1. «Білімі» компетенциясы – ауызша және жазбаша сауалдама, тест түріндегі тапсырманы орындау (сұрақтары жоғарыда көрсетілген)

Әдебиеттер

Негізгі:

1.Сәтбаева х.Қ., Өтепбергенов а.А., Нілдібаева ж.Б. Адам физиологиясы. (Оқулық). – Алматы. Издательство «Дәуір», 2005. – 663 бет.

2.Қалыпты физиология: лабораториялық жұмыстары (студенттер үшін)/жауапты редакторлары: Сатпаева Х.Қ., Нельдибаева Ж.Б. Шымкент, 1993. – 254 бет.

3.Қалыпты физиологиядан тәжірибелік сабақтарға жетекшілік нұсқаулар. / Сайдахметова А.С., Рахыжанова С.О. Семей, 2006 г. - 174 бет.

4.Қалыпты физиология: студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар. – Алматы, 2007, 230 бет.

Қосымша

1.Рахишев А.Р.Медициналық сөздік (орысша-қазақша) Алматы, ″Кітап баспасы ″ 2002 ж. 550б.

Орыс тілінде

Негізгі:

1.Ноздрачев А.Д., Орлов Р.С. Нормальная физиология: Учебник. – + СД диск М: 2006 – 696с.

2.Агаджанян Н.А. Нормальная физиология человека. – М., 2007, 520с.

3.Физиология человека. Учебник. /Под ред. Г.И.Косицкого. – М., Медицина, 1985. стр. 304-319

4.Физиология человека: Учебник. /Под ред. В.М. Покровского, Г.Ф. Коротько. – 2-е изд., перераб. и доп. – М., Медицина, 2003. стр. 366-375

5.Основы физиологии человека. Учебник в 2-х томах. /Под ред. Б.И. Ткаченко- СПБ, 1994, т.1, стр. 362-377

6.Методиченские указания для студентов «Частная физиология» под ред. Соколова а.Д. Изд. КазНму, 2007 г.

7.Колесинская р.Д., Соколов а.Д. Возрастные особенности физиологических систем растущего организма. Алматы, 2007.

Қосымша:

1.Физиология человека. Л.З. Телль, Я. Агаджанян. 1992, т. 1-2.

2.Физиология человека. Шмидт Р.Ф. М., Мир, 1985, т.1-4.

№3 тақырып: Қанның қызметін зерттеу әдістері. Қан түзуші жүйесі бойынша аралық бақылау.

Оқыту мақсаты: Қанның қызметін негізгі зерттеу әдістері бойынша білімді қалыптастыру.

Оқыту міндеттері:

1. Қанның қызметін зерделеудің негізгі әдістерімен студенттерді таныстыру.

2. Қан анализі мен таныстыру.

3. ЭТЖ механизмнің мәнің түсіндіру.

4. ЭТЖ анықтау әдісін көрсету.

5. Қан топтарын анықтау әдістерімен таныстыру.

Тақырыптын негізгі сүрақтары:

1. Қан анализі (негізгі көрсеткіштері).

2. ЭТЖ балаларда, ерлерде және әйелдерде.

3. ЭТЖ механизмі. Анықтау әдісі.

4. Аглютиногендер, аглютининдер, және изогемагглютинация реакциясы түралы түсінік.

5. АВО жүйесіндегі қан топтарына сипаттама. Анықтау әдістері.

6. Қанның резус жабдықтау. Анықтау әдістері.

Оқыту әдістері: біріктірілген әдісі:

1. Операциональды компетенция - ауысша, жазбаша сауалдама түрінде қабылдануы мүмкін .

2. Тәжірибе жүмыстарды орындау мен талқылау және жүмыс хаттамаларын ресімдеу:

№1 – Қан анализі. (Негізгі көрсеткіштері)

№2 - Гематологиялық анализаторларда эритроциттердін саның анықтау.

№3 – Эритроциттердін тұну жылдамдығын анықтау.

№4 –Цоликлондарды қолдану арқылы тікелей агглютинация реакциясымен қан топтарын анықтау.

