Мыналар:       1) инновацияны жасаушы және iске асырушы жеке және заңды тұлғалар;       2) негізгі қызметі инновацияларды жасауға және оларды өндiрiстiң және қоғамды басқарудың әртүрлi салаларына беруге бағытталған инновациялық қызметтің мамандандырылған субъектiлерi (технополистер, технологиялық, өнеркәсiптiк және агроөнеркәсiптiк парктер (технопарктер), технологиялық инкубаторлар, инновациялық қорлар, инновациялық орталықтар және инновациялық қызмет инфрақұрылымының өзге де ұйымдары);      3) инновациялық қызметтi реттеуге қатысатын мемлекеттiк органдар;       4) инновацияларды жасаушылар мен тұтынушылардың мүдделерiн бiлдiретiн және қорғайтын қоғамдық бiрлестiктер инновациялық қызмет субъектiлерi болып табылады.      Мыналар:      1) инновациялық жобалар мен бағдарламалар;      2) интеллектуалдық шығармашылық қызметтiң нәтижелерi;      3) технологиялар, жабдықтар мен процестер;      4) өндiрiс пен кәсiпкерлiк инфрақұрылымы;       5) өндiрiстiк, басқарушылық, коммерциялық немесе өзге процестiң сапасы мен тиiмділігiн едәуiр жақсартатын өзге де жаңа ұйымдық-техникалық, қаржы-экономикалық шешiмдер инновациялық қызмет объектілерi болып табылады.       3. Инновациялық қызмет субъектілерi инновациялық жобалар мен бағдарламалардың тапсырыс берушiлерiнiң және (немесе) орындаушыларының, инвесторлардың, инновацияларды тұтынушылардың, сондай-ақ инновациялық процеске қызмет көрсететiн және инновацияларды игеру мен таратуға жәрдемдесетiн ұйымдардың функцияларын орындай алады.

Қазақстан Республикасы мемлекеттiк органдарының мемлекеттiк инновациялық саясатты iске асыру жөнiнде құзыретi:

1. i дамыту жөнiндегі қызметiн үйлестiрудi жүзеге асырады;       3) салааралық инновациялық бағдарламалар, Қазақстан Республикасының экономикасы үшiн стратегиялық мәнi бар инновациялар мен мамандандырылған инновациялық қызмет субъектiлерiн құру жөнiнде ұсыныстар әзiрлейдi және оларды Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң бекітуіне ұсынады;       4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, инновациялық қызметтi қаржыландыру мен ынталандыру, инновациялар жасауға арналған мемлекеттік тапсырысты орналастыру жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлердiң жобасын әзiрлейдi;       5) үлгілік құжаттардың нысандарын, мемлекеттiк сараптама ұйымдастыру мен өткiзу тәртiбiн, инновациялық жобаларды конкурс арқылы iрiктеу мен қаржыландыруҚазақстан Республикасының Үкiметi:

2.    1) мемлекеттiк инновациялық саясатты айқындайды және iске асырады;

3. 2) мемлекеттiк инновациялық бағдарламаларды әзiрлейдi;   3) салалық және аймақтық инновациялық бағдарламаларды бекiтедi;   4) Қазақстан Республикасының экономикасы үшiн стратегиялық мәнi бар инновацияларды және мамандандырылған инновациялық қызмет субъектiлерiн құруға қатысады;  5) инновациялық қызметтi реттеудi жүзеге асыратын уәкiлеттi органның мiндеттерiн, функциялары мен өкiлеттiгiн айқындайды;      6) <*>   7) үлгілiк құжаттардың нысандарын, мемлекеттiк сараптама ұйымдастыру мен өткiзудің тәртiбiн, инновациялық жобаларды конкурс арқылы iрiктеу мен қаржыландыру ережесiн бекiтедi.      8) <*>      Уәкiлеттi орган:

1) елдiң инновациялық даму болжамын әзiрлейдi;  2) мемлекеттiк органдардың инновациялық қызметт ережесiн әзiрлейдi.  6) <*>

1. Өзге орталық атқарушы органдар:

2.       1) өздерiнiң өкiлеттiктерi шегiнде мемлекеттiк инновациялық саясатты iске асыруды қамтамасыз етедi;

3.      2) салалық инновациялық бағдарламаларды әзiрлейдi және iске асырады және оларға құқықтық, ұйымдастырушылық және өзге де қолдау көрсетудi қамтамасыз етедi.       3) <*>

4.     4. Жергiлiктi атқарушы органдар:       1) өздерiнiң өкiлеттiктерi шегiнде аймақтық инновациялық бағдарламаларды әзiрлеп, iске асырады және оларға құқықтық, ұйымдастырушылық және өзге де қолдау көрсетудi қамтамасыз етедi;

5.       2) инновацияларды және инновациялық қызметтiң мамандандырылған субъектiлерiн құруға қатысады.

6.     3) <*>       Инновациялық бағдарламаларды қалыптастыру:

      1. Мемлекеттiк инновациялық бағдарлама елдiң әлеуметтiк-экономикалық, инновациялық және ғылыми-технологиялық дамуының басымдықтары ескерiле отырып, тиiстi кезеңге арналған инновациялық даму болжамы негiзiнде қалыптастырылады және:       1) елдiң экономикасы үшiн стратегиялық мәнi бар инновацияларды жасау кезеңiнде инновациялық қызметтi мемлекеттiк қолдауды;       2) инновациялық инфрақұрылымның қалыптасуы мен дамуын;       3) инновацияларды жасаушылар мен тұтынушылардың деректер банкi мен бiрыңғай ақпараттық желiсiн ұйымдастыруды;       4) инновациялық қызмет субъектiлерiн ынталандыру жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлер әзiрлеудi көздеуге тиiс.       2. Аймақтық инновациялық бағдарламалар аймақтарды дамытудың экономикалық және әлеуметтiк бағдарламалары негiзiнде қалыптастырылады және кадрлар даярлауды қоса алғанда, инновациялық инфрақұрылым мен инновациялық әлеуеттi дамытудың негiзгi басымдықтарын, инновациялық қызметтiң мамандандырылған субъектiлерiн ынталандыру нысандары мен әдiстерiн айқындайды.       3. Салалық инновациялық бағдарламалар мемлекеттік әлеуметтiк-экономикалық, инновациялық, өнеркәсiптiк, аграрлық және ғылыми-техникалық саясаттың басымдықтарын негiзге ала отырып қалыптастырылады және экономика салаларының дамуын теңдестiруге, бәсекелестiкке қабiлеттi өндiрiстер құруға бағытталуға тиiс.       4. Инновациялық бағдарламалар инновациялық жобаларды және инновациялық инфрақұрылымды дамыту жобаларын конкурстық iрiктеу негiзiнде қалыптастырылады.       5. Инновациялық бағдарламаларды қалыптастыру кезiнде инновациялық қызмет субъектiлерiнің инновациялар жасауына конкурстық негiзде тапсырыс орналастыру көзделедi.       6. Инновациялық бағдарламаларды ғылыми-зерттеу, жобалау-конструкторлық, өндiрiстiк, ақпараттық және инновациялық жобаларды iске асыруға қажеттi басқа да қызмет түрлерi арқылы өзара байланысты инновациялық қызмет субъектiлерi iске асырады.

&&&

$$$002-012-002$3.2.12.2 Экономиканы мемлекеттік реттеудегі негізгі инвестициялық бағыттар

Республиканың әлеуметтік – экономикалық дамуын басқарудың түпкілікті жаңа жүйесіне көшу осы процестің басты мәселелерін анықтауға себепші болады. Олардың бірі болып инвестициялық қамсыздандыру мәселесі табылады. Көшудің алғашқы кезеңінде заң шығаратын негіздер мен ұйымдық құрлымдарды құру, сондай-ақ, республиканың қаржылық ресурстарын пайдалану мен шетел инвестицияларын тарту жөніндегі өзіндік саясатты құру қажет болды. Қазақстандағы мемлекеттік инвестициялар жүйесін оңтайландыру мақсатымен инвестицияларды басқарудың заң шығаратын негізі мен органдары құрылды. Осы мәселе бойынша шаралардың біртұтас кешені қабылдануда. Соның ішінде, “Шетел инвестициялары туралы ”Заң (1991ж.); “Инвестициялық жекешелендіру қорлары жөніндегі Ереже” (1993ж.) ;”Қазақстан Республикасының шетел инвестициялары бойынша ұлттық агенттігін құру туралы ” ҚР Президентінің Жарлығы (маусым 1992ж.); “Инвестициялар бойынша ҚР Мемлекеттік комитетін құру жөніндегі ” ҚР Президентінің Жарлығы (қараша 1996ж.); “ Қазақстан Республикасындағы инвестициялық қорлар туралы ”ҚР-ның Заңы (наурыз 1997ж.) және жекеленген жылдарға арналған инвестициялық бағдарламалар қабылданды. Бұл құжаттар елдегі инвестициялық процесті басқарудың негізін қалады; жұмыс орындарын құру, инфрақұрылымды дамыту , елдің өнеркәсіптік және техникалық потенциалын дамытудың өсу қарқыны мен әртараптандыру саласында мемлекеттік инвестициялық саясатты жүзеге асыру мен көптеген экономикалық мәселелерді шешудегі органдардың дұрыс жүйесін , олардың функциялары мен міндеттерін анықтады. 2000 жылға дейінгі кезеңнің индикативті жоспарының жорамалы бойынша отандық пен шетел инвесторларының жеке капиталын салудың басым бағыттарына төмендегілерді жатқызу мақсатқа сай болады: жеңіл өнеркәсіптің , агроөнеркәсіптік кешеннің өңдеуші салаларының , машина жасаудың , құрылыс материалдары өнеркәсібі мен мұнай , химия өнеркәсібінің жаңа кәсіпорындарын салу мен реформалар жүргізу. Орталықтандырылған капитал салымдары есебінен әлеуметтік сала объектілерінің құрылысын мақсатты республикалық бағдарламалар шеңберінде жүзеге асыру қарастырылады. Мемлекеттік инвестицияларды басқару 4 жеке кезеңде жүзеге асырылуы қажет:

1. Жоспарлау;

2. Бағдарламалау;

3. Бюджетті дайындау;

4. Орындау;

Жоспарлау кезеңінде әлеуметтік – экономикалық дамудың орта мерзімді бағдарламасы мен оны макроэкономикалық деңгейде, сондай-ақ ,әрбір секторға қатысты алғанда да жүзеге асырудың стратегиясын құру мәселесі шешіледі. Бұл кзеңде инвестицияларды жүзеге асыру бойынша ұсыныстарды тандау мен алдын ала бағалауға басты назар аударылады. Бұл үшін салалық министрліктер жобаларды қаржылық- экономикалық бағалаудың жалпы қабылданған әдістемесі негізінде ұсынылатын жобалардың сипаттамасы мен бағалануы болуы қажет, жуықтағы бірнеше жылға арналған инвестициялар бойынша ұсыныстарды дайындауы керек. Бағдарламалау кезеңіндегі басты мақсат- жоспарда бекітілген мақсаттарды қызметтің мемлекеттік бағдарламаларына өзгерту. Мемлекеттік инвестициялар бағдарламасына (МИБ) инвестициялар бойынша ұсыныстарды ұзарту бюджеттік процеске арналатын таңданудың сол бәсекелестік қағидаларына негізделуі қажет. Қаражат бөлу жөніндегі шешімдер мынандай факторларды ескеруі қажет: - бюджет орындалатын , макроэкономикалық жағдай; - инвестициялар бойынша ұсыныстардың нақты аспектілері , соның ішінде экономикалық аспектілер. Егер инвестициялық жобаларды (кеңес беру мен сатып алуда талдау) жүзеге асыру бюджеттік мекемелерінің міндеті болып табылса, инвестициялық жобаларды қауіпке жиі қойса, әсіресе қаражатты артық жұмсауда, мәселелерден аулақ болу үшін сақтықтың қосымша шараларын қабылдау қажет. Қазақстанға ең алдымен, мемлекеттік инвестицияларды тиісті инстиутуционалдық жүйесін құру мен жоғарыда аталған функциялардың (жоспарлау, бағдарламалау, бюджетті дайындау және оны орындау) ұйымдық пен тиімді орындалуын қамтамасыз ету қажет. Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау. Қазақстанда “Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы” Заң (28 ақпан 1997 ж.)қабылданған. Онда инвестицияның қызметі- инвестицияларды жүзеге асыру процесімен байланысты кәсіпкерлік қызмет деп көрсетілген. Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау ең алдымен келесілерден тұрады:

- инвестициялық қызметті қамтамасыз етудің заң шығарушы кепілдері;

- жеңілдіктер мен артықшылықтар жүйесін белгілеу (мемлекетті сол немесе басқа кәсіпорындар мен ұйымдарға олардың қызметіне қолайлы жағдайлар жасау мақсатымен жеңілдіктер мен артықшылықтар беруі);

- Қазақстан Республикасының мүддесін инвесторлар алдында көрсетуге өкілетті, бірыңғай мемлекеттік органның болуы.

