9.6 Сурет. Алмұрт тәріздес төменгі бөлігінде шаң жинайтын шнек бар шаңдыгаз құбыры
9.7. Сурет. Шаңұстағыш құрылғыларының бункерлерінің негізгі типтері.
а — саңылаулы; б — пирамида тәріздес
Бункерлердің негізгі геометриялық өлшемдері қабырғаларының еңкею бұрышы мен шығару тесігінің кеңдігіне байланысты. Шаңның жақсы шығуы үшін қабырғасының еңкею бұрышы шаңның кесінді бұрышынан жоғары болуы тиіс. Әдетте ол 600 тең.
Шығару тесігінің кеңдігі bk атаулы критикалық көлемнен сәл жоғары болуы тиіс. Егер шығыру тесігінің ккеңдігі bk атаулы критикалық көлемнен төмен болса, шаңды шығару барысында затвор секілді бітелу пайда болуы мүмкін. Бұл жерде шаңның қысымының нәтижесінде шөккен аң қалыңдап, тесік бітеле бастайды.
bk мөлшері әр түрлі шаң түрлеріне әрқалай болады. Еңкею бұрышының жоғарылау кезінде bk көлемі төмендеп, ал шаңұстағыш құрылғының көлемі жоғарылай түседі. Пирамида секілді және конус тәріздес бункерлерге қарағанда қуысты бункерлерде bk мөлшері 10-20 % төмен болып келеді.
Бункердің жұмысының бұзылу түрлері:
а — қабырғалардағы шорлар; б — жинақтардың түзілуі; в — тұрбалардың түзілуі.
9.9 Сурет. Жетілдірілген бункердің конструкциялары : а – шығу тесігінің облысы кеңейген бункер; б, в - шығу тесігінің алдында ендірмесі бар бункерлер.
Қабырғаның еңкею бұрышын және шығу тесігін таңдаған кезде шаңның мынадай өасиеттерін ескеру керек: жабысқақтық, ұстап алу мен ізіне түсу қабілеті, жоғарғы ішкі кедергі, кіші көлемдік тығыздық.
Шөгінділіер мынадай жағдайда да түзіле беру мүмкін ауыр шаңды құрылғының, периодты түрде шаңды шығарып отыратын және ылғалды конденсациялайтын шаңұстағыштың жұмысының жеткіліксіз өнімділігінен.
Ең қауіпті гигроскопиялық ылғал, яғни қоршаған ортаның бөлшекткерімен сіңірілген ылғалды айтамыз. Ол қарапайым құрғақ материалды толық кеппегенге айналдырады.
Шаңның ағу шарттарын жақсарту үшін келесі жұмыстар жүргізіледі:
Конструктивті жетілдіру (9.9 сурет). Мысалы, шаңның жақсы шығуын қамтамасыз ететін бункерде бір немесе бірнеше ендірме қолдану.ендірмелер мен ойықтар қолдану тығыздалу дәрежесін кемітеді.
Шаң бөлшектерінің бункер қабырғаларына түсіретін үйкеліс шамасын азайту үшін антифрикционды және антиадгезионды жамылғы қолдану. Мұндай жамылғы ретінде полимер материалдар, шыны плиткалар, лактанбайтын материалдар пайдаланылады.
Бункерді толықтай немесе шығару тесігі жанында жылыту.Ылғалдылықтың төмендеуінің арқасында қызған шаң жоғары аққыштыққа ие болады.
Діріл механизмдерін қолдану. Бұл кезде бункер қабырғаларына дірілдің әсер етуі мүмкін немесе қосымша діріл элементтері қолданылу мүмкін: бункердің ішінде орналастырылған болат жолақтар мен торлар. Шаңды шығарудың үзіліссіз режимі. Егер бұл экономикалық жағынан тиімсіз болса, бункерді белгіленген, ыңғайлы биіктікте шаңмен толтыру керек. Оңтайлы биіктік тәжірибелік жолмен анықталынады.