№5 – Анти- Д Супер цоликлонды қолдану арқылы агглютинация реакциясымен Rh-факторды анықтау.

№ 6 – «Система вакуумного забора крови «VenoSafe» » видеофильмді көрсету.

№7.Презентациялар «Безопасная вакуумная система для взятия венозной крови BD Vacutainer®» («BD Preanalytical Systems (PAS) BD Preanalytical Systems (PAS)») және «Цоликлондарды қолдану арқылы тікелей аглютинация реакциясымен қан топтарын және Rh-факторды анықтау ».

3. Тәжірибелік жүмыстарды орындау үшін келесі оқыту қүралдар пайдаланады: Студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар «Қалыпты физиология», донор қаны, 0,1% НCI, дистилденген су, капилляр, Панченков аспабы, 5% натрий лимон қышкылы, сағат шынысы, груша, анти-АВ, анти-А, анти-В; Анти-D Супер цоликлондары; 0,9% натрий хлор ертіндісі; планшет; пипеткалар;шыны таяқшалары; «Қан жүйесінен» оқыту кестелері мен стендтер; қан көрсеткіштері(кесте); видеофильм «Система вакуумного забора крови «VenoSafe».

Әдебиеттер:

Негізгі:

1.Сәтбаева Х.К., Өтепбергенов А.А., Нілдібаева Ж.Б. Адам физиологиясы.(Оқулық).- Алматы. Издательство «Дәуір»,2005.- 663 бет.

2.Қалыпты физиология. Студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар .Алматы 2007 ж.64-90 бет.

3.«Қан түзуші жүйесі» Студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар (Рослякова Е.М., Бисерова А.Г., Байболатова Л.М.) – 2013ж. –Электроннды басылым.

Қосымша:

1.Адам физиологиясы.( оқулық) Сәтбаева Х.К., Өтепбергенов А.А., Нілдібаева Ж.Б.- Алматы. Издательство «Білім», 1995. – 663бет

2.Қалыпты физиологиядан тәжірибелік сабақтарға жетекшілік нұскаулар./ Сайдахметова А.С. Рахыжанова С. О. Семей, 2006 ж.- 174 бет

3.Қалыпты физиология: лабораториялық жұмыстары (студенттер үшін)/ жауапты редакторлары: Сатпаева Х. К., Нельдибаева Ж. Б .Шымкент, 1993.- 254 бет

Әдебиеттер:

Орыс тілінде:

Негізгі:

1. Ноздрачев А.Д., Орлов Р.С. Нормальная физиология: учебник + СД-диск. – М., 2006. – 696 с.

2.Судаков К.В., Киселев И.И. и др. Нормальная физиология в динамических схемах: Атлас (цветной, иллюстрированный): учебное пособие. – М., 2007. – 350 с.

3.Агаджанян Н.А. Нормальная физиология: учебник. – М., 2007. – 520 с.

4. Физиология человека: Учебник /Под ред. В.М.Покровского, Г.Ф. Коротько. – 2-е изд., перераб и доп. – М.: Медицина, 2003. – 656 с.

5. «Физиология кроветворной системы» Методические указания для студентов (Рослякова Е.М., Бисерова А.Г., Байболатова Л.М.) – 2013г. –Электронное издание

6. Частная физиология. Методические указания для студентов. /Под.ред. А.Д. Соколова, Алматы 2007г. 1-29 с.

7. Атлас по нормальной физиологии / Под ред. Н.А. Агаджаняна. - М.: Высшая школа, 1986.

8. Руководство к практическим занятиям по физиологии /Под ред. Г.И.Косицкого, В.А.Полянцева, А.В.Коробкова. - М.: Медицина, 1988. - С. 228-280.

9. Судаков К.В. Курс лекций. М.: Медицина, 2000. – 784 с.

10. Агаджанян Н.А. Основы физиологии человека. – М.: изд-во РУДН, 2001. – 409 с.

Қосымша:

1. Гладинец А.М. Интегративная деятельность организма. - Караганда, 2001. - 63 с.

2. Основы физиологии человека /Под ред. Б.И.Ткаченко. - С.-Петербург, 1994. Т.I,II.