Заңда тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдаудың мақсаттары мен міндеттері белгіленген. Бұл қолдаудың мақсаты- экономиканың басым секторларында тауар өндірісін, жұмыс пен қызмет көрсетудің жедел дамуын қамтамасыз ету үшін қолайлы инвестициялық климат жасау болып табылады. Мемлекеттік тікелей қолдаудың ортақ мақсатына жету үшін міндеттердің бірқатарын шешу қажет:

- жаңа технологияларды , алдыңғы қатарлы техника мен ноу- хау енгізу;

- жоғары сапалы тауарлар мен қызмет көрсетуге ішкі нарықтың қанығуы;

- отандық тауар өндірушілерді мемлекеттік қолдау мен ынталандыру ;

- экспортқа бейімделген және импортты алмастырушы өндірістерді жетілдіру;

- ҚР- ның шикізат базасын ұтымды және кешенді пайдалану;

- менеджмент пен маркетигтің қазіргі әдістерін енгізу;

- жаңа жұмыс орындарын құру;

- жергілікті кадрларды үздіксіз оқытудың, олардың мамандық деңгейін жоғарлатудың жүйесін енгізу;

- өндірісті күшейтуді қамтамасыз ету;

- қоршаған табиғи ортаны жақсарту.

Басқару процесі үшін инвестициялық жобаларды жүзеге асыруды ынталандырудың шаралар жүйесі басты мәнге ие. Соның ішінде, жеңілдіктер жүйесі : бекітілген инвесторлардың мүддесін қорғау бойынша ҚР- ның берген кепілдері, сондай-ақ , келісім шартқа отыру мен оны бұзудың шарттары мен тәртібі қарастырылған. Тікелей инвестицияларды қолдауды жүзеге асыратын мемлекеттік орган, инвестициялар бойынша Мемлекеттік Комитет болып табылады. Ол ҚР- на тікелей инвестицияларды тарту жұмыстарын ұйымдастыру ; инвестициялық жобаларды жүзеге асыру бойынша мемлекеттік органдардың қызметін үйлестіру; барлық келістіруші және рұқсат құжаттарын алуды қамтамасыз ету; инвестициялық жобалардың іске асырылуын бақылауды жүзеге асыру сияқты функцияларды атқарады.

&&&

$$$002-012-100$Дәріс №12.Өзін-өзі тексеру сұрақтары

1.Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу факторлары мен шарттары. 2.Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу механизмі мен негізгі құралдары.

3.Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу мен қолдаудың шетелдің тәжірибесі.

&&&

$$$002-013-000$3.2.13 Дәріс №13. Қазақстан Республикасының мемлекеттік ғылыми-техникалық саясатының негіздері.

1 Ұлттық инновациялық жүйе сипаты

2. Ғылыми-техникалық қызметтiң жай-күйi мен оны iске асырудың тетiктерi

3 Инновациялық инфрақұрылымды ұйымдастыру

&&&

$$$002-013-001$3.2.13.1 Ұлттық инновациялық жүйе сипаты

Ұлттық инновациялық жүйенiң ашық сипаты оның тиiмдiлiгін қамтамасыз ету үшiн шешушi маңызы бар. Ашықтық дәстүрлiк ғылыми ортада да, дара өнер тапқышта туындаған iшкi және сыртқы инновацияларды қабылдау жүйесiнiң қабілетiн білдiредi. ҰИЖ кез келген қызықты өнертабысты, кез келген коммерциялық перспективалық әзiрлеменi iске асыру мүмкiндiгiн қамтамасыз етуi тиiс. Бұл өндiрiс пен ғылыми зерттеулердiң жаһандану процестерiнен барынша нәтиже алуға, инновациялық қызметке елдiң барлық талантты адамдарын тартуға мүмкiндiк бередi.

      Ғылыми әлеуеттi дамыту жөнiндегi шаралар қолданбалы ғылымның өндiрiске, бизнеске барынша жақындауы, ҒЗТКЖ-дың нәтижелерiн өндiрiске енгiзу, оларды коммерциялық пайдалануға лицензияларды сату нысанындағы түпкілiктi нәтижеге толық бағдарлауға бағытталатын болады.       Қолданбалы ҒЗТКЖ-ды қаржыландыру үшiн бағдарламалық-мақсатты әдiс технологиялық проблемаларды шешу және энергиямен жабдықтау, қоршаған ортаны қорғау және т.б. саладағы жеке кәсiпорынның бәсекеге қабiлетiн көтеру үшiн үлкен мәнге ие нақты жобаларды қаржыландыру үшiн мемлекет қаржылық көмек көрсету үшiн қолданатын әлемнiң озық елдерiнiң тәжiрибесiн пайдалану қажет.       Төменде мазмұндалған қағидаттар мен тетiктер қоғамдық ғылымдарға, iргелiк ғылыми-зерттеулерге қажеттi емес екенiн атап кету қажет.       ҰИЖ-дың ғылыми-техникалық әлеуетiн дамыту жөнiндегi барлық iс-шаралар мынадай қағидаттарға құрылатын болады:       1. ҒЗТКЖ-ды гранттық негiзде қаржыландыру,       2. ҒЗТКЖ-ды жеке сектормен тете қаржыландыру,       3. Ғылыми-техникалық сараптаманың тәуелсiздiгi,       4. Қолданбалық ғылыммен айналысатын ҒЗИ-дi жекешелендiрудi қоса алғанда, ұйымдық құрылымды өзгерту.       Инновациялық қызметтi жандандыру үшiн бiрiншi кезекте қолданбалы ғылыми-техникалық бағдарламаларды және қолданбалы ҒЗТКЖ-ды қаржыландырудың схемасын қаржыландыру тәсілi өзгертiлетiн болады.       Қолданбалы ҒЗТКЖ-ны қаржыландырудың бағдарламалық-мақсатты әдiсi мынадай қағидаттарға негiзделуi тиiс:       ғылыми-техникалық бағдарлама мақсатының, мiндетiнiң және мазмұнының нақтылығы;       зерттеулер нәтижелерiнiң ашықтығы,       Қолданбалы ҒЗТКЖ-ны және ғылыми-техникалық бағдарламалар шеңберiндегi жобаларды қаржыландырудан өзге елдiң экономикасы үшiн маңызды мәнi бар қолданбалы iрi жобалар қаржыландырылатын болады.       Олар үшiн қаржыландыру схемасы мыналарды көздейтiн болады:       1. Жобаларды жекелеген, сол сияқты конкурстық негiздегi ғылыми-техникалық бағдарлама.       Конкурсты ұтып алған бекiтiлген технологиялық басымдықтар негiзiнде зерттеушiлер грант нысанында қаржыландыру алады. Бұл ретте қаражат бақылаусыз және қайтарусыз негiзде емес, ал үлестерi 50 %-дан аспайтын әзiрлеушi, ұйым және мемлекет арасында зерттеулердiң нәтижелерiне арналған мүлiктiк құқықтарды бөлу шартында бөлiнетiн болады. Қаржыландырудың бұл нысаны зерттеушiлер үшін де және перспективада орындалған ғылыми зерттеулердiң нәтижелерiн коммерциялық пайдаланудан кiрiстiң дербес көздерiн алатын ғылыми ұйымдар үшiн де күштi ынта бередi.       2. Қолданбалы ғылыми зерттеулердi жеке капиталмен тең қаржыландыру. Бұл ғылыми зерттеулердi қаржыландыруға өнеркәсiп салаларының проблемалы мәселелерiн, кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң жекелеген проблемаларын шешу үшiн, сондай-ақ бизнес қызығушылық танытқан ғылымды қажетсiнетiн өндiрiстердi құру үшiн мүдделi жеке бизнестің қосылатындығын бiлдiредi. Бизнестiң инновациялық белсендiлігінiң төмендiгiн ескере отырып, қазiргi уақытта экономика секторларының көпшiлiгі, мемлекет бұл секторлардағы зерттеулердi 100 % қаржыландыруды, бiрақ ҒЗТКЖ-дың кейiнгi кезеңдерiндегi қаржыландыруға бизнестi бiртiндеп қоса отырып, мемлекеттiң қатысуын 10-30 %-ға бiртiндеп қысқарта отырып, iрi кәсiпкерлiктiң де, орта және шағын кәсiпкерлiктiң де мүдделi өкiлдерiмен тұрақты сұхбат жағдайы кезiнде өздерiне алуы тиiс.       Елдiң ғылыми әлеуетiн дамыту үшiн сараптама жүргiзу үшiн ұлттық компаниялар, iрi бизнес, ғылыми ұйымдар, даму институттары өкiлдерiнiң отандық сарапшыларынан өзге жоғары бiлiктi шетелдiк сарапшыларды тарту жолымен тәуелсiз ғылыми сараптама институтын жетiлдiру қажет. Тәуелсiз сарапшылардың еңбегін төлеу республикалық бюджет қаражаты есебiнен жүргізiледi.       Қолданбалы ҒЗТКЖ-ны қаржыландырудың жоғарыда көрсетiлген қағидаттары бағдарламалық-мақсатты әдiс ретiнде де, дәл сондай жеке мега-жобалар ретiнде де кәсiпорынның, саланың нақты технологиялық проблемаларын мақсатқа сай шешуге, олардың бәсекеге қабiлеттігін көтеруге, жаңа, нақты қажеттiлік тудырған өнiмді немесе қызметтердi құруға мүмкiндiк бередi.       Елдiң ғылыми әлеуетiн инновациялық процеске белсендi тарту үшiн олардың қызметiнiң ғылыми және инновациялық кәсiбiн сақтау үшiн инвестициялар тарту мақсатында ғылыми-техникалық саланың жекелеген объектiлерiн қайта жаңғырту және жекешелендiрудi жалғастыру қажет.       Мемсектордың құрамына мемлекеттiк басқаруға және бюджеттiк салаға (денсаулық сақтау, білiм беру, экология, қорғаныс және т.б.) тiкелей қызмет көрсететiн институттар ғана енетiн болады.       Шетелдiк консультанттардың көмегiмен дамыған елдердiң тәжiрибесiн пайдалана отырып, оларды озық ғылыми-техникалық ұйымдарға айналдыру мақсатында жұмыс iстейтiн зерттеу орталықтарынан, ғылыми-зерттеу институттарынан, жекелеген ғылыми зертханалардан бастапқы топ әзiрленетiн болады.       Мұндай озық ғылыми орталықтар Қазақстанның университеттерi мен зерттеу институттары, iскер топтары өкiлдерiнiң, сондай-ақ көрнекті халықаралық ғалымдардың қатысуы кезiнде екi басты өлшем бойынша iрiктелетiн болады:       - әлемдiк деңгейде ғылыми зерттеулер жүргiзу бойынша әлеуеттiң болуы;       - мұндай зерттеулердiң Қазақстанның ағымдағы және келешектегi экономикалық дамуы үшiн маңыздылығы.       Әлемнiң барлық индустриялық дамыған елдерiнде көптеген өнеркәсiп компанияларының бұл елдерде жүзеге асырылатын қолданбалы зерттеулер мен әзiрлемелердiң негiзгi көлемiн орындайтын меншiктi ғылыми-зерттеу институттары мен зертханалары бар. Нақ осы бөлімшелер жоғары тиімдi жаңалықтардың тұрақты фирмаiшiлiк бастамасын, зерттеулерге нақты практикалық бағдар берудi, ғылыми зерттеулердiң нәтижелерiн өндiрiсте жедел пайдалануды қамтамасыз етедi. Бұдан өзге, өнеркәсiп компанияларында ғылыми бөлімшелердiң болуы мұндай бөлiмшелер өнеркәсiпте практикалық қолдану үшiн көптеген ғылыми зерттеулердi бейімдей алатын болғандықтан, iрi iргелiк жаңалықтар базасында қағидатты жаңа технологияларды құруға және игеруге ықпал етедi.       Қазақстанда қазiргi кезде қолданбалы зерттеулер мен тәжiрибелiк-конструкторлық жұмыстарды орындайтын ғылыми ұжымдар (салалық және бұрынғы салалық, қазiргi акционерлiк ғылыми ұйымдар) әдетте "Ғылым - өндiрiс-рынок" циклінiң тиiмдi жұмыс iстеуi үшiн барынша елеулi кедергiлердiң бiрi болып табылатын өнеркәсiп кәсiпорындарынан ұйымдық, экономикалық және психологиялық бөлiнген.       Осыған байланысты мемлекеттiк сектордың бiрқатар ұйымдарын iрi компаниялар, iрi бизнес ғылыми саланы сақтау жағдайында (корпоративтiк ғылымды дамыту) жағдайларында жекешелендiрiлетiн болады (инвесторларға сату). Екiншi жағынан бiрқатар ғылыми ұйымдар жоғары оқу орындарының құрамына кiредi.       Қолданбалы ҒЗТКЖ-ны, әсiресе мемлекеттiк қаржыландыру есебiнен жүргiзiлетiндердi үйлестiру қажет. 2005-2006 жылдар iшiнде Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлiгiнiң инновациялық қызмет саласындағы мемлекеттiк саясатты iске асыру жөнiндегi уәкілеттi орган ретiнде және Бiлiм және ғылым министрлiгiнiң ғылым және ғылыми-техникалық қызмет саласындағы мемлекеттiк саясатты iске асыру жөніндегі уәкiлеттi орган ретiнде салалық министрлiктермен, Жоғарғы ғылыми-техникалық комиссиямен, ҰИҚ-пен, "Инжиниринг және технологиялар трансфертi орталығы" АҚ-пен, бизнеспен және кәсiпкерлiкпен өзара әрекетiнiң рәсiмдерi мен тетiктерi пысықталатын болады.       Бұл үшiн көрсетiлген уәкілеттi органдардың, ғылыми-техникалық қызметтiң басқа қатысушыларының арасындағы функциялардың нақты жiгiн ажырату жөніндегі тиiстi нормативтік құқықтық актiлерге өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу қажет.

