1. Міндетті тапсырмалар

Дағдыны  қалыптастыру үшін  оқыған  ережені  дұрыс  қолдануға  ықпал  етеді;   олардың  көлемі  шектелген  болуы  керек  және  әр  оқушының  күші  келетін  тапсырмалар  болуы  тиіс.

2. Қосымша  тапсырмалар

Бұл  міндетті  тапсырмаларын  орындай  алған  және  өздік  тапсырманы  орындауға  уақыты  бар оқушыларға  арналған.  Аталмыш  тапсырма  оқылған  ережелерді  пайдалануға  арналған  қиын  тапсырмалар,  олар  салыстыруды,  талдауды  және  белгілі  бір  қорытынды  жасауды  талап  етеді.  

Саралау  тәсілдері

1.Шығармашылық деңгейлері бойынша оқу тапсырмаларын саралау.

Оқи  алу  деңгейі  төмен  оқушыларға  (1 топ)  репродуктивтік  тапсырмалар  ұсынылады, ал  оқи  алу  деңгейі  орташа  оқушылар (2 топ)  мен  жоғары  деңгейі  бар  оқушыларға (3 топ)  -шығармашылық  тапсырмалар  беріледі.  Шығармашылық  тапсырмаларды  барлық  оқушыларға  беруге  болады,  бірақ,  1-топ  балаларына  шығармашылық  элементтері  бар  тапсырмалар  берсек,  қалғандарына  алған  білімді  жаңа  жағдайда  қолдануға  болатын  шығармашылық  тапсырмалар  беруге  болады.

2.Қиындық деңгейлері бойынша тапсырмаларды сараптау

3-топ  үшін:  материалды  қиындату,  санын  өсіру,  негізгі  тапсырмаға  қосымша  салыстыруға  арналған  тапсырмалар,  дұрыс  тапсырмалардың  орнына  кері  тапсырмаларды,  шартты  символдарды  қолдану. 

3. Оқу материалының көлемі бойынша тапсырмаларды сараптау.

2  және  3-топ  оқушылары  негізгі  тапсырмалармен  қатар,  осыған  ұқсас  қосымша  тапсырмаларды  орындайды.

  Бұл  тәсілді  қолдану  себебіміз  оқушылардың  жұмысты  орындау  жылдамдығы  әр  түрлі  болады.  Қосымша  тапсырмалар  шығармашылық  мәнде  немесе  қиынырақ  болуы  мүмкін. Сонымен  қатар,  дәстүрлі  емес  тапсырмалар,  ойын  жаттығулары,  шынықтыратын  тапсырмалар  болуы  мүмкін.

4. Оқушылардың өзіндік жұмыс дәрежесі бойынша жұмыстарды сараптау.

 Барлық  балалар  бірдей  тапсырмаларды  орындайды,  бірақ  бір  оқушылар 

тапсырмаларды  мұғалімнің  басшылығымен  орындайды,  ал  басқалары  өздері  орындайды.

  Жұмысты  орындау:

-тапсырмалармен  танысу,  олардың  мазмұнымен  және  ресімдеу  ережелерімен  таныстыру (3-топ  өздігінен  жұмыс  істеуге  кіріседі);

-жұмыс  істеу  тәсілдерін  талдау,  жаттығулардың  жартысы  жаппай  орындалады  (2-топ  өздігінен  жұмыс  істеуге  кіріседі)

-Тапсырманы  орындауға  қиналатын  оқушылар  мұғалімнің  басшылығымен  жұмыс  істейді  (1-топ).

  Өздігінен  жұмыс  істеген  балалардың  жұмысын  жаппай  тексеру

35.Деңгейлеп оқытудың ғылыми әдістемелік негіздері

Деңгейлеп саралап оқыту технологиясы 1998 оқу жылынан бастап мектептің барлық сатысына, барлық пәндерге еніп, оқу үрдісін жандандыруға үлкен үлес қосып келеді.

Профессор Ж.Қараевтың деңгейлеп-саралап оқыту технологиясы жаңаша өзгерген мақсатпен оқушылардың өздігінен танып, іздену іс-әрекеттерін меңгертуді талап етеді. Бұл технологияда бірінші орында оқушы тұрады және өз бетімен білім алудағы белсенділігіне аса назар аударылды.

Деңгейлеп-саралап оқыту технологиясында жұмыс міндетті үш деңгейлік, қосымша шығармашылық деңгей талаптарынан тұрады. Оның басты мақсаты – сынып оқушыларын «қабілетті», «қабілетсіз» деген жіктерге бөлуді болдырмау. Сабақта қандай оқушы болмасын, жақсы оқитынына қарамастан жұмысты І деңгейден орындайды. І деңгей тапсырмаларын орындау мемлекеттік білім стандарты талаптарының орындалуына кепілдік береді. І деңгейді орындаған оқушы «3» деген бағамен бағаланады. Әрбір оқушы І деңгейді орындауға міндетті және одан жоғарғы деңгейдегі тапсырмаларды орындауға құқылы. Осы тұрғыдан алғанда «үлгерімі төмен, баяу» оқушы жақсы оқитын оқушыға ілесе алмай жатса не істеуге болады? - деген сұрақ туады. І деңгейден аса алмай жатқан жағдайда қалған тапсырмаларды үйде орындауға беру керек. Деңгейлеп-саралап оқыту технологиясының екінші бір жағы – оқушыларды дүниежүзілік білім жүйесінде қолдананылаты рейтинг – ұпай жинау әдісіне баулу.