3. Практикум по нормальной физиологии /Под ред. Н.А.Агаджаняна, А.В.Коробкова. - М.: Высш. школа, 1983. - С. 209-243.

4. Физиология человека /Н.А.Агаджанян и др. - Алма-Ата: Казахстан, 1992. T.I,II.

5. Ситуационные задачи по физиологии с основами анатомии для самостоятельной работы студентов / Под ред. А.А.Утепергенова, Д.А.Адильбековой. – Шымкент, 2006. – 66 с.

Студентін білімін бағалау:

БСАМ және МБҒР орталығымен ұсынылған «КазҰМУ студенттердін компетенция деңгейін анықтау ережелері» бойынша осы тәжірибелік сабақта бағаланады:

1. «Тәжірибелік дағдылар» компетенциясы – Дағдыларды игеруін бағалау

-«Қан анализі»,

-«Эритроциттердін тұну жылдамдығын анықтау»,

-«Цоликлондарды қолдану арқылы қан топтарын анақтау»,

-« Анти Д-Супер цоликлон арқылы- резус факторды анықтау».

Бақылау: (сұрақтар)

1. Қан анализінің негізгі көрсеткіштері.

2. ЭТЖ механизмі.Анықтау әдісі.

3. Цоликлондарды қолдану арқылы қан топтарын және Rh-факторды анықтау.

4 Вакуум әдісі бойынша қан алу.

Қан түзіші жүйесі бойынша аралық бақылау

Оқыту мақсаты: Тақырыптың теориялық және тәжірибелік сұрақтары бойынша студенттердің білімін бағалау .

Оқыту міндеттері:

Тақырыптың теориялық және тәжірибелік сұрақтары бойынша студенттердің білімін бағалау.

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1.Қанның физико -химиялық қасиеттері .

2.Қан және плазма құрамы.

3.Эритоциттердің қурылысы және қызметтері.

4. Эритроцитоз және эритроцитопения түрлері.

5.Гемоглобиннің газдармен қосылысы.

6.ҚТК анықтау есебі.

7.Гемолиз. Гемолиз түрлері.

8. Эритроциттердің осмостық төзімділігі (минимальды, максимальды).

9.ЭТЖ ерлерде, әйелдерде және балаларда.ЭТЖ механизмі. Лейкоциттердің түрлері, қызметтері. Лейкограмма. Жас ерекшеліктері.

10. Иммунитет туралы түсінік, оның механизмі.

11.Иммундық үрдістердегі Т- және В-лимфоциттердің ролі.

12. Агглютиноген, агглютинин, изогемагглютинация реакциясы туралы түсінік.

13. АВО жүйесіндегі қан топтарына сипаттама .

14. Цоликлондарды қолдану арқылы АВО жүйесіндегі қан топтарын анықтау.

15. Анти Д-Супер цоликлонды қолдану арқылы Rh-факторды анықтау.

16.Резус-принадлежность крови, значение определения для клиники.

17. Қан құю кезінде, қанды үйлесімдікке тексеру.

18. Қан орнына құйылатын сұйықтықтарына сипаттама.

19. Вакуум әдісі бойынша қан алу.

Студентін білімін бағалау:

БСАМ және МБҒР орталығымен ұсынылған «КазҰМУ студенттердін компетенция деңгейін анықтау ережелері» бойынша осы тәжірибелік сабақта бағаланады:

«Білім» компетенциясы – ауысша, жазбаша сауалдама түрінде және тест сұрақтарына жауап беру( сұрақтары жоғары көрсетілген)

Әдебиеттер:

Негізгі:

1.Сәтбаева Х.К., Өтепбергенов А.А., Нілдібаева Ж.Б. Адам физиологиясы.(Оқулық).- Алматы. Издательство «Дәуір»,2005.- 663 бет.

2.Қалыпты физиология. Студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар .Алматы 2007 ж.64-90 бет.

3.«Қан түзуші жүйесі» Студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар (Рослякова Е.М., Бисерова А.Г., Байболатова Л.М.) – 2013ж. –Электроннды басылым.