&&&

$$$002-013-002$3.2.13.2 Ғылыми-техникалық қызметтiң жай-күйi мен оны iске асырудың тетiктерi

Инновациялық даму елдiң ғылыми-техникалық әлеуетiмен ажырағысыз байланысты. Экономиканың дамудың инновациялық жолына көшуi жағдайында ғылыми әзiрлемелердi коммерциялау процестерiн үйлестiру және ынталандыру жөніндегі мемлекеттiң рөлi өседi.       Ғылыми-техникалық әлеуеттің жай-күйi бiрiншi кезекте ғылымды қаржыландыру деңгейiмен, оның материалдық-техникалық жағдайымен, алынған нәтижелердiң тиiмділiгiмен айқындалады. Соңғы жылдары Қазақстанда ғылымды мемлекеттiк қаржыландыру деңгейi өсiп келедi: ЖIӨ-ге 2009 жылы - 0,13%, 2010 жылы - 0,14%, 2011 жылы - 0,16% . Бiрақ, ол бұған қарамастан әлемнiң дамыған елдерiмен салыстырғанда жоғары емес күйде қалып отыр.

Кейiндеп қалған материалдық базаға қарамастан Қазақстан ғалымдары өнеркәсiптің - көптеген салалары үшiн бәсекелi технологиялық әзiрлемелерге ие. - тау-кен-металлургиялық кешен, химия және мұнай химиясы, биотехнологияның ядролық және әртүрлi салаларға және басқаларына арналған ғарыштық технологиялар саласындағы.       Бұдан басқа, БҰҰ-ның 1995 жылы коммерцияландыру ғылымды бойынша өткiзілген миссиясына сәйкес академиялық институттарының технологияларын iрiктеп сараптамада қазақстандық ғалымдардың 23 әзiрлемесi әлемдiк деңгейде танылғандығын атап өту қажет. Соңғы жылдары халықаралық бағдарламалар шеңберiнде республиканың ғалымдары өз зерттеулерiн қаржыландыруға гранттар ұтып алуда.       Қазiргi уақытта, өзiнiң коммерциялық қолданысын табуға инновациялық әзiрлемелердi және шығармашылық идеялардың аз үлесi ғана ие болады.       Проблема, бүгiнгi күнi елде iс жүзiнде тәжiрибелiк-өнеркәсiптiк база мен жобалық-конструкторлық институттар бұзылуында және ғылыми зерттеулердiң нәтижелерiн экономиканың нақты секторына енгiзудiң тиiмдi тетiгінiң болмауында болып тұр.       Ғылымның институционалдық құрылымында соңғы жылдары болып жатқан қайта құрулар ғылыми-зерттеу институттарының меншiк нысандарындағы өзгерiстерге қарамастан жалпы алғанда инновациялық дамудың талаптарына жауап бермейдi. Ғылымда түпкілiктi нәтижеге өндiрiске жаңа өнiмдердi енгiзуге, жаңа коммерциялық тиiмдi технологияларды енгізуге әлсiз бағдар сақталып отыр.       Бiрқатар салалық ұйымдар өзiндiк мәртебесi бойынша ғылыми болып қағаз жүзiнде қала отырып, iс жүзiнде зерттеушілiк қызметтi жиып қойды және тек шаруашылық құрылымға айналды.       Инновациялық дамудың көзқарасы тұрғысынан қаражатты тиiмдi пайдалану, нақты айтсақ ғылыми әзiрлеменiң жылдамдығын нарықтық өнiмге дейiн жеткiзу оны коммерциялау ең бiрiншi маңызға ие. Сондықтан осы бағдарлама негізiнен қолданбалы ғылыми-технологиялық зерттеулерді дамытуға, қолдауға және ынталандыруға бағдарланған болады.       Қазiргі кезде қолданыстағы заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасы Білiм және ғылым министрлігі ғылым мен ғылыми-техникалық қызмет саласында басшылықты жүзеге асыратын уәкілеттi орган болып табылады. Бұл министрлiктен өзге ғылыми-техникалық қызметпен салалық министрлiктер де айналысады.       Уәкiлеттi органның функциясына бюджеттен қаржыландырылатын ғылыми зерттеулердiң барлығына дерлiгіне тәуелсiз ғылыми-техникалық сараптама жүргiзудi ұйымдастыру кiредi.       Сараптау кезінде бағдарламаның ғылыми негізділігі, ғылыми ұжымның оңтайлы мөлшерi мен құрамы, зерттеулердiң бас ұйымы жобалауының негізінде мақсаттарға жетудің нақтылығы, орындасушы ұйымдарды тарту қажеттілігі және тағы басқалар тексеру мен бағалауға түседі.       Ғылыми зерттеулерді қаржыландыру, осының шеңберінде ғылыми ұйымдар ҒЗТКЖ жүргізуге мемлекеттік тапсырыс алатын ғылыми-техникалық бағдарламаларды қалыптастыру және іске асыру арқылы заңнамалық бекітілген бағдарламалық-мақсаттағы қағидаттар негізінде жүзеге асырылады.       Ғылыми зерттеулер мен ғылыми-техникалық бағдарламаларды бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру ұсынылатын бағдарламалар мен ғылыми зерттеулердiң нәтижелерiне мемлекеттік ғылыми және ғылыми-техникалық тәуелсiз сараптама мiндеттi жүргізіле отырып, конкурстық негізде жүзеге асырылады.       Қазiргi заманғы кезеңде бағдарламалық-мақсаттық әдiс шеңберiнде мынадай ғылыми және ғылыми-техникалық бағдарламаларды қалыптастыру мен iске асыру жүзеге асырылады:       табиғи және әлеуметтiк жүйелер туралы қағидаттық жаңа бiлiмдердi және экономиканың жүйелiк қайта құрылуының, қоғамның, мәдениеттiң және ғылымның өзiнiң тұрақты дамуының ғылыми негіздерiн әзiрлеудi алу мақсаты бар ғылымның және ғылыми-техникалық прогрестiң басым бағыттарының сол шектеулi саны бойынша iргелiк зерттеулер;       - өнеркәсiптiк-технологиялық және әлеуметтiк экономикалық дамудың бас басымдықтарында ғылыми-техникалық әлеуеттi шоғырландыруға қабілеттi мемлекеттiк ғылыми-технологиялық саясатты iске асырудың маңызды құралы ретiндегi республикалық мақсатты ғылыми-техникалық бағдарламалар;       - ғылыми-техникалық қызметтiң нақты және кешендiк-салааралық бағыттарын, қолданбалы және ендiрмелi зерттеулер мен әзiрлемелердi, өңiр үшiн басым ғылыми зерттеу бағдарламаларды бiлдiретiн қолданбалы (салалық, салааралық және өңiрлік ғылыми-техникалық) бағдарламалар;       - айқындалған басым бағыттар шеңберiнде "тәуекелдiк" пен перспективалық iргелiк және қолданбалы зерттеулердi ынталандыру және өңiрлердегі ғылыми зерттеулердi дамытуға ықпал ету мақсаты бар Ғылым қорының жобалары.       Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң жанындағы Жоғарғы ғылыми-техникалық комиссия (бұдан әрi - ЖҒТК) мақұлдаған iргелiк ғылыми зерттеулердiң 5 басым бағыттары айқындалған.       Басым бағыттар шеңберiнде iргелiк және қолданбалы ғылыми зерттеулердің бағдарламаларын iске асыруды ғылыми және ғылыми-өндiрiстік орталықтар мен Бiлiм және ғылым министрлiгiнiң басқа да ғылыми ұйымдары, бағдарламаның басқа әкiмшiлерi жүзеге асырады. Орталықтардың қызметi, ғылыми бағыттардың үйлестірушiлерi ретiнде ғылыми ұйымдарды жетелейтiн әлеуеттерді сақтауға және одан әрi дамытуға, пәнаралық өзара әрекеттi, материалдық және кадрлық резервтi шоғырландыруға, ғылымның өндiрiспен және біліммен ықпалдасуын жүзеге асыруға бағдарланған.       Бұл ретте Ұлттық ғылыми орталықтар қолданбалы зерттеулердiң басым бағдарламаларын іске асыру жөніндегі бас ұйымдар болып айқындалған. Оның жекелей алғанда Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрлiгiнiң Ұлттық ядролық орталығы, Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрлiгiнiң Радиоэлектроника және байланыстар жөнiндегi, минералдық шикiзатты кешендiк қайта өңдеу жөнiндегi ұлттық орталықтары.       Сонымен қатар ұлттық ғылыми орталықтар үшін "бас ұйымдар" мәртебесi заңды түрде бекiтiлмеген, ел экономикасының қажеттілігіне  сүйене отырып, ғылыми бағыттарды үйлестiру бойынша оларға жүктелген функциялар толық көлемде iске асырылған емес.       Ғылыми зерттеулердiң жоғарыда аталған бағдарламаларын орындауға ғылыми-зерттеу институттарымен қатар көптеген жоғары оқу орындары да қатысуда. Бұл ретте iргелiк және қолданбалы бағдарламаларды iске асырудағы жоғары оқу орындардың үлесi орта есеппен тиiсiнше 12 - 20%-ды құрайды.       Одақтас мемлекеттiң орталықтандырылған жоспарлық жүйесi жағдайында республиканың ғылыми-техникалық кешенi жекелеген және едәуiр тар ғылыми проблемаларды шешуге бағдарланды. Iрi ғылыми зерттеулер, әзiрлемелер және ғылыми мектептер Ресей Федерациясында, Украинада және Беларуссияда басымдықпен шоғырланды. Дегенмен, республикада катализ, органикалық синтез, микробиология, металлургия саласында әлемдiк деңгейдегі күшті ғылыми мектептер қалыптасты.       Қазақстанның тәуелсіздiк алғаннан кейiнгі алғашқы жылдары қабылданған ғылыми-зерттеулер мен ғылыми-техникалық бағдарламаларды қаржыландырудың бағдарламалық-мақсаттық әдiсi елдiң ғылыми әлеуетiн сақтауға және оны ғылымның мүлде жаңа бағыттарына сәйкес келетiн ғылыми зерттеулердi орындауға бағыттауға мүмкiндiк бердi.       Соған қарамастан, мемлекеттiк тапсырыс нысанындағы қолданбалы ҒЗТКЖ-ны қаржыландыру ел дамуының қазіргі заманғы кезеңiнде Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын iске асыру шеңберiнде алға қойылған мiндеттердi толық түрде жүзеге асыруға және ашық ұлттық инновациялық жүйенi құруға мүмкiндiк бермейдi. Қаржыландыруды гранттар нысанында емес мемлекеттiк тапсырыс нысанында бөлу зерттеушiлер үшiн iшкi ынталар жасамайды және жартылай заңды енгiзу компанияларын туындатады.       Бұдан өзге, iргелiк ғылымға негізiнен Білiм және ғылым министрлігі, ал қолданбалы ғылымға министрлiктердiң тиiстi салалары жетекшілiк ететiнiне байланысты республикада елдегi барлық ғылыми зерттеулердi үйлестiретiн бiрыңғай органның жоқ екенiн атап кету керек. Осыған байланысты инновациялық қызмет саласындағы мемлекеттік саясатты дамыту жөнiндегi уәкілеттi орган ретiнде Индустрия және сауда министрлігі салалық органдармен бiрлесiп өткiзiлген және өткiзілетiн, оның iшiнде ғылыми-техникалық бағдарламалар шеңберiнде орындалғандардың инновациялылығының және экономиканың нақты секторында сұранысқа иелілiгiнiң, сондай-ақ бiрнеше бағдарламалар шеңберiнде зерттеулердi қаржыландырудың қолда бар тәжiрибелерiн алып тастау мақсатында қолданбалы зерттеулердiң талдауын жүргізедi және тиiмділігiн айқындайды.

