42.Хімічная вытворчасць: асаблівасці сучаснага развіцця і размяшчэння.

Вядучая роля ў хімічным комплексе краіны належыць хімічнай вытворчасці (звыш 5% ВУП), а ў яе складзе асабліва вылучаюцца вытворчасць угнаенняў, пластмас і сінтэтычнага каўчуку.

Вытворчасць мінеральных угнаенняў прадстаўлена ў Беларусі выпускам амаль усіх іх відаў, аднак яўна дамінуюць калійныя (85% усёй вытворчасці). Па вытворчасці калійных угнаенняў Беларусь уваходзіць у тройку сусветных лідараў, а па іх экспарту саступае толькі Канадзе. Акрамя ўгнаенняў, ААТ “Беларуськалій” вырабляе харчовую, кармавую і тэхнічную соль, што павышае ўзровень комплекснага выкарыстання сыравіны і некалькі змягчае вастрыню экалагічных праблем.

Вытворчасць азотных угнаенняў (карбамід, аміячная селітра, сульфат амонія) прадстаўлена на ААТ “Гродна Азот”, якія атрымліваюць з прыроднага газу.

Вытворчасць фасфатных угнаенняў (двайны суперфасфат, амафос) арганізавана на Гомельскім хімічным заводзе, які працуе таксама на імпартнай сыравіне (Хібінскім апатытах Расіі і серы Расіі і Украіны). На гэтым жа прадпрыемстве арганізавана вытворчасць сернай кіслаты, а таксама комплексных азотна-калійна-фасфатных угнаенняў.

Вытворчасць пластмас у пярвічных формах прадстаўлена Наваполацкім ААТ “Палімір” (поліэтылен, акрыланітрыл), ААТ “Гродна Азот” (капралактам), Магілёўскім ААТ “Хімвалакно” (дзіміцілтэрэфталат, поліэтылентэрэфталат), Лідскім ААТ “Лакафарба” (алкідныя і поліэфірныя смолы). Іх прадукцыя з’яўляецца зыходнай сыравінай як для вытворчасці сінтэтычных валокнаў, так і самых разнастайных пластмасавых вырабаў, плёнак, палімернай тары, труб.

Вытворчасць сінтэтычнага каўчуку ў пярвічных формах заснавана пераважна на аснове прадуктаў перапрацоўкі нафты і прыродных гаручых газаў. З’яўляючыся асновай гумавай вытворчасці, атрымала развіццё ў Бабруйску, Магілёве.

Заўважнае месца ў складзе хімічнай вытворчасці краіны займаюць штучныя і сінтэтычныя валокны. У агульнай іх вытворчасці яўна дамінуюць сінтэтычныя валокны (95%) з вуглевадароднай сыравіны – лаўсан (Магілёўскі і Светлагорскі аб’яднанні “Хімвалакно”), нітрон (Наваполацкі “Палімір”), капрон (Гродзенскае “Хімвалакно”). Сыравіна паступае з беларускіх і расійскіх НПЗ і хімкамбінатаў. Штучныя валокны вырабляюць з прывазной драўнянай цэлюлозы на Магілёўскім і Светлагорскім аб’днаннях “Хімвалакно”. Буйнейшым вытворцам шкловалакна ў Беларусі з’яўляецца “Полацк-Шкловалакно”.

З іншых хімічных вытворчасцей неабходна нагадаць лакафарбавую (Ліда, Мінск, Брэст, Пінск і інш.), вытворчасць мыла, мыйных сродкаў і сродкаў для чысткі, паліроўкі (Гомель, Асіповічы, Баранавічы, Барысаў, Брэст, Калінкавічы), парфумерных і касметычных сродкаў (Мінск, Брэст).

Заўважнае месца ў хімічнай вытворчасці займае выпуск фармацэўтычнай прадукцыі. Развіццю фармацэўтычнай прамысловасці Беларусі спрыяюць шэраг фактараў: добрая забяспечанасць сыравінай, падрыхтаваныя кадры, адносна развітая навуковая база і інш. У сучасны момант краіна вырабляе прыкладна 1/3 частку лекавых сродкаў, якія прысутнічаюць на яе рынку. Найбуйнейшыя прадпрыемствы па вытворчасці лекавых сродкаў – “БЕЛМЕДПРЭПАРАТЫ”, Барысаўскі завод медыцынскіх прэпаратаў (звыш 180 відаў), СП “Фрэбор” (вырабляе штучную нырку), “Дыалек” (Мінск), “Экзон” (Драгічын), Гродзенскі завод медпрэпаратаў (лекавыя сродкі на аснове амінакіслот), “Нясвіжскі завод медыцынскіх прэпаратаў”, “Лекфарм” (Лагойск) і інш.