- •Психофизиологиялық факторлардың еңбек қорғаудағы рөлі.
- •Психофизиологиялық факторлардың еңбек қорғаудағы рөлі.
- •Еңбектің ауырлығы және қызулығы.
- •Статикалық жұмыс кезінде оттегін сіңіру
- •Қажығандық (утомление), оның формалары және онымен күресу жолдары.
- •Жұмыс сменасындағы жұмыс істеу периоды
- •Еңбек режимі және тынығу.
- •Адамның антропометриялық (один из основных методов исследования в антропологии, заключающиеся в различных измерениях человеческого тела) сипаттамалары.
- •Әртүрілі ауырлықтағы физ. Жұмыспен шұғылданғанда дененің оттегін сіңіруі
- •Талдушылардың түрлері, олардың жалпы және жеке сипаттамалары.
- •Еңбектің псикологиялық сипаттамалары және адамның психологиялық үилесімділігі.
- •Жеке тұлғаның және ұжымның психологиясы.
- •Тұрып еңбек жасағанда
- •Отырып еңбек жасағанда
Әртүрілі ауырлықтағы физ. Жұмыспен шұғылданғанда дененің оттегін сіңіруі
Суретте көрсетілгендей жұмыс басында оттегін сіңру біртіндеп тұрақты жоғарлауға жетеді. Жұмыстың аяғына таман оттегін сіңіру төмендеп жұмыстың алдындағы жағдайға келеді.
Жай тыныш уақытта дем алу жиілігі 7-22 арасында ал жұмыс кезінде50 рет оданда асуы мүмкін минутына жеңіл қысқа мерзімде еңбек жасағанда. Егер адам ыңғайсыз ауыр жағдайда еңбек етсе тыныс алу жиілігі төмендейді бірақ өкпедегі тыныс көлемі 2-2,5 ретке жоғарлайды резервтік демалу процесінің үлесінен(демді шығару, алу). Дем алыстың жиілеуі мен тереңдеуі өкпенің вентиляциясын жоғарлатады ол дегеніміз – демалу жиілігі мен тыныс алу көлемінің көбейтіндісі жоғарлауы. Тыныш уақытта 4-пен 10л/минутна. Жұмыс кезінде бұл көрсеткіш 50-100 л/минутна болады, кейбір уақытта одан да жоғары болуы мүмкін.
Организімнің сіңіретін отттегі динамикалық жұмыс кезінде еңбектің ауырлығына тікелей байланысты болады.
Адам қалыпты жағдайда минутына орташа 0,25 л О2, жеңіл жұмыста 0,-1,0 л, орта шамадағы жұмыста 1,0-1,5 литр, ауыр және өте ауыр жұмыста 2,0-2,5 л., сіңіреді.
Жүрек және қан тамырлары жүиесі. Жұмыс кезінде зат алмасу прорцестерінің жоғалауы денеге оттегінің интенсивті жеткізілуінен оның метоболиттерін денеден шығаруға байланысты болады. Жұмыс кезінде қан тамырының және жүрек соғуы жоғарлайды. Мысалы пульс қалыпты жағдайда 70-75 рет минутына соғады ал ауыр жұмыс кезінде 120 – 150 дейін барады.
Су тұз витами алмасуы
Адамның еңбектің деңгейіне байланысты шамамен қандай мөлшерде оттегін сіңіретіндігін атап айт.
Адамның қалыпты демалу жиілігінің көрсеткіші шамамен қандай аралықта минутна, ол неге байланысты.
Дем алыстың жиілеуі мен тереңдеуі өкпенің вентиляциясын жоғарлатады еңбекті қорғаудағы маңызы.
Адамның жұмыс процестерінде оттегін сінруі, шамамен мөлшері – көрсеткіштердің еңбек процестеріндегі маңызы.
Еңбек процесіндегі дұрыс тыныс алу және ауадағы О2, мөлшерін сипатта
Адамға қойылатын антропометриялық талап дегеніміздің еңбекті қорғаудағы ролі.
Адамға қойылатын антропометриялық талаптың физиологиялық сұранысын сипатта
Адамға қойылатын антропометриялық талаптың психологиялық сұранысын сипатта
Тыныс алу процесіне жалпылама сипаттама бер оның еңбек нәтижелігндегі орны.
Адамға қойылатын антропометриялық талапқа сәйкес жүрек және қан тамырларының қалыпты шекті орта жұмыстарының көрсеткішеріне сипаттама беріңіз.
Талдушылардың түрлері, олардың жалпы және жеке сипаттамалары.
Еңбектің псикологиялық сипаттамалары және адамның психологиялық үилесімділігі.
Психология – адамның өміріндегі жануарлардың мінезіндегі шынайы процестерді зерттеп оқытатын ғылым.
Еңбек психологиясы – еңбектің психологиялық жақтарын зерттейтін психология ғылымының саласы. Бұл сала Х1Х-ХХ ғасырларда пайда болды көптеген жұмыстарды ғылыми негізде жүргіздің арқасында. Сонымен қатар жұмысшыларды касіби сұрыптап, бағыттау аясында. Еңбектегі қажуға, шаршауға күресу және бақысыз жайларды болдырмау үшін. Еңбек психологиясы еңбек физиологиясымен инженерлік психологиямен, эргономикамен, техникалық эстетикамен тығыз байланыста дамуда.
Адамдардың еңбектегі мінез құлықтарының жалпы тәртібі осы критерилердің ерекшеліктері дұрыс емес әрекетінде қателесуінде болады ол екіге бөлінеді: қателесу және тәртіп бұзу болып.
Қателесу іс-әрекеті ол адам объективті не болмаса субъективті факторларға байланысты іс әрекет жасағанда. Мысалы: төменгі дәрежедегі білмділігі, белгілі жұмысқа моральдық табиғй-(физикалық) сапасының жетіспеуі.
Тәртіп бұзу бұл дұрыс емес әрекет, жұмыскердің әдейлеп болмаса салақтығынан болған жағдай.
Жұмыскерлерді қателесуге әкелетін себептер мыналар:
Информация қабылдау кезіндегі жетіспеушіліктер,(Шу, жарықтың төмен болуы, шаң)
Информацияны қабылдаудағы жетіспеушілік (сигналдардың даусы төмен болуы, Сигналдардың дауысының жоғары болып адамды қажытуы)
Информацияның шектен тіс көп түсіп адамды дезорганизациалауы.
Информацияның жетіспеуі. Соның салдарынан дұрыс шешім қабылдаудың болмауы.
Берілген информацияның дұрыс болмауынан адамның психофизиологиялық мүмкіндігіне сәйкес келмеуі.
Жұмыс әрекеттерінің жылдамдығы мен дәлдігінің төмендігінен орындалып жатқан жұмыстың жағдайының өзгеруіне сәйкес болмауы.
Назарсыздылық (невнимательность)
Памяттың жетіспеуі.
Еңбектің псикологиялық сипаттамалары және адамның психологиялық үилесімділігі.
Еңбектің псхкологиясындағы жұмыскерлерді қателесуге әкелетін себептерге сипатама бер.
Еңбек псхкологиясындағы жұмыскерлердің тәртіп бұзу іс-әрекетітеріне сипатама бер.