&&&

$$$002-013-003$3.2.13.3 Инновациялық инфрақұрылымды ұйымдастыру

      Инновациялық инфрақұрылым субъектілерi орындайтын негiзгі функциялардың тiзбесi:       - инновациялық даму субъектісiн ұйымдық-құқықтық қалыптастыру процесiне жәрдемдесу жөнiндегi қызметтер;       - бизнес-қызметтердiң кешенi (кешендiк консалтинг);       - ақпараттық-коммуникациялық қамтамасыз ету;       - жалпы пайдалану - зертханалық, өндiрiстік жабдығына қол жеткiзудi қамтамасыз ету;       - бiлiм беру қызметтер кешенi;       - технологиялар трансфертi;       - өкілдiк қызметтер (серiктестік байланыстар орнату).       Қазiргi сәтте Қазақстанның инновациялық инфрақұрылымын мемлекеттiк бюджет (республикалық, жергiлiктi бюджеттер, мемлекет қатысатын ұйым қаражаты) қаражатының қатысуымен құрылған, сондай-ақ мемлекет құрған сервистік даму институттарының қатысуымен құрылған жұмыс iстеп тұрған субъектілер құрайды.       Қолданыстағы инфрақұрылым оның субъектілерiнiң арасындағы өзара әрекет етудiң қажетті деңгейiн қамтамасыз етпейдi және ҰИЖ-ға қатысушылардың қызметiнiң процесiне және өзара iс-әрекетiне қажеттi сервистердiң барлық тiзбесiн ұсынатын кешендiк ұйымдардың жүйесi болып табылмайды.       Қазақстанда ұсынылған инновациялық инфрақұрылымның сапасы мен саны Қазақстанның инновациялық даму ерекшелiгiн, нақты алғанда мыналарды:       инновациялық әлеуетке ие өңiрлердi аумақтық шоғырландыру және өңiрлердiң инновациялық инфрақұрылымды жеткiлiксiз қамтуы;       қолдау инфрақұрылымын салалық та, өңiрлiк инновациялық даму процестер ретінде де құру қажеттілігін;       Қазақстанның индустриялық-инновациялық дамуының бiрiншi кезеңiндегі, бiр өңiрде инновациялық инфрақұрылым объектілерiнiң көп санын қажет етпейтiн инновациялық бастамалардың салыстырмалы төменгi санын;       шығындардың орындылық қағидатының қажеттілiгiн және олардың мемлекеттiк бюджеттiң мүмкiндiгiне сәйкестігін;       инновациялық инфрақұрылым ұйымдарының олар жекелеген функцияларды қайталаумен болдырмау үшiн мейлiнше оңтайлы нысандарын таңдауды;       ҰИЖ-дың барлық элементтерi мен қатысушыларының өзара iс-қимыл процестерiн ақпараттық қамтамасыз ету жүйесiнiң нақты болмауын және оны құрудың аса қажеттілiгiн қанағаттандырмайды.

&&&

$$$002-013-100$ Дәріс №13.Студенттердің өзін-өзі тексеру сұрақтары

1.Ұлттық инновациялық жүйелер теориясының қалыптасуы.

2.Ұлттық инновациялық жүйелерді дамыған мемлекеттерді басқару.

3.Ұлттық инновациялық жүйенің даму институттары.

4.Ұлттық инновациялық жүйенің негізгі элементтері.

5.Инновациялық инфрақұрылымды ұйымдастыру.

&&&

$$$002-014-000$3.2.14 Дәріс №14. Инновациялық инфрақұрылым институттары және олардың өзара байланысы

1. Заманауи кәсіпорындардың инновациялық қызметін басқару құралдары 

&&&

$$$002-014-001$3.2.14.1 Заманауи кәсіпорындардың инновациялық қызметін басқару құралдары 

Экономикасы дамыған елдердің тәжірибесі көрсеткендей, глобальдық экономикалық бәсеке жағдайында Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, инновациялық қызметтің дамуы қолдаанбалы ғылымның жағдаймен АҚШ-тың - ғылым мен техника облысындағы ұлы державада ғылыми-  техникалық дамуында - фискалды бюджеттен айтарлықтай қаржылық  ресурстар салынады. Ғылыми зерттеулерді жүргізу үшін қуатты серпінді  инфрақұрылым әрекет етеді, университеттер қызмет етеді, өндірістік  концерндер дербес ғылыми-зерттеу лабороторияларын ашты.  Университеттер, әскери, азаматтық фирмалар арасында шығарма-шылық, ұйымдастырушылық және экономикалық АҚШ-та инновациялық қызметті мемлектеттік реттеудің органдары мыналар:  - американдық ғылыми қор (бастапқы зерттеулер жүргзеді);  - американдық ғылыми кеңес (өнеркәсіппен университеттерді реттейді);  - НАСА;  - ұлттық стандарт бюросы;  - қорғаныс министрлігі;  - ұлттық өнеркәсіптік зерттеу орталығы ;  - ұлттық ғылымдар академиясы;  - ұлттық техникалық академия  - ғылымдар дамуына ықпал ететін Америка ассоциациясы .  Соңғы төрт құрылым аралас қаржыланады, қалғандары федералдық бюджеттен қаржыланады. Мемлекет зерттеу орталықтарын құруды ынталандырады АҚШ ұлттық ғылым қорының АҚШ-та федералдық үкімет меншігі болып табылатын жаңалық ашуды коммерциялық Инновациялық процесті тікелей қолдау элементі мемлекеттік инновациялық инфроқұрылым қалыптастыру Мемлекеттік органдар елде және шетелде инновация процестерінде мониторин, болжам АҚШ-тың мемлекеттік инновациялық саясатының ерекшеліктері болып инновациялық жобаларды жасау АҚШ және Батыс Еуропада инновациялық аяда жұмыс басты жұмысшылар Ең бірінші кезеңде технопарктің өмір сүруіне керекті инфрақұрылымның қалыптасуы, Екінші кезеңде ғылыми - зерттеу орталықтары мен және Үшінші кезеңнің негізгі белгісі ол-технопарк қабырғасынан жаңа технологияның шығуы Бүгінгі күнде технопаркта 8000 астам жұмыс орны ашылды, биотехнологиялық АҚШ, Германия және Жапония сияқты экономикалық дамыған елдердің өзіне Инновациялық дамудың бастапқы кезеңінде елде фундаменталды ғылым болған жоқ, Өршімелі күн еліндегі кіші бизнесті дамыту тәжірибесі назарды талап Жапондық «бентя-бизнес» батыстыққа қарағанда өз ерекшеліктерін иемденеді. VВ батыстық Осылайша, жапондық экономика дамуының басты қозғаушы күштері -бұл кадрлар, Оңтүстік Корея ғылым мен техниканы қолдану базасында соңғы 20 Евроодақ мемлекеттерінің инновациялық бағыты бар ғылыми-техникалық қызметті қолдауы барлық Қаржылық көмекке қосымшалылық принципінің мәні сол. Елдің техналогиялық дамуандағы Саяси жүйесі жоғары деңгейді орталықтанған Францияда инновациялық қызметті қолдаудың Өнеркәсіп министрлігі мен ғылым және технология министрлігі сауда өнеркәсіптік Қазіргі кезде ғылым және технология министрлігі инновация және технология Әрбір орталық белгілі бір білім немесе өндіріс саласына маманданады. Сонымен қатар, Францияда таза демалатын қызметпен айналысатын орталықар саны Өнеркәсіп министрлігінің инициятивасы бойынша 1995 жылдан бастап аймақтық сауда-өнеркәсіптік Ұлыбританияда НИОКР-ды бюджеттік қаржыландыру әртүрлі каналдармен жүргізіледі- бюджетінде ғылымға Мемлекеттік саясат бұл елде нақты жобаларды бағдарламалы – мақсатты LINK мақсаты – бәсеке алдыңғы ғылыми – техникалық жұмыстарды Әрбір бағдарлама негізінде бәсеке алдыңғы ғылыми-техникалық өнім жасауға бағытталған Германияда федералдық бюджеттен жобаларды қаржылық қолдау білім беру, ғылым, Ел үшін жоғары мәні бар зерттеулер мен жұмыстар үлкен НИОКР-ды мақсатты бағдарламалық қаржыландырудың бағалық принциптері мыналар:  - бағдарлама мазмұны нақты анықталуы керек;  - қаржының көмек бірақ рет беріледі;  - нәтижиелері ашық үлгіде болуы тиіс.  Германияда ғылыми-техникалық қызметті мемлекеттік қолдау жалпы ұлттық ұйымдар жанында Бұл елде, жаңа нарықтық экономикаға бейімделу және инновациялық қызметке Бұрынғы ГФР жерелеі үшін біріккен OSTFUEGO жобаларын қаржылық Сонымен қатар, бұрынғы ГФР территориясында FUTOUR технологиялық бағыттағы кәсіпорындар Нидерландыда инновациялық жоба жүргізетін кәсіпорындарды мемлекеттік қолдау шараларын SENTER Аймақтық ғылыми техникалық және инновацилық саясат жасауға нидерланды орталық 1997 жылы Европаның қауымдастық құрамындағы Нидерландының болашақ дамуы үшін Министрлікке акцияның 60% Гельдерланд провинциясына 35%, сауда палатасына 5% Акционерлік қоғам ретінде GOM негізінде кеңестік, ұйымдастырушылық, қаржылық қызмет Жаңа өнім түрлерін игеруді, шаруашалық қызметтің жаңа түрлерін дамытуды, Негізгі құрал ретінде сәйкес компанияларға тәуелді капитал салымдары немесе Қаржыландыру министрлікпен және Гельдерланд провинциясымен құрылтайланған мақсатты капитал қорлары Қазақстан үшін инновациялық процесті қолдау бойынша нақты шаралар жүргізуде Бұл ең алдымен, мынамен байланысты: мемлекеттің инновация сферасындағы негізгі Мемлекеттік сектордан серіктеске мемлекеттік тапсырыс беру жолымен екі жақты Қазақстан, АҚШ пен Жапонияда қалыптасқан ғылымды қаржыландыру жүйесіне қызығушылық Дамыған елдер тәжірибесі дәледегендей, глобальды экономикалық бәсекелестік жағдайларында экономиканың Осылайша, дамыған елдерде зерттеулердің кең спекторын жүргізу және жаңа Ұлттық инновациялық жүйе (ҰИЖ) берілген саясаттың жүзеге асырылуы қамтамасыз білімдерді генерациялау қосалқы жүйесі құрайды, ол фундаменталды зерттеулер мен Технологиялық дамыған елдерде инновациялық белсенді кәсіпорындар  жалпы кәсіпорындар санынан орташа 60-70 %, ал АҚШ, Жапония,  Германия, Франция сияқты елдерде - 70-85 % құрайды. Ғылыми өнімдер өндірісінін ғылыми сыйымды бизнес аясында жұмыс істейтін ірі  корпорациялармен, сонымен қатар кіші және орта кәсіпорындармен (КОК)  жүзеге асырылады. Барлық дерлік ҒЗИ мемлекеттік дәрежеде жақсы  реттелген ірі және орта, кіші фирмалар мен инвесторлардың өзара  қатынастарының жақсы реттелген құқықтық және экономикалық  механизімдерін иемденеді,  технологиялық тәуекелділіктерді сақтандыру және басқалар арқылы жүзеге асырылады.  Инновациялық инфрақұрылымның қосалқы жүйесінің негізгі  элементтері бизнес-инновациялық, телекоммуникативті және сауда  тораптары, технопарктер, бизнес-инкубаторлар, инновациялық-технологиялық орталықтар, консалтинггтік фирмалар, қаржылық  құрылымдар және  Тәжірибе көрсеткендей, ҰИЖ табысты қалыптасуы үшін келесі шарттар қажет:  зерттеулер мен өндірмелер аясын мемлекеттік басқару  мақсаттар мен міндеттерді анық қою;  мемлекеттік инновациялық саясатты қалыптастыру және  нормативті құқықтық және ресурстық қамтамасыз ету;  орталық және аймақтық биліктердің өзара әрекеттесуі;  инновациялық саясатты жүзеге асыруда ғылымның, өндірістің  және бизнестің тең құқықтық қатысуы.  Шетелдік тәжірибені талдап келесіні көруге болады, инновациялық жүйе қоғамдық Әртүрлі елдердің ҰИЖ әртүрлі мақсаттарды қояды. Мысалы,  Францияда ҰИЖ негізгі мақсаты қосымша жұмыс орындарын құру.  Германияда - прогресивті технологияларды дамыту. Индустриалды дамыған  елдер үшін ғылыми зерттеулердің нәтижелерін жеделдетілген апробациялары  Шетелдік тәжірибе дәлелдегендей, нарыктық экономиканың субъектісі ретінде мемлекет өз Қорытындыда айта кетейік, шетелде құрылған жүйелердін ең жақсы үлгілерінің Инновациялық орта әрбір ел үшін жеке қалыптасуы қажет, бірақ Қазақстан басқа мемлекеттердің тәжірибесін және әлемдік қауымдастықта қалыптасып жатқан.