Жинақ тәріздес діріл механизмінің құрылысы 9.10 суретте көрсетілген.
9.10 Сурет. Тербелмелі күмбезді құлағыш:
1— корпус; 2 — штанга; 3 — вибратор; 4 — қозғалмалы рама
Ұстап алынған өнімді жою. Газ тазарту аппараттарында ұстап алынған өнім 3 күйде болуы мүмкін:
Сұйық күйінде. Зиянды газ тәрізді қалдықтарды сіңіру кезінде немесе тұманды ғстап алғанда жүзеге асырылады.
Шлам (металдарды электролиздеу кезінде қалатын ұнтақ; сұйықты сүзгенде қалатын қалдық) ретінде. Сулы шаңұстағыштартарда пайда болады.
Құрғақ, сусымалы материал ретінде. Құрғақ шаңұстағыштарда түзіледі.
Шаңның құрғақ түсіріс құралы. Шаңды бункерден құрғақ түсіріс арқылы шығару үшін шаңды бекітпелердің түрлі түрлерін қолданылады. Бекітпе жұмысының сенімділігінің негізгі шарты ауа кіргізбеу шартын қамтамасыз ету керек. Бұл шартты орындамау негізгі газ тазалау құрылғысында тазалаудың тиімділігін кенеттен төмендеуіне әкеледі.
Жұмыс сипатына байланысты шаңды бекітпе периодты және үзіліссіз әрекет ететін болып бөлінеді.
Бірінші топты шаң бекітпесі жинақталу ыдысына немесе шаң жүктейтін көлікке шаңды периодты (тәулігіне 1 немесе 2 рет) түсірісі кезінде қолданылады.
Оларға шаң тәріздес (9.11 а . сурет ), шиберлі(9.11, б сурет), және дискті (9.11, в сурет) бекітпелер жатады.
Ең үлкен ауа кіргізбеу қасиетін шиберлі бекітпелер көрсетеді, оған қоса олар кетеліп қалады. Оларды жиі ремонттау мен алмастыруды жүзеге асыру үшін үздіксіз жұмыс істейтін бекітпе алдында кесіп тастау құрлардары ретінде қолданады.
Екінші топты шаңды бекітпе бункерден шаңның шығуын үздіксіз қамтамасыз етеді. Оларға: тегіс және конусты клапандары бар жарық көзі (9.12, б сурет), шлюзді қоректендіру көздері (9.12, а сурет) және конвейерлердің бірнеше түрі ( 9.12, в сурет) кіреді.
Сурет 9.11 - шаңды бекітпелердің периодты әрекеттің: а – шар тәрізді; б – шиберлі; в – дискті; 1 - корпустың үстіңгі бөлігі; 2 - диск- қалқалағыш; 3 – корпустың астыңғы бөлігі; 4 - сап; 5 - тұтқа
Жоғары перспективалы құрал деп қозғалтқышсыз шаңды бекітпелер саналады – тегіс жіне контурлы жыпылықтауыш. Тіреушеде шаң қабатының статикалық қысымы аппараттағы және шаңұстағыштағы қысым айырымынан асып кеткен мезетте, жыпылықтауыштың тілі ашылып, шаң тіреушеден шығып кетеді. Үлкен тоқты ажырату кезінде (1000 Па артық) 2 жыпылықтауыш орнатылады. Жыпылықтауыштың басты кемшілігі – бөтен қосулармен кептеліп қалады, оған қоса электр жетекпен камтамасыз ету.
Винтті конвейерлер бір мезгілде аз арақашықтықта шаңды тасымалдауды қамтамасыз ете алады. Қолданудың негізгі аясы сына тәрізді бункерлер. 15 кПа дейінгі қысымды тасымалдауда қолданылады.
Ылғал
шаңды жоюдың құралы. Ылғал шаңды жою
ылғал шаң ұстағышпен жүзеге асырылады.
