46) Күштік ажыратқыштары бар қосалқы станцияның сұлбасы

Бұл сұлба магистральдық және сол сияқты радиалдық терең енгізулер үшін қолданылуы мүмкін. Күштік және жауапкершілікті қосалқы станциялар үшін сұлба сирек қолданылады. Бұл сұлбалар, мысалы келесі жағдайларда, тиімді болады:

- қорек көзіне (ҚК) жақын орналасқан қосалқы станцияларда, өйткені бұл жағдайда  ҚК  (КЗ) қолдану қорек көзінің шиналарында кернеудің төмендеуіне әкеледі;

- ірі синхронды қозғалтқыштар бар қосалқы станцияда АПВ-АВР жүйесіне олардың өшуі тіпті уақытша да қаланбайды;

- қосалқы станция екі жақтан қоректенетін желілер қосылғанда.

47) Қосалқы станцияның тарату құрылғылары

Қосалқы станциялардың тарату құрылғылары (ҚСТҚ) (РУ)

Әр қосалқы станцияда тарату құрылғылары бар, яғни оларға  коммутациялық аппараттар, қорғаныс және автоматика құрылғылары, қосымша құрылғылары, өлшеу аспаптары, жинау және қосу шиналары кіреді.

Конструктивті орындалуына қарай РУ ашық және жабық болып бөлінеді. Олар комплектті немесе жинақталған  (қолданылатын жерде жиналады) болады.

Ашық таратушы құрылғылары (АТҚ) (ОРУ) деген - барлық немесе негізгі жабдықтары ашық ауада орналасқан таратушы құрылғы. Жабық таратушы құрылғылар (ЖТҚ) (ЗРУ)  жабдықтары ғимаратта орналасқан.

Комплектті таратушы құрылғы (КТҚ) (КРУ) бөлшектеп немесе түгелдей жабылған шкафтардан немесе аппараттар орналасқан блоктардан, қорғаныс және автоматика құрылғыларынан, өлшеуіш аспаптарынан,  көмекші құралдарынан тұратын және іште орналастыруға арналған таратушы құрылғы.  Ол жиналған болып немесе жинауға толық дайын болып әкелінеді.

Сыртта орнатылатын  комплектті тарату құрылғы  (КРУН) – бұл сыртта орнату үшін арналған КРУ.

Қосалқы станцияда жұмыс істейтін  трансформаторлардың біреуі өшкен кезде қосылатын шықпалық кернеу (НН) жағынан АВР құрылғысы болады. ЖК жағынан трансформаторларды қорғау ВН жүктемесінің сөндіргіші арқылы орындалады. Трансформаторлардың төменгі жағында автоматты сөндіргіштер орналасқан; тұтынушыларға баратын желілер балқымалы сақтандырғыштармен қорғалған.

48) Магистралді қоректегі трансформаторлық қосалқы станцияның электрлік қосылу сұлбасы

Сурет - Магистральді қоректену кезінде екі трансформаторлық цехтік қосалқы станцияның электрлік қосылу сұлбасы

49) Радиалды қоректегі қосалқы станциялардың электрлік қосылу сұлбасы

Сурет - Күштік және жарықтық жүктеме үшін екі трансформаторлық қосалқы станцияның электрлік қосылу сұлбасы (радиалды сұлба)

50) Электр энергияның сапалық көрсеткіштері

Электр энергия сапасының көрсеткіштерінің тізімі мен нормативтік мәндері МЕСИ ГОСТ 13109-97 «Электр жабдықтау жүйелеріндегі электр энергия сапасының нормалары», 01.01.1999 ж бастап енгізілген.

Электр станция көрсеткіштері.

1.     Кернеу қалыптасқан аралығы бU_у .

2.     Кернеу өзгеруінің аралығы бU_t.

3.     Фликер дозасы Р_t; фликер-адамның кернеу тербелісінен пайда

болатын жасанды жарық көздері ағындарының тербелісін субъективті қабылдауы.

4.     Кернеудің синусойдалды еместік коэффициенті К_и.

Кернеудің n -ші гармоника құраушысының коэффициенті К_u(n).

5.     Кері тізбек бойынша кернеудің симметриялы еместік коэффициенті.