&&&

$$$002-014-002$3.2.14.2

&&&

$$$002-014-100$Дәріс №14.Өзін-өзі тексеру сұрақтары

1.Инновациялық инфрақұрылымның объектілері мен субъектілері.

2.Инновациялық инфрақұрылым қаржылық институттары.

3.Инновациялық қызметті қаржыландыру қайнар көздері.

4.Ақпараттық инфрақұрылым.

5.Технопарктік құралымдардың түрлері және қызыметтері.

&&&

$$$002-015-000$3.2.15 Дәріс №15. Қазақстандағы ғылыми және инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау механизмі

1. Индустриалды-инновациялық саясатты мемлекет тарапынан қолдау көрсету

2. Қазақстандағы экономиканың дамуына инновациялық кәсіпкерліктің әсері 

&&&

$$$002-015-001$3.2.15.1 Индустриалды-инновациялық саясатты мемлекет тарапынан қолдау көрсету

Индустриалды-инновациялық саясатты мемлекет тарапынан келесідей шаралар қолдану арқылы ғылыми тұрғыда қамтамсыз етуге болады:

•  Ғылымды әлеуметтік-экономикалық дамудың негізгі стратегиялық басымдықтарының бірі ретінде анықтау;

•  Ғылыми сиымдылығы мол, ресурстарды үнемдеуші, экологиялық таза өнім шығаруға бағытталған және экспортқа бағытталған жоғары технологиялық өнім өндіруге арналған зерттеуерді дамыту;

•  Ғылыми жетістіктердің тәжірибелік тұрғыда іске асуын қамтамасыз ететін тетіктер жүйесін құру мен ынталандырушы жағдайларды жасау;

•  Экономиканың жаңалықтарды қабылдау мүмкіндігін арттыру (сұранысты ынталандыру) және соларды отандық ғылыми-техникалық мүмкіндіктерді қолдану арқылы қамтамасыз ету (ұсынысты ынталандыру);

•  Ғылыми зерттеулер жүргізу үшін материалдық базаны нығайту;

•  Кадрлық мүмкіншіліктерді сақтап қалу мен дамыту, ғылыми-технологиялық дамудың басым бағыттары бойынша жоғары дәрежеде білікті ғылыми кадрларды даярлау және аттестациялау;

•  Ғылыми зерттеулердің тиімділігі мен сапасын арттыру мақсатында ғылыми ұйымдарды аттестациялау мен аккредиттеу жүйесін жетілдіру;

•  Ғылымның мемлекеттік емес секторын құру және дамыту, оған мемлекет тарапынан қолдау тетіктерін дайындау;

•  Жас дарынды ғалымдарға қолдау көрсету;

•  Мамандарды әлемнің алдыңғы қатарлы ғылыми орталықтарынан тәжірибеден өткізу;

•  Ғылыми зерттеулерді грант негізінде қаржыландыру тетіктерін құру мен жетілдіру;

•  Қазақстан ғылымын халықаралық ғылыми-технологиялық қоғамдастығымен интеграциясын қамтамасыз ету [4, б.374].

Бүгінгі таңда мемлекет ғылыми зерттеулерге тапсырыс береді, оларды қаржыландырады, алайда олардың тәжірибе жүзінде пайдаланылуы іске аспай қалады. Өйткені жекеменшік сектор оларды қажет етпейді. Осылайша, ғылым мен өндіріс арасындағы байланыс ажырап кетті. Мұның себебі қазақстандық өндірістің ғылыми жаңалықтарды керек етпеуінде емес, керісінше отандық өндіріс үшін жоғары технологиялар өте қажет, сол себепті де олар шет елдерден дайын технологияларды сатып алуға мәжбүр.

Экономикалық қатынастардың жалпы жүйесінде инновациялық қызметке үлкен көңіл бөлінеді. Өйткені оның түпкілікті нәтижесі болып өндірістің тиімділігінің артуы, еңбек пен капитал тиімділігінің артуы, жоғары технологиялық өнімнің көлемі табылады, ал бұлар, өз кезегінде – мемлекеттің экономикалық қуаттылығын білдіреді.

Индустриалды дамыған елдерде кадрларды даярлауға, өндірісті ұйымдастыруға, технологиялардан, жабдықтардан көрініс табатын жаңа білім алуға ЖІӨ өсімінің 85-90% жұмсалады. Бұл елдерде жаңа технологияларды іске қосу нарықтық бәсекелестіктің маңызды факторына айналып, өндіріс тиімділігін арттырудың және қызмет пен тауар сапасын жетілдірудің негізгі құралы қызметін атқарады.

Қазіргі кезеңде Қазақстан экономикасының өзекті стратегиялық мәселелері болып бәсекеге қабілетті өнімдер алуға бағытталған отандық ғылыми сиымдылығы мол өндірістерді дамыту, жаңа ақпараттық технологияларды дайындау мен игеру, сондай-ақ республиканың өндірістік және ғылыми-техникалық мүмкіндіктерін сақтап қалу мен дамыту арқылы ұлттық экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету табылады.

Қазақстанның ғылыми-технологиялық саясаты инновациялық үдерістерді белсенді етуге, жаңа технологиялық үрдістерді іске қосуға, өңдеуші өнеркәсіптерде жаңа бөліністерді игеруге, ұлттық ғылыми-техникалық мүмкіншіліктерді дамытуға, ғылым мен өндіріс арасындағы ажырастықты қалпына келтіруге, инновация саласындағы қызметтерді ынталандыруға, алдыңғы қатарлы шет елдік технологиялардың нақты трансфертін қамтамасыз етіп, халықаралық стандарттарды енгізуге бағытталған.

Ғылыми-техникалық салада кәсіпкерлік секторды қалыптастырмай, инновация саласын дамыту мүмкін емес. Соңғы жылдар ішінде өнеркәсіптік өндіріс құрамындағы және еңбекпен қамтамасыз етілгендер санындағы шағын бизнес секторының үлесі өзгеріссіз қалып, сәйкесінше 2,8-3,2% және 12,0-14,0% құрап отыр [4, б.375]. Бұл көрсеткіштер индустриалды дамыған елдермен салыстырғанда бірнеше есе аз.

Ірі кәсіпорындармен салыстырғанда шағын инновациялық кәсіпкерліктердің дамуына олардың бәсекеге қабілетті өнім өндіре алмауы кедергі жасап отыр. Ірі кәсіпорындар мен шағын кәсіпкерліктердің ынтымақтастықтарын қамтамасыз ету үшін қызмет көрсету бойынша табиғи монополиялардың қызметтерін шағын бизнестің бәсекелік ортасына ауыстыру тетіктерін жасау қажет. Сондай-ақ, шағын бизнестегі инновациялық және ғылыми сиымдылығы мол өндірістердің дамуына жағдай жасау қажет, мәселен, лизинг бойынша жабдықтар мен технологиялар алу және франчайзингтік қатынастарды дамыту.

Қазақстандық өндірушілерге ғылыми зерттемелерді нарықтық тауар деңгейіне жеткізу тәжірибесі, менеджмент маркетинг және талдау салаларында білікті мамандар жетіспейді. Сол себепті де қазақстандық мамандарды шет елдердегі алдыңғы қатарлы ғылыми-зерттеу институттарында, компанияларында тәжірибеден өткізу үрдісін қалыптастыру қажет, сондай-ақ отандық кадрларды дайындау үшін шет елдік білікті мамандарды шақыру қажет.

Қазақстан ғылымының қазіргі кезде көптеген аяқталған зерттемелері бар, алайда олар өндірістің сұранысына ие болмай отыр. Бұл үлкен мүмкіншіліктер береді және оның іске асуы — инновациялық қызметті дамытудың басты міндеттерінің бірі. Инновациялық қызметті дамытудың маңызды факторы болып зияткерлік меншікті пайдалану мен оның құқықтарын қорғау табылады. Инновациялық дамудың базалық моделінің негізінде инновацияның ішкі (өсіру) және сыртқы (трансферт) қайнар көздерінің арақатынастары жатады. Инновацияны өсіру стратегиясы көшбасшы-елдер АҚШ-қа, ГФР-ге, Ұлыбританияға, Жапонияға тән, бұл елдер өзіндік іргелі және қолданбалы зерттеу жұмыстарына негізделген өздерінің технологияларын жетілдірумен айналысады. Трансферт стратегиясы өзіндік іргелі әрі қолданбалы зерттемелері жоқ және осы мақсаттарға арналған шектеулі ресурстарға ие елдерге тән.

Осылайша, ғылыми-техникалық және инновациялық қызмет саласындағы мемлекет саясатының басты бағыттары келесілер болуы керек:

•  Мемлекеттің қатысуымен мамандандырылған венчурлық қор құру және венчурлық капиталды ғылыми-техникалық, инновациялық салаға тарту;

•  Инновациялық қызмет субъектілеріне мемлекет тарапынан қолдау көрсетудің формалары мен әдістерін даярлау;

•  Инновациялық қызметтің мемлекеттік, салааралық, салалық және аймақтық мамандандырылған субъектілерін құрудан тұратын инновациялық инфрақұрылым құру;

•  Инновациялық сала үшін кадрларды даярлау мен қайта даярлау;

•  Өнеркәсіптің базалық салаларында жаңа технологиялық жағдайларды жасау;

•  Авторлық құқық, патент және сауда белгілеріне қатысты барлық халықаралық конвенцияларды мойындау арқылы, яғни, өркениетті технологиялар нарығына жағдай туғызу арқылы шет елдік технологиялар трансфертін ынталандыру;

•  Ең жақсы әлемдік тәжірибе негізінде отандық кәсіпорындарды сапа стандартына көшуін тездету;

•  Шаруашылық және қаржы-несие құрылымдарына қызығушылық танытатын халықаралық донорлық ұйымдардың гранттарын тарту.