Қосымша:

1.Адам физиологиясы.( оқулық) Сәтбаева Х.К., Өтепбергенов А.А., Нілдібаева Ж.Б.- Алматы. Издательство «Білім», 1995. – 663бет

2.Қалыпты физиологиядан тәжірибелік сабақтарға жетекшілік нұскаулар./ Сайдахметова А.С. Рахыжанова С. О. Семей, 2006 ж.- 174 бет

3.Қалыпты физиология: лабораториялық жұмыстары (студенттер үшін)/ жауапты редакторлары: Сатпаева Х. К., Нельдибаева Ж. Б .Шымкент, 1993.- 254 бет

Әдебиеттер:

Орыс тілінде:

Негізгі:

1. Ноздрачев А.Д., Орлов Р.С. Нормальная физиология: учебник + СД-диск. – М., 2006. – 696 с.

2.Судаков К.В., Киселев И.И. и др. Нормальная физиология в динамических схемах: Атлас (цветной, иллюстрированный): учебное пособие. – М., 2007. – 350 с.

3.Агаджанян Н.А. Нормальная физиология: учебник. – М., 2007. – 520 с.

4. Физиология человека: Учебник /Под ред. В.М.Покровского, Г.Ф. Коротько. – 2-е изд., перераб и доп. – М.: Медицина, 2003. – 656 с.

5. «Физиология кроветворной системы» Методические указания для студентов (Рослякова Е.М., Бисерова А.Г., Байболатова Л.М.) – 2013г. –Электронное издание

6. Частная физиология. Методические указания для студентов. /Под.ред. А.Д. Соколова, Алматы 2007г. 1-29 с.

7. Атлас по нормальной физиологии / Под ред. Н.А. Агаджаняна. - М.: Высшая школа, 1986.

8. Руководство к практическим занятиям по физиологии /Под ред. Г.И.Косицкого, В.А.Полянцева, А.В.Коробкова. - М.: Медицина, 1988. - С. 228-280.

9. Судаков К.В. Курс лекций. М.: Медицина, 2000. – 784 с.

10. Агаджанян Н.А. Основы физиологии человека. – М.: изд-во РУДН, 2001. – 409 с.

Қосымша:

1. Гладинец А.М. Интегративная деятельность организма. - Караганда, 2001. - 63 с.

2. Основы физиологии человека /Под ред. Б.И.Ткаченко. - С.-Петербург, 1994. Т.I,II.

3. Практикум по нормальной физиологии /Под ред. Н.А.Агаджаняна, А.В.Коробкова. - М.: Высш. школа, 1983. - С. 209-243.

4. Физиология человека /Н.А.Агаджанян и др. - Алма-Ата: Казахстан, 1992. T.I,II.

5. Ситуационные задачи по физиологии с основами анатомии для самостоятельной работы студентов / Под ред. А.А.Утепергенова, Д.А.Адильбековой. – Шымкент, 2006. – 66 с.

№1 жұмыс Цоликлондарды қолдану арқылы тікелей агглютинация реакциясымен қан топтарын анықтау

Жұмысқа қажетті заттар:

• Анти-А, анти-, анти-АВ цоликлондар;

• 0,9% натрий хлор ертіндісі;

• Планшет;

• Пипеткалар;

• Шыны немесе пластмасс таяқшалары.

Жұмыстың орындалуы:

• Реагентің арнайлылығы мен зертелушінің аты жөнің көрсетіп планшеттегі секцияларды белгілеу.

• Анти-А, анти-В және анти-АВ реагенттерінің әркайсынанбір үлкен тамшыдан(0,1мл.-ге жуық) тамызу керек.

• Әрбір реагентің жанына зерттеуге алынған қаннаң бір тамшыдан ( 0,03мл.-ге жуық ) тамызамыз .

• Әрбір қан тамшысын сәйкес реагентпен жеке әрі таза шыны таяқшасымен араластыру керек.

• Пластинканы жай ғана ары- бері қозғаймыз. 3 минут өткен соң реакция нәтижесін қараймыз.

• Реакция нәтижесін тез арада жазып алу.