3 Жаңа туған нәрестелер мен 2 айға дейінгі сәбилердің қауіпті белгілері.

Дені сау нəресте – ол туғаннан кейінде медициналдық жəрдемді керек

етпейтін жəне тіршілігін жақсы сақтайтын бала /ДДҰ ,2002ж/ жəне оның бейімделу

процессі бұзылмаған, оған кіреді:

өзі тыныс алу;

қан айналу жүйесіндегі өзгерістер (овалды тесік пен артериалдық жолдың жабылуы,

кіші қан айналу шеңберінің ашылуы);

терморегуляцияның тұрақтануы;

емшекпен тамақтандырудың ерте басталуы;

қоршаған ортамен жанасу;

отбасымен психо-эмоционалды байланысты қалыптастыру.

Бөлмені дайындау.

Баланың туылуы келесі критерилерге сəйкес бөлмеде өтуі қажет:

жеке

таза

жылы (ауа температурасы 25-27.С болу қажет)

желсіз

жарық

жағдай «үйдегідей» болу қажет

жағдай отбысына бейімделу қажет

босану кезінде позицияны таңдау үшін жарықтың болуы

үйретілген персоналдың болуы (маңызды фигура – акушерка)

Нəрестеге өз бетінше еметіндей мүмкіндік жасау (15-20 минут ішінде бала өзі

анасынан емуге талаптанады ) ана төсіне еметіндей дұрыс жатуына көмектесу;

Анасында , баласында жылы көрпемен жауып , емуіне кедергі жасамау керек ;

Туған бөлмедегі ауа температурасы 25-270 C болуы керек .

Əр 30 минутта туғаннан соң дене температурасын электронды термометрмен өлшеу

(баланы ашқанда, емшек еміп, анасымен бірге жатқан кезін бұзбау )

Жаңа туған баланы алғашқы рет өңдеу:

Бұрынғы əдет бойынша əрбір 120 минутта бала қанып емген соң ұйықтайды. Осы

уақытта өлшеуге болады жəне алғашқы өңдеу жұмыстарын жүргізеді, алдын ала

үстелге жайылған жайалықтарға , сəулені жылу көзі бар жерге орналастырылады.

2. Кіндік күтімі: кіндігін алғашқы лүпілі тоқтаған бетте (1 мин. ішінде) кеседі.

Өте ынғайлы, кіндікті сенімді əдіспен резинамен байлайды; Қысқышпен қысылған жəне

байланған кіндікті резиналы қысқыш көмегімен тартады; Пластикалық қысқыш – қымбат

бейімдеушілік, оны қайта қолдануға болмайды;

Кіндік түбін таза жəне құрғақ ұстау керек, оны ештемемен жауып, үстіне ештеңе

салмақтамайды;

Антиситепкалық дəрілік заттармен кіндікті күнделікті өңдемейді;

Кіндік түбін кір болудан, сідік тамудан сақтау жəне таза киіммен қамтамасыз ету, осы

ереже перезентханада да, үйде де сақталуы керек.

Профилактикалық емшаралар

алғашқы мерзімдерде қан ағудың алдын алу керек жəне геморрагиялық аурулардың

өршіп кетуі үшін-тері-ет астына 1 мг немесе 2 мг бірінші күні аузынан витамин К1

жəне туғаннан соң 7 күнде сол дозада қайталау, егер витамин К жоқ болса, К

витаминін тері-ет арасына қалыпты туғанға – 5 мг, шала туғанға – 2-3 мг

коньюктивиттіңалдыналуда1% күмістінатрий, бірдейтиімдіретінде1%

тетрациклинді жəне 0,5% эритромицин жақпа майды пайдаланады. Нитратты күмістің

кемістігі кейде көзде химиялық коньютивит тудырады.

Одан құтылу үшін 1% тетрациклинді жақпай ұсынылады, үйткені зиянсыз тиімді жəне

арзан.

БҚЖ-ға егу перзентханадан үйге шыққанда барлық жаңа туған балаларға жүргізіледі,

тек қана ВИЧ симптомына қарама қайшы.

Жаялықтау:

Тығыз жаялықтау бірнеше себептермен қолданылмайды.

өкпе желдетуін қиындату, диафрагманың (көк ет) қозғалмасын шектейді.

Дененің əр бөлігіне қан ағысын төмендетеді,

бала денесімен жаялық арасында жұқа қабат қатпар болса ол жылуды ұстамайды.