Президент Н.Ә.Назарбаев өзінің 2006 және 2007 жылғы Халыққа жолдауларында қолданбалы ғылымды өндіріс пен бизнеске жақындату керектігін, әсіресе ғылыми зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар жекеменшік сектордың үлесіне тиесілі болу қажеттігін баса көрсеткен болатын.

Осы тұрғыда елімізде көптеген игі бастамалар қолға алынып та үлгерді. Айталық, «Парасат» холдингі өндіріс пен мемлекеттің ғылыми зерттеулерге тапсырысында «байланыстырушы арнасы» ретінде құрылып, холдингтің ғылыми ұйымдары мен мемлекеттік-жекеменшік серіктестік қызметін атқарады. Содай-ақ, өнеркәсіптік кәсіпорындардың өндірісіне ғылыми зерттеулердің озық нәтижелерін іске қосуда ынтымақтасуды көздеп, қазақстандық экспорт өнімдерінде жоғары технологияның өнімдерін арттыруды мақсат тұтады.

Ғылыми-технологиялық саладағы мемлекет пен жекеменшік салалардың өзара серіктестігі механизмдерін пайдалану ғылыми кәсіпорындардың ұйымдастыру-құқықтық формаларын өзгерту арқылы оларды акционерлік қоғамдарға айналдыру нәтижесінде мүмкін болды. Мемлекет экономиканы тек қана саяси тұрғыда басқарады, ал өнеркәсіптік активтер бойынша менеджер функциясын жекеменшік сектор мен ұлттық компаниялар атқарады. Осыған сәйкес, ғылым да табиғи технологиялық дамуында сол ғылым жемісін пайдаланатын тұтынушылармен бірдей құқыққа ие болуы қажет.

«Парасат» холдингі 2008 ж. 3 шілдеде ҚР үкіметінің қаулысымен жүз пайыздық мемлекеттік акция пакетімен құрылған болатын. Холдингтің негізгі қызметі Қазақстанның ғылыми-технологиялық дамуына қолайлы жағдай туғызу.

2008 ж. 21 тамызында Елбасы Н.Ә. Назарбаев Қостанай қаласында өткен мәжілісте «жоғары технологиялық және инновациялық үлесі мол жобаларды таңдау» бойынша шаралар қабылдау қажеттігі жөнінде айтқан болатын. Сол себепті де елімізде құрылған «Парасат» холдингінің басты мақсаты болып серпінді ғылыми және инвестициялық жобаларды іске асырып, алдыңғы қатарлы ғылыми жетістіктер нәтижелерін ұлттық экономиканың әртүрлі секторларына енгізу табылады.

Аталған холдингтің компанияларының құрамына бес заңды тұлғалар: АҚ «Жер, металлургия және байыту туралы ғылыми орталығы», АҚ «Фитохимия ғылыми-өндірістік орталығы», АҚ «Ғылыми қоры», АҚ «Ғылыми-техникалық ақпарат ұлттық орталығы», АҚ «Ақпараттандыру ұлттық орталығы» кіреді. Холдинг ғылыми-инновациялық қызметтің – ақпараттан бастап зерттеулерге дейін және олардың нәтижелерін өндіріске ендіру сияқты – барлық аспектілерін қамтиды.

«Парасат» холдингінің құрылуымен қатар жекеменшік сектор да өзіне ашылған жаңа мүмкіншіліктерді түсініп отыр. Бүгінгі күннің өзінде холдинг «Атамекен одағы» Қазақстанның ұлттық экономикалық палатасымен» ынтымақтастық жөнінде меморандум қабылдады. Энергияны үнемдеу мен энергетикаға тәріздес бойынша ғылыми зерттемелерді іске қосу дайындалып қойды. «Қазатомөнеркәсібі» компаниясымен бірлескен ғылыми-техникалық жобалар тізімі мақұлданды. Олардың ішінде уранды жерасты сілтісіздендірудегі қалдықтардан рений мен сирек кездесетін элементтерді шығару жобасын іске асыру көзделуде.

«Парасат» холдингінің алғашқы көрнекті нәтижелерінің бірі болып тау-кен кәсіпорындарында пайдалы қазбалар алуда қолданатын минералдар негізінде жасалған ампулалар өндіру табылады.

«Қазақмыс» корпорациясы үшін холдинг институттары кейбір технологиялық үдерістерді жетілдіруге, алынатын өнім көлемін арттыруға, қалдықтар құрамында қалып қоятын құнды құрауыштар көлемін азайтуға арналған регламенттер дайындап берді. Мұндай жұмыстар АҚ «Алтыналмас», АҚ «Өскемен титан-магний комбинаты» үшін де жүргізілді.

Холдингтің құрылуына аз-ақ уақыт өткеніне қарамастан, қыруар жұмыстар жасалынып жатыр. Инновациялық салаларда жұмыс жасайтын компаниялар дағдарыстарға төтеп бере алатындығын тарихтан көруге болады. Мәселен, 1998 жылғы азиаттық қаржылық дағдарысқа төтеп бере алған компаниялардың 41% инновациялық технологияларды пайдаланған болатын. Ал бүгінгі таңда дүниежүзін шарлаған экономикалық дағдарысты көптеген көреген экономистер мен қаржыгерлер инновацияны дамытуға үлкен түрткі болады деп пайымдайды. Бұл дағдарыс алыпсатарлық экономиканың күйрегенін көрсетеді. Ғылыми-техникалық зерттемелерге бай қазақстандық ғылым үшін мемлекет пен жекеменшік серіктестік арқылы өзара тиімді негізде бизнес үшін қажетті болу мүмкіндігі туындап отыр.

Әлемнің көптеген дамыған елдері осы жолды ондаған жылдар бұрын жүріп өтті. Олардың салған сара жолы бүгінде біздер үшін сабақ болып табылады. Әсіресе, Елбасының, «отандық ғылымды халықаралық ғылыми-технологиялық қоғамдастығымен интеграциясын қамтамасыз ету керек» деген идеясы тұрғысында Қазақстан үшін жоғары технологияның отаны саналатын – Жапонияның орны ерекше.

Айталық, жапон үкіметі тарапынан ҒЗТКЖ[1]-ға қашанда баса назар аударылып келді және ол өз жалғасын табуда. 2005 жылғы ҒЗТКЖ үшін жұмсалған қаражат көлемі елдің ЖІӨ-нің 3,35 % құрады. Бұл шығыстар негізінен жаңа идеялар мен күрделі зерттеулер жүргізу мақсатында қолданылды. Соңғы 20 жыл ішінде Жапониядағы ғылым мен технологияны дамытуға жұмсалатын шығыстар 8 есеге өскен. Бұл Жапонияның әлемдегі инновациялық саланы дамытуға ең көп шығын жұмсайтын ел екендігін көрсетеді.

Жапония – патент алу мақсатында жасалатын өтініштер саны ең жоғары мемлекет. 2000 жылы АҚШ-тағы патент алу мақсатында тіркелген 300 мың өтініштің 50 мыңы — жапондық компаниялар мен корпорациялар. Корпорацияларға ҒЗТКЖ-ға қолдау көрсету бойынша жүйе құру құқы берілген. Көптеген корпорациялар келешегі бар зерттеулерге қолдау көрсету мен оларды іске қосу мақсатында арнайы бонустар жариялаған. Мәселен, Sony сияқты трансұлттық корпорацияларда бонус мөлшері еш шектелмейді, яғни, белгілі бір технологияны іске қосу нәтижесінде түскен компания табысынан есептеледі. Тіпті, бұл елде университеттерге өзіндік лицензиялық фирмаларын құруға заңмен рұқсат етілді, бұл патент беру саласын дамытуға үлкен ықпал етері хақ.

Сондай-ақ,  жапон экономикасының барлық салаларына ҒТП  әсерінің күрт күшейгендігін бөліп көрсеткен жөн. Ол ең алдымен, Жапонияның ғылыми-техникалық потенциалының  айқын өсуімен байланысты.

Ұзақ уақыт бойы Жапония шетелдік технологияны қолдана отырып, өндірісті дамытты. 1950-1982 жж. ол 40 мыңға жуық лицензияны сатып алып, енгізді, және де Жапония шетел технологиясын жай көшірмелеген жоқ, оны  жетілдіруге ұмтылды.

1970-ші жылдардың басына қарай жапондықтар импортталған технологияны экономикалық дамытуға сенуге болмайтындығын түсінді. ҒЗТКЖ-ға шығындар жылдам өсе бастады, берік зерттеулер өрістей бастады. Жапондық монополистік капитал  елді капиталистік әлемнің технологиясының негізгі көзіне айналдыру, өнеркәсіптік технология саласында ғана емес, сонымен қатар ғылыми зерттеулерде, өнімнің жаңа түрлерін шығаруда,  дизайн саласында оны озат ету міндетін қойды. «Дизайн Жапонияның жаңа күресінің  әскери ұраны болып табылады».

&&&

$$$002-015-002$3.2.15.2 Қазақстандағы экономиканың дамуына инновациялық кәсіпкерліктің әсері 

