- •1 Лекция
- •1. Қосу операциясы бір разрядта екілік қосу кестесі көмегімен орындалады:
- •Бекітілген нүкте. Машинаның разрядтық торында разрядтың тұрақты саны болады деп келісейік - n.
- •1.2.1Логика алгебрасының негізі қаңидалар1ы
- •4 Кесте – Екі айнымалылардың негізгі функцияларының ақиқат кестесі
- •Дизъюнкция. Бір күрделі пікір оған кіретін пікірлердің кем дегенде біреуі ақиқат болған жағдайда ақиқат болады. X1 немесе x2 деп оқылады:
- •Конъюнкция. Екі пікірді алайық:
- •4 Лекция Логикалық элементтер
- •Логика алгебрасының заңдары мен тепе-теңдіктері
- •Логикалық операциялардың орындалу реті.
- •2.1 Құрамдастырылған цифрлық құрылғылардың (қцқ) синтездеудегі опреациялаының ретілігі.
- •2.3 Базис түснігі.
- •6 Лекция Логикалық формулаларды минималдау. Минималдаудың есептеу әдісі. Анықталмаған логикалық функциялардың минималдау. Әмебап базистерде құрлымдық формулалар жазу.
- •Карно картасысымен ықшамдау әдісі.
- •3.2 Анықталмаған логикалық функцияларды ықшамдау.
- •3.3 Құрылымдық формулаларды универсал (әмбебап) базистерде жазу.
- •4.1 Логикалық элементтердің негізгі параметрлері.
- •4.2 Транзисторлы-транзисторлық логика
- •4.2.1 Қарапайым инверторы бар және-емес ттл элементі
- •4.2.2 Күрделі инверторы бар ттл элементтері
- •4.2.3 Ттлш элементтері
- •5. Эмиттерлі-байланысқан логика. Тікелей байланысы бар транзисторлы логика (тббтл)
- •6.2 Динамикалық жүктемесі бар кілттердегі логикалық элементтер
- •8. Лекция. Комбинациялық типті цифрлық құрылғылар. Екілік сумматорлар (қосқыштар). Бір разрядты сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1.1 Бір разрядты сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1.2 Көпразрядты сумматорлар. Көпразрядты сумматорлар жасау әдістері:
- •Параллель тасмалдауы бар параллель сумматорлар
- •8.Лекция. Комбинациялық типті цифрлық құрылғылар. Екілік сумматорлар (қосқыштар). Бір разрядты сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1Екілік сумматорлар (қосқыштар)
- •7.1.1 Бір разрядты сумматорлар (қосқыштар)
- •Параллель тасмалдауы бар параллель сумматорлар
- •9Лекция. Кодтайтын және декодтайтын құрылғылар. Шифраторлар. Дешифраторлар (декодерлер).
- •9.1 Шифраторылар
- •4.2.2 Дешифраторлар (декодерлар)
- •10Лекция . Цифрлық сигналдардың коммуторлары. Мультиплексорлар. Дешифраторлар-демультиплексорлар.
- •9.1Мультиплексорлар
- •9.2Дешифраторлар-демультиплексорлар
- •11Лекция. .Кодтарды салыстыру құрылғысы.Цифрлік компараторлар.Кодтарды түрлендіргіштер.Индикаторлар
- •10.1 Кодтарды түрлендіргіштер. Индикаторлар
- •12Лекция.
- •11.Тізбекті(реттілік) типті цифрлық құрылғы. Триггерлер. Rs-триггерлер. D-триггерлер (кідіріс триггерлері). Jk-триггерлер. Симметриялы емес триггерлер.
- •Логикалық элементерлі rs-триггерлері
- •Синхроннды rs-триггерлер
- •Тактылатын d-триггерлер. Dv-триггерлер
- •11.2.4Симетриялыеместригерлер
- •13. Импульсті санағыштары.Қосатын санағыштар. Алатын және реверсивті санауштар. Еркін санау коэффициентті санауштар. Интегралдық түрде орындалған әмбебап санауыштар(мысалдар)
- •13.1 Санауыштарға қойылатын талаптар
- •13.2 Қосқыш санауыштар
- •13.3 Алатын және реверсивті санауыштар
- •13.4 Санауының еркін коэффициенті бар санауыштар
- •13.5 Тізбектеп-параллель ауыстыруы бар санауыштар.
- •13.6 Интегралдық түрде істелген (мысалдар) әмбебап санауыштар к155ие2, к155ие4 и к155ие5,санауыштардың микросхемалары.
- •Реверсивті санауыштар к155ие6 және к155ие7 (65сурет)
- •Айнымалы бөлу коэффициенті бар жиілік бөлгіш-санауыш к155ие8 (66сурет).
- •14. Еске сақтайтын құрылғылар.ЭеМеске сақтау құрылғыларның иерархиясы. Еске сақтайтын құрылғылардың құрлым сұлбасы. Оперативные запоминающие устройства. Типы оперативных запоминающих устройств.
- •14.1 Эем еске сақтау құрылғыларның иерархиясы.