6. Нөлдік тізбек бойынша кернеудің симметриялы еместік коэффициенті К_2u.

7.Жиіліктің ауытқуы К_оu.

8. Кернеу құлауының ұзақтығы f.

9. Импульстік кернеу М.

10. Уақытша асқын кернеу коэффициенті U_имп.

11.  Энергия сапасының  (ЭС) нормалары.

ЭС нормасының екі түрі бар: қалыпты рұқсат етілетін және шекті рұқсат етілетін.

ЭС көрсеткіштерінің аталған нормаларға сәйкестігін 24 сағатқа тең есептік уақытша бағалайды.

Кернеудің ауытқуы

Кернеу ауытқуы қалыптасқан кернеу ауытқуының көрсеткішімен сипатталады. Оның оның келесі нормалары қарастырылған:

-электр энергиясы қабылдағыштардың шығыстарында қалыптасқан кернеу ауытқуының U_у қалыпты рұқсат етілетін мәні желінің номиналды кернеуінің  10% құрауы тиіс.

 қалыптасқан кернеу ауытқуы

мұнда U_у= орташаландырылған кернеу В немесе кВ 1 мин. ішінде кернеудің N U_(1)i рет бақылауы;

U_i -ші бақылаудың кернеу мән, В немесе кВ 1 мин. ішінде бақылау саны 18-ден аспауы тиіс.

Кернеу тербеліс.

Кернеу тербелісінің келесі көрсеткіштерімен сипатталады:

- кернеу өзгерісінің аралығы U_t;

- фликер дозасы Р_t (кернеу тербелісінің жиілігі).

Кернеу тербелісі мына формуламен анықталады

мұндағы U_i, U_i+1 -көршілес экстриумдардың және жиіліктің әрбір жарты периодында анықталған кернеудің  орта квадраттарының мәндерінің горизонталь бөлігінің мәндері, В.

                К_и - кернеудің синусоидалдығы еместігі.

Кернеудің синусоидалды еместігі келесідей көрсеткіштермен сипатталады:

- кернеу қисылығының синусоидалылығының ығысу коэффициенті;

- кернеудің n -ші  реттік гармоникалық құрауыштар коэффициентімен.

n реттік гармоникалық құрауыштар коэффициентінің мәні i -ші реттік бақылаудың нәтижесі ретінде

мұнда, U_1(i) i- ші реттік бақылаудағы бастапқы жиіліктегі кернеудің әсерлік мәні, кВ.

.

Кернеудің n -реттік гармоникалық құрауыштар коэффициентінің мәні бақылаудың К_u(n)  %  орташалаудың нәтижесі ретінде, 3с-қа N уақыт аралығында келесі формуламен анықталады

K_u(n)= .

Бақылау саны N 9-дан аз болмауы қажет.

Кернеудің симметриялы еместігі.

Кернеудің симметриялы еместігі келесі көрсеткіштермен сипатталады:

- кернеудің симметриялы еместігінің кері тізбегінің коэффициенті К_2u;

- кернеу симметриялы еместігінің нөлдік тізбегі коэффициентімен К_0u.

Рұқсат етілген қалыпты мән К_2u тең 2,0%.

  Рұқсат етілген шекті мән К_2u тең 4,0%.

Рұқсат етілген шекті мән К_0u 4,0% тең. Кернеудің симметриялы емес коэффициент мәнінің кері тізбегін 3с тең болатын уақыт интервалындағы Т_s К_2u орталандырылған бақылауынан алынған нәтижесін келесі формула арқылы есептейді

Жиілік ауытқуы  f

Электр жүйесіндегі айнымалы токта кернеу жиілігінің ауытқуы жиіліктің ауытқу көрсеткішімен сипатталып, келесідей нормаланады:

- қалыпты рұқсат етілетін  f тең  0,2 Гц;

- шекті рұқсат етілетін  f тең  0,4 Гц.

Жиіліктің герцтағы орталандырылған мәнін уақыт интервалы 20 с тең бақылау нәтижесінде келесі формуламен есептеледі

Бақылау саны N 15-тен кем болмауы керек.

Жиіліктің герцтағы ауытқуын ( f) келесі формуламен есептейді 

 f= f_у – f_ном

мұндағы f_ном -жиіліктің номинал мәні