Қазіргі уақытта аймақтардың ұдайы өндірісінің жүйесіндегі бірнеше өткен жылдар Нәтижеде, Қазақстанның аймақтық дамуы тар ішкі нарықпен, өндірілген өнімнің Жеке аймақтардың экономикалық жағдайының өзгеруі олардың бірнеше түрлерін бөлуге Дамыған аймақтар - өндірістік және қаржы потенциялына ие болатын Едәуір табиғи потенциялымен аймақтар.  Ауылшаруашылық потенциалымен аймақтар.  Екінші және үшінші типтерге қатысты аймақтар.  Депрессивті аймақтар.  Қазақстандағы экономикалық реформалар кезінде іске асырылатын институционалды өзгерістер, меншік Бүгінгі кәсіпкерліктің тұрақсыз жағдайының негізгі себептері болып :  экономикалық және жүйелік өзгерістер процестерінің аяқталмауы;  заң шығаратын базаның жетілмегені;  нақты бәсекенің жоқтығы;  қаржылай қамтамасыздықтың жетімсіздігі;  пайданың едәуір үлесін алып тастайтын фискальды салық саясаты болып Бүгін Қазақстанда үлкен инвестицияларды, ерекше квалификацияны қажет етпейтін экономика Өндіріс, инновациялар, коммерциялық және қаржылай қызмет көрсету салаларында шағын Қазіргі уақытта отандық тауар өндірушілерге бәсекеге қабілетті өнімді шығаруын Бұл үшін Қазақстанда алдын – ала негізгі объективті жағдайлар Кесте 6 - Берілген жаңа технологиялар (техникалық жетістіктер) мен 2005 2006 2007  Барлығы  Соның ішінде тапсырунысандары бойынша өнертабыстары,өнеркәсіптік үлгілерді, тиімді үлгілерді пайдалану зерттеулер мен әзірлемелер нәтижесі  ноу-хау, технологияларды тапсыруға келісім  жабдықтары сату  басқалары 100  Ескертпе Бұл деректер Қ.Р 2006 жылғы ғылыми және инновациялық Инновациялық қызметті дамыту үшін мемлекет қажетті жағдайлар жасайды. 2003-2015 Қазіргі уақытта пайда болған экономикалық жағдай инновациялық компаниялардың тәуекелдері Теория мен тәжіриебеде жасалған жағдайларға сәйкес инновациялық инфрақұрлымын қалыптастыру Қазіргі уақытқа дейін отандық өнертапқыштардың едәуір саны қызметтің әр Іс – жүзінде ғылыми зерттеулерге және инновациялық үдерісті мемлекеттік 1. Ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы. Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын 2. Қайтарымсыз негізде субсидияларды бөлу. Мемлекеттік емес лабораторияларда іске 3. Ғылыми – техникалық зерттеулер мен тәжірибелерге инвестиция бөлінген Алғашқы екі қаржыландыру әдістері ғылыми – зерттеулермен тәжірибелер үрдісіне Егер біздің елдің ғылыми – техникалық саясаты үшін тиімді Өкінішке орай дәл қазіргі сәтте Қазақстан Республикасының ондай қолдаулар 1992 ж. «ҚР мемлекеттік ғылыми – техникалық саясаты және Әрине, ғылым дамуын қаржыландыру, алдымен, мемлекеттік бюджет арқылы жүзеге Осы мәселелелердің бәрін белсенді мемлекеттік қолдауға негізделген жаңа ғылыми ҚР жаңа ғылыми – техникалық саясатына мынадай талаптар қойылуы Қорларды басымдылығы бар ғылыми – техникалық игерілуі бағытттарын  Ғылыми шаруашылыққа бостандық беру, ғылым мен техника саласындағы басқару Фундаметалды ғылым дамуын қамтамасыз ету.  Мемлекеттік ғылыми – техникалық саясат мемлекеттің әлеуметтік – экономикалық ҚР жағдайына байланысты тез арада инновациялық, ғылыми – техникалық Өнеркәсіпте технологиялық дамудың басты көрсеткіші, өрісі – инновациялық белсенділік 1. өз қаражаттарының жетіспеушілігі ;  2. мемлекет тарапынан қаржылық және несиелердің қысқа мерзімділі-гіне байланысты 3. сыйақы ставкасының жоғары және несиелердің ұйымдастырушылық көмектің 4. экономикалық тәуелділіктің жоғары болуы;  5. нормативті – құқықтық базаның жетіспеушілігі;  6. өткізу нарықтары мен жаңа технологиялар туралы ақпараттың жетіспеушілігі; 7. кәсіпорындардың төмен инновациялық потенциялы.  Және де инновациялық дамудың бөгеттері қатарына өнеркәсіптің әр түрлі 3.3 Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті инновациялық негізде жүргізу бағыттары  Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев биылғы жылы халыққа жасаған жолдамасында Әлемдік тәжіриебеге байланысты кейбір шикізат ресурстары мол дамушы елдер Әлемдік экономиканың ғаламдану сатысында еліміздің экономикасында өзінің шешімін күтіп Жалпы алғанда аталған  Бүгінгі таңда кәсіпорындардың инновациялық қызметтерін шектейтін бірнеше негізгі факторларды - өмірдің талаптарына сәйкес туындайтын мәселелер - өндірісті  - жаңа техника мен технологияның құны өте қымбат болып өндіру алдындағы жұмыстарын жүргізу, жаңа құрал-жабдықтармен жұмыс істейтін мамандарды Бүгінгі күні барлық елдерде мемлекет тарапынан негізгі экономикалық процестер - екінші дәрежедегі банктерден несие алу қиыншылықтары. 2005 жылдың Негізгі қорлардын физикалық және моральдық тозуға ұшырауы кәсіпорындардың жалпы Кәсіпорындардағы ғылыми-техникалық мамандардың ағымдылығы да инновациялық-технологиялық процестерге кері әсерін - жаңа технологиялар, технология нарығы жөнінде мәліметтердің жоқтығы, жетіспеушілігі, Аталған негізгі мәселелерді кәсіпорындар өз бетінше жақын арада шеше Кәсіпорындардың инновациялық кызметін реттеу үшін үш принципке негізделген экономикалық Екіншіден, белгіленген инновациялық қызметке мемлекет тарапынан салмақты, заңды түрде Үшіншіден, кәсіпорындардың осы қызметін, негізгі инновациялық іс-шаралардың орында-луын, іске Жоғарыда айтылып кеткен мәселелерді уақтылы шешу үшін келесі шараларды - мемлекет тарапынан кәсіпорындардың инновациялық-технологиялық қызметін қолдайтын заңдылық базасын - кәсіпорындардың инновациялық кәсібіне үлттық және  - инновациялық дамудың мақсатты бағдар-лама шеңберінде  - инновациялық кәсібінің мемлекеттік және ғылыми-техникалық инфрақүрылымын жетілдіру;  - халықты апасыз, бағасы төмен тамақ және күнделікті тұтынатын Тамақ және жеңіл өнеркәсібі кәсіпорындарының инновациялық дамуы келесі бағыттарда - өнімнің сапасын және бағалық бәсе-келестігін әрдайым арттырып отыру;  - ресурстарды үнемдейтін жаңа, тиімді технологияларды өндіріске енгізу;  - кәсіпорындар деңгейінде техникалық жарақтандыру шараларын іске асыру;  - өнім ассортиментін тұтынушылар қажет-тілігіне сәйкес - тамақ өнімдерінің дайындау деңгейін ұлғайту және сақтау мерзімін ҚОРЫТЫНДЫ  Қазақстан Республикасының инновациялық кәсіпкерліктің дамуының теориялық, әдістемелік және тәжірибелік Бұл жұмыста Қазақстан Республикасының инновациясы мен ғылыми-техниналық зерттеу жұмыстарының Дипломдық жұмыста технопарктер, технополистер, бизнес – инкубаторлар сияқты инновациялық Қазақстан өнеркәсібінің құрылымын қайта құру үшін әлемде болып жатқан Қазақстан өнеркәсібінің құрылымын қайта құру үшін сонымен қатар амортизациялық Әр деңгейдегі индустрияландыру деңгейін анықтау үшін көрсеткіштер жүйесі анықталуға Өнеркәсіп салаларының ерекшелігіне, өнім өндіру және өңдеудің өзіндік сипатына, Қазақстан өнеркәсібінің құрылымын қайта құру және ондағы өндірілетін тауарлардың Экономикалық және әлеуметтік маңызы жоғары мәселерді шешу үшін салааралық, Қазіргі кезде өнеркәсіп салаларының көптеген кәсіпорындары техника мен технологияларды Қорыта келгенде, өнеркәсіпті инновациялық-индустрияландырудың мазмұнына кен өндіру өнеркәсібінен өңдеу

&&&

$$$002-015-100$Дәріс №015.Өзін-өзі тексеру сұрақтары

1.Қазақстан Республикасындағы ҒТП-ті басқарудың негіздері.

2.Қазіргі күнгі Қазақстандағы ғылыми-техникалық және инновациялық саланың жағдайы

3.Мемлекеттің инновациялық белсенділік мәселелері және оны шешу жолдары.

&&&

$$$003-000-000$3.3 Практикалық сабақтар

«Инновациялық менеджмент» пәнінің практикалық сабақтарында дәрісте қаралатын сұрақтарды пысықтау, қосымша сұрақтарды талқылау қарастырылады. Практикалық сабақ он бес тақырыптан тұрады.Мұнда әрбір сабақтың мақсаты, оқу - әдістемелік нұсқаулары ұсынылған.

&&&

$$$003-001-000$3.3.1 Модуль 1 Инновациялық менеджменттің теориялық астары

Практикалық сабақтың тақырыбы №1 Инновацияның мәні және инновациялық қызметтің негізгі қасиеттері

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-001-001$3.3.1.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №1

Сабақтың мақсаты: Жалпы инновация түсiнiгi. Инновациялардың жіктелуі. Инновациялық қызметтің ерекшеліктері. Инновациялық қызметтің объектілері мен субъектілері. Инноватика теориясының қалыптасуы және оның қазiргi кездегi концепциялары. Ғылыми-техникалық әлеуетті басқарудағы шығармашылықтың рөлі. Әлемдік экономиканың инновациялық даму қарқынымен студенттерді таныстыру.

&&&

$$$003-001-002$3.3.1.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №1

1.Жалпы инновация түсiнiгi.

2.Инновациялардың жіктелуі.

3.Инновациялық қызметтің ерекшеліктері.

4.Инновациялық қызметтің объектілері мен субъектілері.

&&&

$$$003-002-000$3.3.2 Модуль 1 Инновациялық менеджменттің теориялық астары

Практикалық сабақтың тақырыбы №2 Инновациялық үрдіс және экономикалық даму

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-002-001$3.3.2.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №2

Сабақтың мақсаты: Инновациялық менеджмент басқару процесі ретінде. Инновациялық менеджмент: пайда болуы, қалыптасуы және мазмұны. Инновациялық процестің түсінігі және мазмұны. Инновациялық процестің негізгі кезеңдері Инновациялық процестің казіргі кездегі құрылымының моделдері. Инновациялық процестерді ұйымдастырудың заманауи әдістері. Инновациялық қызметті басқарудағы кедергілер және ынталандырушы факторлар. Инновацияның дамуының ішкі және сыртқы факторларымен студенттерді таныстыру.

&&&

$$$003-002-002$3.3.2.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтары №2

1.Инновациялық процестің түсінігі және мазмұны.

2.Инновациялық процестің негізгі кезеңдері

3.Инновациялық процестің казіргі кездегі құрылымының моделдері. 4.Инновациялық процестерді ұйымдастырудың заманауи әдістері.

&&&

$$$003-003-000$3.3.3 Модуль 1 Инновациялық менеджменттің теориялық астары

Практикалық сабақтың тақырыбы №3 Инновациялық қызмет және инновациялық жобалардың өмір циклі.

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-003-001$3.3.3.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №3

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырып бойынша инновациялық қызыметтің өмір циклінің кезеңдері. Жобаларды басқарудың негізгі түсініктері және концепциясы. «Инновациялық жоба» түсінігін анықтау және инновациялық жобаларды жіктеу. Инновациялық жобаларды басқару ерекшеліктері. Инновациялық жобалардың өмірлік циклы. Инновациялық жобаны құрастыру және жүзеге асыру. Инновациялық жобаның бизнес-жоспары. Инновациялық жобаларды iрiктеу және бағалау критерилері қарастырылады.

&&&

$$$003-003-002$3.3.3.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №3

1.«Инновациялық жоба» түсінігін анықтау және инновациялық жобаларды жіктеу.

2. Инновациялық жобаларды басқару ерекшеліктері.

3.Инновациялық жобалардың өмірлік циклы.

&&&

$$$003-004-000$3.3.4 Модуль 1 Инновациялық менеджменттің теориялық астары

Практикалық сабақтың тақырыбы №4 Ұйымның инновациялық потенциалын анықтау

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-004-001$3.3.4.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №4

Сабақтың мақсаты: Студенттерге ұйымның инновациялық потенциалы ұғымын қарастыру. Ұйымның инновациялық потенциал деңгейін зерттеу және анықтау. Ұйымның инновациялық қызмет деңгейін анықтайтын көрсеткіштер. Инновациялық климат. «Инновациялық белсенділік» категориясының мазмұны. Инновациялық белсенділік ұйымның бәсекеге қабілеттілігінің артықшылығы ретінде.Ұйымның инновациялық белсенділігін жоғарылату мәселелері туралы түсініктемелер ұсынылады.

&&&

$$$003-004-002$3.3.4.2 Студенттің білімін бағалау сұрақтары №4 1

1.Ұйымның инновациялық қызмет деңгейін анықтайтын көрсеткіштер. 2.Инновациялық климат.

3.«Инновациялық белсенділік» категориясының мазмұны.

&&&

$$$003-005-000$3.3.5 Модуль 1 Инновациялық менеджменттің теориялық астары

Практикалық сабақтың тақырыбы №5 Инновациялық жобалардың тиімділігі деңгейін бағалау

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-005-001$3.3.5.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №5

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпт инновацияның жалпы экономикалық, әлеуметтік, экологиялық тиімділігі. Инновация мен инвестицияның экономикалық тиімділігі. Инновациялық қызметтің инвестициялық тартымдылық критерилері (өзіндік капитал құны, тартылған капитал құны, капитал құны). Инновациялық жобалардың экономикалық тиiмдiлiгiн анықтау әдiстерi туралы студенттерге түсініктеме беріледі.

&&&

$$$003-005-002$3.3.5.2 Студенттердің білімін бағалау тапсырмасы №5

1.Әлемдік экономиканың инновациялық даму қарқыны.

2.Инновациялық процестің казіргі кездегі құрылымының моделдері.

3.Инновациялық жобаларды басқару ерекшеліктері.