Аяқ-қол қозғалысын шектеу ет-нерв үйлесімділігінің дамуына кедергі болады,

басын қатты таңу баланың емуіне кедергі, өйткені аузын көбірек ашып төске дұрыс

жақындауын қиындатады.

Баланы бөлесе көбірек ұйықтайды жəне төсті көп іздемейді.

Мақталы киімдер балаға бостандықты көбірек береді немесе жайлық көбінде төменгі

жағын жауып, жоғарғы жағы киіндірулі керек – ол жеңіл жылы болуы бас қолы бос еркін

қозғалуы керек.

Баланы шомылдыру:

Баланың сыртқы денесі кір тоңғақты болса онда əр 2-6 сағатта мынан жағдайда

шомылдырады.

бөлменің ауа температурасы 27С төмен емес

ваннада су температурасы 37,5С;

шомылдырған соң жылы құрғақ сүлгімен орап, мұқият кептіріп басынан аяғына дейін

сүрту,

тезірек баланы жаялықтап, басына бас киімін кигізу.

баланы ана төсіне апарып жатқызу;

Ал жаялықтарын ауыстырғанда бала денесі суымау керек, барлық іс-əрекеттер жылдам

болуы керек.

Нәрестелік кезең мен 2 айға толмаған сәбиді бақылау

№ р/с	Баланың жасы	Неше рет келді
		дәрігер/фельдшер	мейірбике
1	Перзентханадан шығарғаннан кейінгі алғашқы 3 күн	1 – дәрігер мен мейірбикенің үйде бірлесіп қарауы
2	7 күн толғанда	-	үйде
3	14 күн толғанда	1 - үйде	-
4	21 күн толғанда	-	үйде
5	28 күн толғанда	-	үйде
6	1 ай	1 - қабылдауда	үйде
7	2 айға толмаған	-	үйде
8	Барлығы:	Барлығы 8 қарауы, оның ішінде:
		3 дәрігер/фельдшер қарауы	5 мейірбике қарауы

Ерте жастағы балалардың режимі

№1 режим:

1-3 айлық балалар үшін;

Тамақтандыру саны- 6-7 рет;

Тамақтандыру арасындағы үзіліс- 3-3,5 сағат;

Тамақтандыру арасындағы бодроствования – 1-1,5 сағат;

Тәулігіне жалпы ұйқы уақыты- 17,5-18,5 сағат; түнгі – 10-11 сағат;

Күндізгі ұйқы саны- 4; әр кезеңнің ұзақтығы – 1,5-2 сағат.

4 Пре- және эклампсия. Анықтамасы. Қауіп факторлары. Жіктелуі. Диагностикалық критерилері(клиникалық, зертхана-аспаптық мәліметтер).

Преэклампсия – бұл жүкті əйелдердегі əдетте АҚ мен протеинурияның

көтерілуімен көрінетін көп жүйелі синдром.

Қауіп факторлары. - алдыңғы жүктілік кезіңдегі преэклампсия/эклампсия

преэклампсия отбасы анамнезінде

көпұрықты жүктілік

-созылмалы соматикалық аурулар:Жүрек тамырлық жүйе;Қант диабет семіздік (ИМТ>35) ерте жастағы жүкті ;антифосфолипидный синдром;

- 40жастан асқан;босану арасындағы интервал 10ж артық

Жіктелуі: 3негізгі дәреже: жеңіл,орташа,ауыр

Жүктіліктің жеңіл формадағы бұл асқынулары əйелдердің 3% кездеседі, жəне көбіне

анасы мен нəрестенің денсаулығына айтарлықтай əсер етпейді.Преэклампсияның ауыр формасы жүкті əйелдердің 1-2% кездеседі.Бұл кезде, ең алдымен бүйрек, бауыр, қан ұйыту жүйесі жəне ми, сонымен қатар бала жолдасы зақымданады. Преэклампсияның ауыр формасы анасы мен нəрестенің денсаулығына айтарлықтай зиянын тигізіп, тіпті өлімге де əкелуі мүмкін. Сонымен қатар созылмалы АГ ,Гестационды гипертензия.

Диагностика критерилері:

шағымдар мен анамнез

Шағымдар спецификалық емес жəне гестоздың көрінісінен жəне ауырлық сатысына

байланысты. Бас ауруына, жүрек айнуына, эпигастрия кезіндегі ауыру сезіміне, кенеттен

пайда болған ісікке, зəр шығуыдың азаюына, іштегі нəрестенің қимылдау сипаты

өзгеруіне, теріде себебсіз қан құйылу пайда болуына немесе мұрыннан қан жиі кетуіне

жасалған шағымдарға ерекше көңіл бөлу керек .

