54. Ультра күлгін сəулесінен қорғану.

Ультракүлгін сәуле-көзге көрінетін сәулелер мен рентген сәулелерініңарасындағы спектр аймағында жататын сәуле. Ультракүлгін сәулелер мынадай топқа бөлінеді: А тобына жататындар: Толқын ұзындығы 320-400нм . Адамға әсері қатты білінбейді,бірақ теріге тереңдей енсе фотозақымдануға және қартаюына әкеп соғады. В тобына: Толқын ұзындығы 290-320нм.

Күйіп кетуге әкеледі және тері рагына негізгіт себепкер. С тобына: Толқын ұзындығы 290нм-ден жоғары. Адам үшін ең қауіпті сәуле,бірақ ол озон қабатынан өте алмайды. сәуледен қорғану жолдары:Жеке қорғанысты қолдану(арнайы күн сәулесінен қорғайтын

киімдер,қорғаныс көзілдірігі т.б.) Ұйымдық шаралар жүргізу. Жұмыс істеу орнын және сәуле шығару көзін экрандау.

55.Лазер сәулелері, қолдану аймақтары.

Лазер сәулелену бұл – 0,2-1000 мкм диапазон толқынында генерацияланатын электрлік сәулелену. Бұл диапазон келесі спектр аумақтарына бөлінеді:0,2-0,4мкм ультракөлгін аумақ, 0,4-0,75- көрінетін, 0,75-1,4мкм- жақын инфрақызыл, 1,4-мкм-нан жоғары - қашық инфрақызыл аумақ. Мына толқын ұзындықты лазерлер техникада жиі қолданылады: 0,34, 0,49-0,51, 0,53, 0,694, 1,6 және 10,6 мкм.Адам организіміне лазер сәулеленудің әсері толығымен зерттелмеген. Лазер орнату жұмыстарында, келесі қауіпті және зиянды өндірістік факторлар адам организіміне әсер етуі мүмкін, олар: қуатты сәулелену шамдарын тартқандаиондайтын сәулелену, жоғары жиілікті жііәне өте жоғары жиілікті электромагнитті өрістер, инфрақызыл сәулелену, шуылдар туындайды, әртүрлі биологиялық эффектілер туындайды.

56. Шудың, дірілдің ағзаға әсері.

Шу деп түрлі жиіліктегі немесе қуаттағы дыбыстардың шым шытырық қозғалысын айтады.Дыбыс үнемі газды,сұйық немесе тығыз ортада толқын түрінде таралған тербелмелі қозғалыстан туындайды.Газда,сұйық,немесе қатты ортада болғанда ғана адам құлағы дыбыстарды естиді.Ауа жоқ болса естімейді,себебі дыбыс толқындары таралмайды.Зерттеулер көрсеткендей ұзақ уақыт шулы жерде болған адамдардыі денесінде қолайсыз жағдайлар туады:зат алмасу процессі,рухани күйі,ішкі сезімі нашарлайды.Көздің көруі,құлақтың естуі нашарлайды,қан қысымы көбейіп,жұмысқа,оқуға үйрену ұқыптылығы азаяды.Діріл ортаның физикалық ластануының бір түрі.Ол айнымалы қысымның механикалық көзінен берілу нәтижесінде пайда болатын жиілік ауқымы кең күрделі тербелмелі процесс.Діріл биологиялық активтілігі жоғары факторлардың бірі.Ол алты жеті гц те адамның асқазанына,басына әсер етеді.Жиілігі төмен діріл адам оргаизмінде жүретін зат алмасу процестерін :көмірсулардың алмасуын,қанның биохимиялық көрсеткіштерін өзгертеді,сонымен қатар витаминдік және холестериндік алмасуды бұзады .

57.Шуылдан, дірілден қорғану.

Шу деп түрлі жиіліктегі немесе қуаттағы дыбыстардың шым шытырық қозғалысын айтады

Діріл ортаның физикалық ластануының бір түрі.Олардың адам ағзасы үшін айтарлықтай зияны бар.Олардан қорғану үшін:мемлекеттік үлгідегі жұмыс орындарының рұқсат етілген шекті мөлшерінен аспауын қадағалау.Дыбыс тарайтын жолға кедергі қою,дыбыс өткізбейтін материалдарды қолдану,көшелерге ағаштар мен бұталар отырғызу.

58 Ядролық қару.Ядролық жарылыс кезінде лезде бөлініп шығарылатын, ішкі ядролық қуатты пайдалануда негіз әрекетті қару ядролық деп аталады. Ядролық зарядтың қуаты тротил эквиваленті арқылы белгіленеді, яғни кәдімгі жарылғыш заттың санымен, оның жарылу кезіндегі бөлініп шығарылатын қуаты.

Шет мемлекеттердегі армияларда ядролық оқ-дәрілерді қажетті аумаққа жеткізу құралы – ракеталар, авиация және артиллерия болып табылады. Содан басқа, ядролық фугастар да қолданылуы мүмкін.

Ядрлолық жарылыстар ауада, түрлі биіктікте, жер (су) үстінде және жер (су) астында жүзеге асырылады. Соған сәйкес, оларды биіктегі, ауадағы, жер (су) үстіндегі және жер (су) астындағы деп бөлуге болады.

Жарылыс болған нүкте – орталық, ал жер (су) үстіндегі оның проекциясы эпицентр деп аталады. Ядролық жарылыстың зақымдаушы факторлары: соққы толқын, жарықтық сәулелену, өткір радиация, электромагнитті импульс.