Желатинді алу (gelare-қатып қалу).

Желатинді капсула дайындау, оның сулы ерітіндісінің суытқында қатты гель туындауына негізделген. Желатинді құрамына коллаген кіретін шикі заттардан, көбіне ірі қара мал сүйектерінен, шеміршектен, сіңірден дайындайды. 2 әдіс- қышқылды және сілтілі гидролиз қолданылады. Қышқылды гидролизбен алынған желатинбен «А» маркасы, негізбен «Б» маркасы беріледі. Желатин «А»- изоэлектрлі нүктесі 7,0-9,0, ал «Б» маркасы- изоэлектрлі нүктесі 4,7-5,0.

Шикізатпен алу жолдарына байланысты желатиннің физико-химиялық қасиеттері әртүрлі. Желатин сырт бейнесі бойынша түссіз немесе сарғыштау, сәуле өкізетін иілгіш жапырақшалар немесе дәмсіз, иіссіз ұсақ пластинкалар. Желатин құрамы 19 амина қышқылы полипиптид тізбектерінен тұрады: Олар-глицин, пролин, оксипролин, аргинин, лазин, глутамин қышқылы және т.б.

Желатин біркелкі зат емес, яғни 25 әртүрлі фракциядан тұратын жүйе айырмашылықтары әртүрлі тұтқырлығында және модификациясында-α-золь қалыбы және β- золь қалыбы. α↔β бір-біріне айналуы қайтымды үрдіс, ол температураға рН мағынасына, еріткішке және ерітінді йон күшіне байланысты. 20-25⁰С қалыптасқан желатиннің спиральді қалпы оның тұтқырлығын, ерітіндінің қатуын қамтамасыз етеді. Темпераутра 35-40⁰С көтерілгенде ерітінді Ньюто сұйықтығынынң қасиетін көрсетеді. Фармация өнеркәсібінде «желатин медицина өндірісіне арналған шикізат» маркасы

ГОСТ 23058-78 қолданылады.

Желатин капсулаларын өндіру

Капсулалар өндірісі бірнеше сатыдан тұрады: желатин массасын дайындау қабықша лау- капсула қалыптау, капсулаларды толытру, капсуланы қаптамамен толтыру.

Желатин массасын дайындау

Желатин массасының құрамы-желатин, глицерин және су. Қатты желатин капсула массасы глицеринді 0,3%-ке дейін, ал жұмсақ желатин капсула массасы глицеринді 20-25% дейін құрайды.

Капсула массасы құрамына, медицина саласында қолданылатын әртүрлі көмекші заттар кіреді. Пластификатор ретінде: сорбит, (4-40%) оксиэтиленмен, полиэтиленсорбит (3-15%), гексантрол және т.б.

Бояғыш заттар ретінд: титанның қос тотығы(ақ түсті), аморант қышқылы, эритрозин, (қызыл түс), тартразин(сары түс), индиготин(көк түс), қолданылады.

Желатин сырт қабатының микробтарға қарсылығын көтеру мақсатында консерванттар: калий метабисульфиті (0,2% дейін), бензол қышықылы, натрий бензоаты (0,05-0,1%), салицил қышқылы (0,12% дейін), нипагин және нипазол 7:3 (0,1-0,5%) қатынасында желатин массасын араластырығышы бар эмульденген шойын реакторларда дайындалады, реакторда температурада автоматты реттелінеді, ауа кіретін краны және вакуум келтірілген.

Микробтар мен зеңдерге тұрақты желатин массасын алу үшін технологиялық қондырғыларды және өндіріс орнын айына 2 рет дезинфекциялайды, ал аппараттарды әрбір тиелуден кейін ыстық бумен 1 сағат булайды.

Желатин массасының құрамы мен алу жолдары капсула түрінде, капсулденетін дәрілік заттардың қасиетіне байланысты:

1) Желатин ісіндіру

2) Желатинді ісіндірмей алады.

1. Желатинді реакторда 1,5-2 сағат 15-18⁰С температура туралы сумен малшиды, содан кейін желатин мөлшеріне 15-75⁰ температурада балқытады (1,5-2 С). Ары қарай массаға рконсерваннттар, т.б. керекті көмекші заттар қосып 30 мин. араластыруды жалғастырады.

Содан кейін қыздыруды, жалғастыруды тоқтатып, 1,5-2 сағатқа реакторға вакумм қосып қалдырауды.

Дайындалған массаны термостатқа көшіреді 2,5-3 сағатқа 50⁰-60⁰С температурада қалдырады. Капсульдеу алдынрда массаның тұтқырлық көрсеткішін анықтайды.

Бұл технология капсулаларды штампылау арқылы арқылы алуға болады.

2. 70⁰ -75⁰С қызыдырылған реактодағы суға біртіндеп консерванттар және пластификаторлар қосып араластырады. Үстінен араластырғыш тоқтатып желатин тиейді. Дайындалған массаны 2,5-3 сағат бойына 45-50⁰С тұрақтандырады.

Капсульдеу үрдісі термостат қатысуымен жүргізіледі.