- •14.2Еске сақтайтын құрылғының құрлымдық сұлбасы
- •2D құрлымы
- •3D құрлымы
- •Үш өлшемді сипаттамасы бар түрде 3d құрылымы тек қана көп разрядты ұйымдастырылған есқ қолданылады.Бұл жағдайда бірнеше матрицаға байланысты параллель қосылған екі дешифратормен басқарылады
- •2Dм құрлымы(67 сурет)
- •14.3Оперативті еске сақтайтын құрылғы
- •14.3.1 3Оперативті еске сақтайтын құрылғы типтері
- •15. Жқ негізгі параметрлері. Статикалық оесқ сыртқы ұйымдастыруыжәне уақыт диаграммалары. ОесҚмикросхемалары.
- •6.3.3 Статикалық оперативті сақтау құрылысының сыртқы ұйымдастыруы және уқыт диаграммалары.
- •15.1 Оесқ микросхемалары
- •Список использованных источников
Синхроннды rs-триггерлер
Қазіргі
цифрлық техниканың құрылғысында, кіріс
сигналдардың қаупті жарысын жою үшін,
барлық элементермен түйіншіктері әр
бір тактыда бір уақытта жұмыс істеу
керек.Бұл мақсатқа жету үшін қатал
синхронизация жасау үшін арнайы
синхроимпульстардың көмегмен іске
асырылады. Синхрондауырежимдері бар
сұлбаларда жұмыс істеу үшін синхронды
RS-триггерлер дайындалған.
45суретСинхронндыRS-триггерлер:— а)НЕМЕСЕ-ЕМЕС элементтерінде,— в)ЖӘНЕ-ЕМЕС элментінде және оның ШГБб),жәнег).
Синхрондалатын тригердің ерекшелігі, оның басқару сұлбасында инвертейтін элементердің барлығы, асинхронды сигналдармен салыстырғанда басқаратын сигналдардың орындау мәнінің өзгеруі.
Синхронды RS-триггерлердің үш кірісі бар: S, R және C. Синхрондауды қолдану тригердің бір мезгілде бірлік сигналдарды бергенде пайда болатын анықталмаған күйін жоя алмайды. Содықтан қалыпты функционалдау шарты болып келесі теңсіздік SRC ≠ 1болады. Негізгі 3 кірістен басқа синхронды RS-триггер Ś и Ŕ тригердің асинхронды күйінекелтірлетін кірістермен қамтылады. Олар жұмысістеу цикілінің басында, триггерді бастапқы жағдайға (0 немесе 1) келтіру үшін, басқару сұлбасынайналып өтіп приоритеті сигналдар беру үшін арналған.Триггерге өзінің әсері бойыншаŚ және Ŕ ең басшысы болып саналады,сондықтан шарты графикалық белгіде басқалардан горизонталь сызықпен бөлінеді.
S,R и E-типті RS-триггерлер
S, R және E-типті тригерлердің кәдімгі RS-триггерлерден айырмашылығы S=R=1сигналдаркомбинациясы тиым салынбаған. Әр полярлы сигналдар үшінS, R және E-типті тригерлердің жұмыс істеу алгоритміRS-триггерлердікіндей,бірақ S=R=1 тең болғанда,S-типті тригер «1» ауысады,R-типті «0» ге, ал E-типті триггер өзінің күйінөзгертпейді.(45сурет)
46суретЕ-типті RS-триггері
Бұл сұлба кәдімгі RS-триггер секілді жұмыс істейді, S=R=1 сигналдарын бергенде D5және D6 вентилдері D1және D2элементерінің жабық күйін қамтамасыз қалад ы етеді де,сондықтан Q триггерінің шығыс күйі өзгерісі қалады. Егерде суреттегі сұлбадан D6 элементін шығарып тастасақ , S=R=1сигналын кіріске бергенде D2элементінің шығысында «1» тұрғызылады да, оқшауланыда да,
ал D1кірісінде «0» қалыптасады. Бұл сигналдар триггерді Q=1 күйге келтіреді, немесе кірісіне S=R=1 берілмей тұрып Q=1күйінде болса, онда оны растайды.Мұндай триггер S-типті RS-триггер деп аталады.
11.2.1D-триггерлері (кешеуілдетін триггерлер)
D-триггерлері— бұл бір D ақпараттық кірісі бар және екі орнықты шығыс күйі бар электронды құрылғы.Триггердің сипатау теңдеуі: Qn+1=Dn.Ол мынаны білдіреді, Qn+1логикалық сигнал, бастапқы уақыт мезетіндегі тригердің кірісіне қойылған сигналды қайталайды.RS-триггердің кірісіне, D1элементін қосқынының арқасында әр полярлы сигналдар түседі(47,а сурет),сондықтан тиым салынған кіріс сигналдар шығарып тасталынады, бірақ D1элементінің D2және D3элементерінің
сигналының таралу уақытына қарағанда азырақ болу керек(tзд.р1<tзд.р2=tзд.р3).
47,б суретінде көрсетілгендей,жоғарда келтірілген D-триггер сұлбасында сигналдардың таралуының кешікеніне байлынысты,шығысындағы Q сигналы кешеуілдетіп пайда болады. Соныменасинхронды D-триггерде кешіктіру, сұлбаның элементерінің параметрімен анықталады. 47,в суретінде асинхронды D-триггердің шарты графикалық белгісі берілген.
47сурет. Асинхронды D-триггер