Деңгейлік тапсырмалар рейтинг-ұпай – балл жинау әдісімен бағаланатынын ескерсек, оқушылардың деңгейлік сабақ өткеннен кейін де сол тапсырмаларда жіберген қателіктеріне, тапсырмаларын орындауда қолданған тәсілдеріне анализ жасап, қателіктері мен кемшіліктерін анықтай білуге мүмкіндік береді. Келесі тапсырмаларда оқушы неғұрлым көбірек ұпай жинау үшін ізденіп оқытушыдан, жолдастарынан, қосымша материалдардан білім жинайды

Деңгейлеп-саралап оқыту технологиясы:

- оқушының өз қабілетіне, болашағына сенуіне;

- оқушының ынталандыруға;

- оқушы мен оқытушының ынтымақтастық қарым-қатынас достығына;

- оқушының өз білімін өз бағалай білуіне;

- баға әділдігіне;

- білім көрсетудің әділ сайысына мүмкіндік береді.

Ұстаздық деген киелі мамандықтың сырын ашып, қыры мол, терең дүниеге еніп кеткелі көңілдегі арман толастамай, тоқу мен қуаныш қатар аралып мектеп деген үлкен дарияда жүзіп келе жатырмыз.

Еліміздің басынан өтіп жатқан жанартаудай «сілкіністер» бүгінгі білім беру жүйесіне де түрлі өзгерістер енгізуде. Заман талабы «білу аз, сол білгенінді іске қолдана білу» дейді. «Әркім қолда барын ұсынады» деп немқұрайдылыққа салынсақ алдымызда отырған бейкүнә шәкірттердің тағдырына қиянат жасаған болар едік. Не ексең, соңы орасың.

Өзектілігі - Профессор Ж.Қараевтың деңгейлеп-саралап оқыту технологиясы жаңаша өзгерген мақсатпен оқушылардың өздігінен танып, іздену іс-әрекеттерін меңгертуді талап етеді. Бұл технологияда бірінші орында оқушы тұрады және өз бетімен білім алудағы белсенділігіне аса назар аударады.

Деңгейлеп-саралап оқыту технологиясында жұмыс міндетті үш деңгейлік, косымша шығармашылык деңгей талаптарынан тұрады. Оның басты мақсаты-сынып оқушыларын "қабілетті-кабілетсіз" деген жіктерге бөлуді болдырмау. Сабақта қандай оқушы болмасын, жақсы оқитынына қарамастан жұмысты I деңгейден орындайды. I деңгей тапсырмаларын орындау Мемлекеттік білім стандарты талаптарының орындалуына кепілдік береді. I деңгейді орындаған оқушы "3" деген бағамен бағаланады. Әрбір оқушы 1 деңгейді орындауға міндетті және одан жоғарғы деңгейдегі тапсырмаларды орындауға құқылы. Осы тұрғыдан алғанда "үлгерімі төмен баяу" оқушы жақсы окитын оқушыға ілесе алмай жатса не істеуге болады? деген сұрақ туады. I деңгейден аса алмай жатқан жағдайда қалған тапсырмаларды үйде орындауға беру керек.

Деңгейлеп-саралап окыту технологиясының екінші бір жағы — оқушыларды дүниежүзілік білім жүйесінде қолданылатын рейтинг-ұпай жинау әдісіне баулу.

Мәселе – педагогикалық процестің маңызды құрамы оқу ісіндегі субъектілер – оқытушы мен оқушының тұлғалық бағытталған өзара әрекетін ұйымдастыру.

Тақырып – деңгейлеп – саралап оқыту технологиясын пайдаланудың әдіс-тәсілдері.

Актуалдығы – деңгейлеп – саралап оқытудың басты сипаты – мақсатты нәтиже. Қоғам талабы да – нәтижелі оқушы даярлауда болып отыр.

36.Тұлға тәрбилеудің негізгі құралы мәтін

Мектеп пен жанұяның педагогикалық процесінде оқушылардың жеке тұлғасын қалыптастыру жүзеге асады. Педагогикалық процесті сауатты ұйымдастыру үшін мұғалім оның теориялық негіздерін түсініп, оның мақсаттарын, міндеттерін, мазмұнын, құралдары, формалары жэне әдістерін, тәсілдерін ажырата білуі керек.

Мәтін – тәрбиенің көзі.себебі мектеп жасынан кез келген оқушы мәтінмен жұмыс жасау арқылы дамып жетіледі. Мәтін арқылы жағымды жағымсыз қасиеттерді ажыратып,өз бойына сіңіреді. Деп айтасындаааарр(((( ары карай дамытындар ал))))