Әдебиеттер

Қазақ тілінде

негізгі:

1. Сағындықова Б.А., Анарбаева Р.М. Дәрілердің дәріханалық технологиясы. - Шымкент, 2008. - 436 б.

Орыс тілінде

1. Технология лекарственных форм. /Под ред. Т.С.Кондратьевой. – М.,Медицина, 1991 г.- 1-й том. – 496 с.

2. Руководство к лабораторным занятиям по аптечной технологии лекарственных форм. – (Под ред. Кондратьевой Т.С.). – М., 1986.– 287 с.

қосымша:

1. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 1. – Алматы, 2008. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 592 б.

2. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 2. – Алматы, 2009. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 792 б.

3. ГФ СССР Х издания М., Медицина, 1968.– 1080 с.

4. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1987. – Том 1. – 336 с.

5. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1989. – Том 2. – 400 с.

6. Машковский М.Д. - Лекарственные средства. - М.: Медицина, 2008. – Изд. 15-е.

7. Милованова Л.Н., Тарусова Н.М., Бабошина Е.В. Технология изготовления лекарственных форм. Ростов-на-Дону: «Феникс».– 2002.– 448 с.

Қорытынды бақылау (сұрақтар)

1. Дәрілер технологиясы пән және ғылым ретінде;

2. Дәрілер технологиясының терминдері мен түсініктері;

3. Дәрілер өндірісін мемлекеттік нормалау;

4. Биофармация туралы түсінік;

5. Қол және техникалық таразылардың құрылымы мен қолдануы;

6. Дәріханада дайындалған дәрілік қалыптарды безендірудің бірыңғай ережелері;

7. Рецепт жазу ережелері;

9. Дәрілерді дәріханада өндірудің санитарлық нормалары мен ережелері.

№2 ТАҚЫРЫП: СҰЙЫҚ ДӘРІЛІК ТҮРЛЕРДІҢ ТЕХНОЛОГИЯСЫНДАҒЫ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Мақсаты: Сұйық дәрілік түрлердің технологиясындағы ерекшеліктерін меңгеру.

Оқыту міндеттері: Сұйық дәрілік түрлердің технологиясындағы ерекшеліктерін ескере отырып дайындай алуға машықтану.

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Ерітінділердің сипаттамасы және жіктелуі (сулы, спиртті, майлы, глицеринді). Ерітінділердің заманауи номенклатурасы және оны өндіріс жағдайда кеңейту болашағы.

2. Химия-фармацевтикалық кәсіпорындарда әртүрлі тәсілдермен ерітінділер дайындау (еріту, химиялық әрекеттесу).

3. Ерітінділерді тазарту тәсілдері. Тұндырғыштар. Центрифугалар. Филтрлі қондырғылар.

4. Ерітінділерді стандарттау. Ерітінділер номенклатурасы, сулы стандартты, спиртті және глицеринді ерітінділердің технологиясы.

5. Ерітінділерді бөлшектеу және орамдау. Сақтау.

Оқыту және сабақ беру әдістері: кіші топтарда жұмыс істеу, дискуссиялар, презентациялар дайындау

Әдебиеттер

Қазақ тілінде

негізгі:

2. Сағындықова Б.А., Анарбаева Р.М. Дәрілердің дәріханалық технологиясы. - Шымкент, 2008. - 436 б.

Орыс тілінде

3. Технология лекарственных форм. /Под ред. Т.С.Кондратьевой. – М.,Медицина, 1991 г.- 1-й том. – 496 с.

4. Руководство к лабораторным занятиям по аптечной технологии лекарственных форм. – (Под ред. Кондратьевой Т.С.). – М., 1986.– 287 с.

қосымша:

8. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 1. – Алматы, 2008. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 592 б.

9. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Фармакопея. – Басылым 2. – Алматы, 2009. – Баспа үй: Жібек Жолы. – 792 б.

10. ГФ СССР Х издания М., Медицина, 1968.– 1080 с.

11. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1987. – Том 1. – 336 с.

12. ГФ СССР Х1 издания М., Медицина, 1989. – Том 2. – 400 с.

13. Машковский М.Д. - Лекарственные средства. - М.: Медицина, 2008. – Изд. 15-е.

14. Милованова Л.Н., Тарусова Н.М., Бабошина Е.В. Технология изготовления лекарственных форм. Ростов-на-Дону: «Феникс».– 2002.– 448 с.