физикалық тексерулер

Гипертензия

Гипертензия диагнозы диастоликалық қысым бір рет өлшегенде сынап бағанасынан 110

мм асса немесе тең болса немесе арасына 4 сағат салып екі рет өлшегенде сын. бағ. 90 мм

асқанда немесе тең болғанда қойылады.

Систоликалық АҚ бастапқыдағыдан сын. бағ. 30 мм. көбейсе, бірақ сын. бағ. 160 мм. көп

болмаса.

- Ауыр гипертензия

Диастоликалық АҚ бір рет өлшегенде сын. бағ. 120 мм. асса немесе тең болса немесе

арасына 4 сағат салып екі рет өлшегенде 110 асса немесе тең болса.

Систоликалық АҚ бастапқыдағыдан сын. бағ. 30 мм. көбейсе, бірақ сын. бағ. 160 мм. көп

болмаса.

Диастоликалық қысым сын.бағ. 90 мм. жəне систоликалық сын. бағ. 140 мм. болса,

шекаралық болып саналады, бұл кезде ол ауру болып саналмайды, тек қана анасы мен

іштегі нəрестенің хал-жағдайын мұқият бақылаудың қажеттігін көрсетеді.

АҚ көрсеткіштері өсуіне қарамастан, жүктіліктің көпшілігі жақсы өтеді, бұл –

гипертензия кей жағдайда жатыр-бала жолдасы қан айналымына қан тамырлық қарсыласу

жағдайында оң əсер ететінін көрсетеді жəне компенсаторлық механизм болып саналады.

Ісінулер

Бір қалыпты ісінулер физиологиялық ағымда өтіп жатқан жүктілігі бар əйелдердің 50-80%

байқалады. Анасы мен іштегі нəресте үшін ісіксіз өтіп жатқан преэклампсиядан гөрі

ісінулермен өтіп жатқан преэклампсия көбірек қуіпті болып табылады. Тез үдейтін

генерализделген ісіктер, əсіресе бел маңындағы, болжаудың жаман белгілері болып

табылады.

Протеинурия

Протеинурия 24 сағат ішінде немесе арасына 4 сағат салып алынған 2 сынақта 300 мг тең

болған немесе асқанға дейін патология болып саналмайды (2a). Бұдан басқа, зəр шығару

жолдарындағы инфекцияның барлығын жоққа шығару қажет. Жүкті əйелдердегі

патологиялық протеинурия ішкі ағзалардың зақымданғанының алғашқы белгісі.

Орташа дəрежедегі преэклампсияға тəн протеинурия 300 мг.-нан 5 г-ның арасыда; ауыр

дəрежедегі преэклампсия үшін – 5 г. асқанда болады

Ауыр преэклампсияға тəн:

•гипертензияның ауыр формасы қосылған протеинурия немесе

•гипертензияның кез келген формасы қосылған нашарлататын симптомдардың бірі:

-церебральдық симптомдар (бастың ауыруы,көрудің бұзылуы);

-олигурия(30 мл/сағаттаназ);

-эпигастральаймағындағыауырусезімдері;

-құсу;

-жайылғанісіктер(əсіресекенеттенпайдаболған);

-тромбоциттер саны 100 *1млрд/л аздау;

-бауыр қызметінің бұзылуы;

-өкпенің ісінуі;

-іштегі нəрестенің гипотрофиясы.

Ми симптоматикасының шеткі формалары – тырыспалар, ессіз күй (кома) эклампсияға

тəн.

Преэклампсияның ауырлық сатысы өте анық көрінетін клиникалық немесе зертханалық

белгілерінен анықталады.

Лабораторлық зерттеулер:

Қабылдау бөлімінде (CITO) -

•зəрдің жалпы анализі (белок);

•қанның клиникалық анализі (гемоглобин, тромбоциттер,қоюлану уақыты).

Стационар бөлімінде -

•зəрдің жалпы анализі (зəрдің жеке өлшеміндегі (порция) жəне тəуліктік мөлшердегі

белокты анықтау үшін, 4 сағаттан кейін белоктың барлығын тексеретін зəрдің анализі

қайта алынуы мүмкін);

•қанның биохимиялық анализі (жалпы билирубин, қалдық азот, креатинин, АЛТ, АСТ,

плазманың жалпы белогі);

•коагулограмма;

•қан тобына жəне резус-факторға;