4.Ұйымның инновациялық қызмет деңгейін анықтайтын көрсеткіштер.

5.Инновацияның жалпы экономикалық, әлеуметтік, экологиялық тиімділігі.

&&&

$$$003-006-000$3.3.6 Модуль 2 Инновация- экономикалық категория ретінде

Практикалық сабақтың тақырыбы №6 Инновациялық қызметтегі тәуекел

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-006-001$3.3.6.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №6

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта тәуекел түсінігі және оның түрлері. Инновациялық қызметтегі тәуекел ерекшеліктері. Инновациялық тәуекелді басқару процесі. Инновациялық тәуекелді анықтау әдістері. Тәуекелді анықтаудың сандық және сапалық әдістері. Инновациялық қызметтегі тәуекелді басқару. Инновациялық тәуекелді төмендету әдістері. Тәуекелді тарату әдісі. Әртараптандыру әдісі. Сақтандыру әдісі туралы қарастырылады.

&&&

$$$003-006-002$3.3.6.2 Студенттің білімін тексеру тапсырмасы №6

1.Инновациялық тәуекелді басқару процесі.

2.Инновациялық тәуекелді анықтау әдістері.

3.Тәуекелді анықтаудың сандық және сапалық әдістері.

4.Инновациялық қызметтегі тәуекелді басқару.

&&&

$$$003-007-000$3.3.7 Модуль 2 Инновация- экономикалық категория ретінде

Практикалық сабақтың тақырыбы №7 Инновациялық қызметті басқару және инновациялық өнім қалыптастыру әдістері.

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-007-001$3.3.7.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №7

Сабақтың мақсаты: Функционалды-құндық талдау. Функционалды-құндық талдау әдісінің қағидалары мен кезеңдері . Бенчмаркинг әдісі – ең жақсы жұмыс тәжірибесін пайдалану. Бенчмаркингтің түрлері және деңгейлері. QFD әдісі (сапа қызметін жариялау) - тұтынушылардың талғамын жаңа өнімге енгізу әдісі. FMEA әдісі – ақауларды талдау және оларды қайта жобалау кезінде тіркеу. 6 сигма концепциясы. Кайдзен - өнімді сатылы түрде жақсарту. Инновациялар инжинирингі. Инновациялық қызметтегі реинжиниринг әдісі. Бренд-стратегия әдісі бойынша студенттерге түсінік беріледі.

&&&

$$$003-007-002$3.3.7.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №7

1.Функционалды-құндық талдау әдісінің қағидалары мен кезеңдері . 2.Бенчмаркинг әдісі.

3.Бенчмаркингтің түрлері және деңгейлері.

4.QFD әдісі (сапа қызметін жариялау)

5.FMEA әдісі

&&&

$$$003-008-000$3.3.8 Модуль 2 Инновация- экономикалық категория ретінде

Практикалық сабақтың тақырыбы №8 Инновациялық менеджмент және стратегиялық басқару.

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-008-001$3.3.8.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №8

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта инновацияларды басқару стратегиясының ұйымның жалпы даму стратегиясындағы орны мен маңыздылығы. Инновациялық стратегия түрлерi. Ұйымның инновациялық саясаты. Жаппай өндiрiс саласындағы стратегиялар – виоленттер стратегиясы. Өнiм дифференциациясы және нарықты сегметтеу стратегиялары – патиенттiк фирмалар стратегиясы. Инновациялық және зерттеу жұмыстарын жүргiзушi кәсiпорындар стратегиясы – эксплерент стратегиясы. Маманданбаған бизнес саласындағы – коммутант фирмалардың стратегиясы.туралы студенттерге түсініктемелер беріледі.

&&&

$$$003-008-002$3.3.8.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №8

1.Инновациялық стратегия түрлерi.

2.Ұйымның инновациялық саясаты.

3. Жаппай өндiрiс саласындағы стратегиялар – виоленттер стратегиясы.

4.Өнiм дифференциациясы және нарықты сегметтеу стратегиялары – патиенттiк фирмалар стратегиясы.

&&&

$$$003-009-000$3.3.9 Модуль 2 Инновация- экономикалық категория ретінде

Практикалық сабақтың тақырыбы №9 Инновациялық ұйымның мәдениеті және оның персоналын басқару

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-009-001$3.3.9.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №9

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта инновациялық ұйымның кадрлық саясатының ерекшеліктері. Apple, Sony, Nokia сиқты табысты инновациялық компаниялардың персоналды басқару тәжірибесі. Инновациялық ұйымдарда қызметшілерді ынталандыру мәселелері. Инновациялық ұйымның мәдениеті мен даму философиялары. Инновациялық ұйымның дамуындағы корпоративтік мәдениеттің орны. Инновацияларға қарсылық көрсету. Өзгерістерді басқару студенттерге туралы түсініктер ұсынылады.

&&&

$$$003-009-002$3.3.9.2 Студентердің білімін тексеру тапсырмасы №9

1.Инновациялық ұйымдарда қызметшілерді ынталандыру мәселелері. 2.Инновациялық ұйымның мәдениеті мен даму философиялары. 3.Инновациялық ұйымның дамуындағы корпоративтік мәдениеттің орны.

&&&

$$$003-010-000$3.3.10 Модуль 2 Инновация- экономикалық категория ретінде

Практикалық сабақтың тақырыбы №10 Венчурлық бизнесті ұйымдастыру

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-010-001$3.3.10.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №10

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта Венчурлық бизнестiң түсінігі мен ерекшелiктерi. Венчурлық қаржыландыруға арнап инновациялық жобаларды іздеу және іріктеу. Венчурлық қаржыландырудың механизмдері мен қағидалары жоғары технологиялық шағын венчурлық компанияның өмірлік циклі. Венчурлық компанияның қалыптасу кезеңдері:

Стартқа дейінгі кезең: Seed – «өсіруге арналған компания». Страттық кезеңі: Start-up – «жаңа ғана пайда болған компания». Алғашқы өсу кезеңі: Early Stag – «дамудың алғашқы қадамдары».Тұрақты өсу кезеңі: Expansion – «кеңейу». Компанияның тиімділігін қамтамасыз ету кезеңі туралы ұсынылады.

&&&

$$$003-010-002$3.3.10.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №10

«Қазақстанда венчурлық бизнестің дамуы» тақырыбына баяндама жазу.

&&&

$$$003-011-000$3.3.11 Модуль 3 Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау

Практикалық сабақтың тақырыбы №11 Инновацияларды интеллектуалды меншік объектісі ретінде басқару

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-011-001$3.3.11.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №11

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырып бойынша интеллектуалды меншік түсінігі. Интеллектуалды меншіктің құқық ретіндегі мазмұны және оның инновациялық қызметтегі орны. Интеллектуалды меншік құқығының объектілері. Дүниежүзілік интеллектуалды меншік ұйымының қызметі және қағидалары. Интеллектуалды меншік объектілерін тарату түрлері. Технология трансфертi. Лизинг түрлерi. Франчаизинг. Форфейтинг. Ноу-хау, патент, лицензия. Қазақстан Республикасындағы интеллектуалды меншікті қорғау ерекшеліктері ұсынылады

&&&

$$$003-011-002$3.3.11.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №11

1.Интеллектуалды меншіктің құқық ретіндегі мазмұны және оның инновациялық қызметтегі орны.

2.Интеллектуалды меншік құқығының объектілері.

3.Дүниежүзілік интеллектуалды меншік ұйымының қызметі және қағидалары.

&&&

$$$003-012-000$3.3.12 Модуль 3 Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау

Практикалық сабақтың тақырыбы №12 Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-012-001$3.3.12.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №12

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу қажеттілігі. Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу факторлары мен шарттары. Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу механизмі мен негізгі құралдары. Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу мен қолдаудың шетелдің тәжірибесі. Инновациялық ұйымдарға берілетін несие және салық жеңілдіктері. Мемлекеттің инновациялық саясаты. Қазақстан Республикасында инновациялық қызметті мемлекеттік реттеуге түсінік беріледі.

&&&

$$$003-012-002$3.3.12.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №12

1.Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу факторлары мен шарттары. 2.Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу механизмі мен негізгі құралдары.

3.Инновациялық қызметті мемлекеттік реттеу мен қолдаудың шетелдің тәжірибесі.

&&&

$$$003-013-000$3.3.13 Модуль 3 Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау

Практикалық сабақтың тақырыбы №13 Қазақстан Республикасының мемлекеттік ғылыми-техникалық саясатының негіздері.

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-013-001$3.3.13.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №13

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта жаһандану тұсында, инновациялық саланың дамуында ұлттық ерекшеліктердің басымдылғының артуы. Ұлттық инновациялық жүйелер теориясының қалыптасуы. Ұлттық инновациялық жүйелерді дамыған мемлекеттерді басқару. Қазақстан Республикасының Ұлттық инновациялық жүйесiнiң қалыптасуы мен дамуы. Ұлттық инновациялық жүйенің даму институттары. Ұлттық инновациялық жүйенің негізгі элементтері. Инновациялық инфрақұрылымды ұйымдастыру қарастырылады.

&&&

$$$003-013-002$3.3.13.2 №13.Студенттердің білімін тексеруге арналған сұрақтары

1.Ұлттық инновациялық жүйелер теориясының қалыптасуы.

2.Ұлттық инновациялық жүйелерді дамыған мемлекеттерді басқару.

3.Ұлттық инновациялық жүйенің даму институттары.

4.Ұлттық инновациялық жүйенің негізгі элементтері.

5.Инновациялық инфрақұрылымды ұйымдастыру.

&&&

$$$003-014-000$3.3.14 Модуль 3 Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау

Практикалық сабақтың тақырыбы №14 Инновациялық инфрақұрылым институттары және олардың өзара байланысы

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-014-001$3.3.14.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №14

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта инновациялық инфрақұрылым қызметтері мен маңыздылығы. Инновациялық инфрақұрылымның объектілері мен субъектілері. Инновациялық инфрақұрылым қаржылық институттары. Инновациялық қызметті қаржыландыру қайнар көздері. Ақпараттық инфрақұрылым. Технопарктік құралымдардың түрлері және қызыметтері. Бизнес инкубатордың ерекшеліктері мен негізгі сипаттары. Қазақстан Республикасынның технопарктерінің қызметі туралы ұсынылады

&&&

$$$003-014-002$3.3.14.2 Сабақтан алған білімді тексеру сұрақтар №14

«Қазақстан Республикасының Ұлттық инновациялық жүйесiнiң қалыптасуы мен дамуы» -Эссе

&&&

$$$003-015-000$3.3.15 Модуль 3 Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау

Практикалық сабақтың тақырыбы №15 Қазақстандағы ғылыми және инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау механизмі

Бұл тақырып бойынша сабақтың мақсаты ұсынылған. Студенттің дәріс сабағын терең игеруі үшін өзін өзі бақылау сұрақтары ұсынылған. Жоғарыда көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерді қосымша сұрақтарға дайындалғанда қолдануы қажет.

&&&

$$$003-015-001$3.3.15.1 Практикалық сабаққа арналған оқу-әдістемелік нұсқаулар №15

Сабақтың мақсаты: Бұл тақырыпта Қазақстан Республикасынның инновациялық даму жолы. Қазақстан Республикасындағы ҒТП-ті басқарудың негіздері. Қазіргі күнгі Қазақстандағы ғылыми-техникалық және инновациялық саланың жағдайы

Өндiрiстiң материалды - техникалық базасын жаңарту, инновациялық технологияларды енгiзу, модернизация мәселелерi, Қазақстанда инновациялық процестерді құқықпен қамту мәселелері. Мемлекеттің инновациялық белсенділік мәселелері және оны шешу жолдары. Қазақстан экономикасын модернизациялау және диверсификациялау – инновациялық экономиканы қалыптастырудың негізгі шарты. Кәсіби инновациялық менеджменттің қалыптасуы қарастырылады.

&&&

$$$003-015-002$3.3.15.2 Сабақтан алған білімді тексеру тест сұрақтары №15

1.Қазақстан Республикасындағы ҒТП-ті басқарудың негіздері.

2.Қазіргі күнгі Қазақстандағы ғылыми-техникалық және инновациялық саланың жағдайы

3.Мемлекеттің инновациялық белсенділік мәселелері және оны шешу жолдары.