Қорытынды бақылау (тест тапсырмалары)

84. Көлем ұлғайту коэфициенті дегеніміз:

+1. 1г затты диспергирлеу немесе суспензиялау кезінде дисперстік жүйе көлемінің ұлғаюы

2. майдалану дәрежесі стандартты 1г өсімдік шикізатына кеткен су мөлшері

3. 1г майлы негіздің орнын алмастыратын дәрілік заттың мөлшері

4. 1г дәрілік заттың орнын босатып майлы негіздің мөлшері

5. 1г дәрілік заттың осмостық қысымына тең осмоқысым тудыратын натрий хлоридінің мөлшері

1. Тазартылған суды алу үшін қолданылады:

1) қайтымды осмос

2) тура осмостық процесс

3) седиментация

4) электродиализ

5) иондық алмасу

2. Масса- көлемдік концентрацияда ерітінділерді дайындайды: (3)

1. майлы

2. глицеринді

3. сулы

4. қорғалған коллоидтар

5. спиртті

3. Ерітінділердегі еріткіш:

1. жоғары мөлшердегі сұйықтық

2. еріту кезінде агрегаттық күйін өзгертетін зат

3. еріту кезінде агрегаттық күйін өзгерпейтін зат

4. ұқсас заттарды ерітетін заттар

5. аз мөлшердегі сұйықтық

4. Ерітіндегі агрегаттық күйін өзгертетін дәрілік зат болуы мүмкін:

1тек сұйық заттар

2. тек сұйық және газтәрізді

3. сұйық, газтәрізді, қатты

4. тек газтәрізді

5. тек сұйық және қатты

5. Заттарды еріткенде көлем өзгеруін ескеру үшін қандай коэффициенті есептейді:

1. кері орын басу

2. суды жұту

3. көлем ұлғайту

4. шығын

5. сыну

6. Жаңа туылған нәрестелерге арналған 1% аскорбин қышқылы ерітіндісінің технологиясындағы ерекшеліктер:

1. асептикалық жағдай қалыптастыру

2. жаңа айдалған тазартылған суда дайындау

3. флаконның 2/3 көлемін толтыру

4. флаконды мойнына дейін толтыру

5. термиялық стерилизация қажет емес

7. Ерігіш тұз түзілу процесі қай ертіндінің технологиясында қолданылады:

1. фурацилин

2. сыныап дихлориді

3. осарсол

4. калий перманганаты

5. бор қышқылы

8. Ерігіш комплекс түзілу процесі қай ертіндінің технологиясында қолданылады:

1. йод

2. күміс нитраты

3. сынап дийодиді

4. қорғасын ацетаты

5. этакридин лактаты

9. Калий перманганаты ерітіндісінің технологиясында дәрілік зат бөлшектері өлшемін қандай сұйықтық қатысында кішірейтіп ысқылайды:

1. глицерин

2. эфир

3. этанол

4. су

5. көмекші зат қолданылмайды

10. Қыздыру, ұсақтау және әбден араластыру процестері қай ерітінді технологиясында қолданылады:

1. глютамин қышқылы

2. натрий гидрокарбонаты

3. фурацилин

4. хлоралгидрат

5. калий перманганаты

№3 ТАҚЫРЫП: ЖҰМСАҚ ДӘРІЛІК ТҮРЛЕРДІҢ ТЕХНОЛОГИЯСЫ (ЛИНИМЕНТТЕР, ЖАҒАР МАЙЛАР)

Мақсаты: Жұмсақ дәрілік түрлердің технологиясын меңгеру.

Оқыту міндеттері: Жұмсақ дәрілік түрлердің -линименттер, жағар майлар- технологиясын меғгеруге машықтану.

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Линименттер. Анықтамасы. Сипаттамасы.

2. Линименттердің жіктелуі. Гомогенді, суспензиялық, эмульсиялық және аралас линименттер технологиясы.

3. Линименттердің сапасын бағалау. Орамдау. Сақтау.

4. Жағар майлар. Анықтамасы. Сипаттамасы.

5. Жағар майлардың жіктелуі.

6. Жағар майларға қойылатын талаптар.

7. Жағар май негіздері. Негіздердің жіктелуі: липофильді, гидрофильді, дифильді.

8. Дәрілік заттарды жағар майларға енгізудің негізгі ережелері.

9. Гомогенді жағар майлар дайындау.

10. Дәрілік заттар концентрациясы 5%-ға дейін және одан жоғары суспензиялық жағар май технологиясы.

11. Пасталар технологиясының ерекшеліктері.

12. Эмульсиялық жағар майлар дайындау.

13. Аралас жағар майлар.

14. Жағар майлардың сапасын бағалау. Орамдау. Сақтау.

Оқыту және сабақ беру әдістері: кіші топтарда жұмыс істеу, дискуссиялар, презентациялар дайындау