- •Биотехнологияның негізгі бағыттарына, «Инженерлік энзимология» курсының объектілері мен міндеттеріне және мақсаттарына сипаттама беріңіз.
- •Ферменттерге жалпы сипаттама беріңіз, классификациясын қарастырыңыз.
- •Биотехнологиялық процестердің негізгі кезеңдерін атап көрсетіңіз, инокулят дайындау кезенін және ферментацияға қосылатын мөлшерін қарастырыңыз.
- •Ферменттердің көздерін, қолдану тиімділігін қарастырыңыз.
- •Иммобилизденген биообъектілер туралы бірінші жұмыстарды қарастырыңыз.
- •«Адгезия», «адсорбция», «иммобилизация» терминдерінің айырмашылығын түсіндіріңіз және «иммобилиздеу»түсінігінің ресми түрінде пайда болуын қарастырыңыз.
- •Иммобилизденген биообъектілердің пайдалану тиімділігін дәлелденіз.
- •Биообъектілердің иммобилиздеуінің негізгі әдістерін атап көрсетіңіз.
- •Микроорганизм клеткаларының физикалық иммобилиздеу әдістеріне сипаттама беріңіз.
- •Биологиялық обьектілердің адсорбциялық иммобилиздеу әдістеріне сипаттама беріңіз.
- •Адсорбциялық иммобилиздеу әдістерінің артықшылықтарын және кемшіліктерін атаңыз.
- •Биобъектілердің мембраналық иммобилиздеу әдісін сипаттаныз және сызба нұсқасын келтіріңіз.
- •Биологиялық обьектілердің иммобилиздеунің химиялық әдісін сипаттаныз және «тасымалдаушы-клетка» арасындағы түзілген байланысының схемасын келтіріңіз.
- •Биообъекттілерді жартылай өткізгіш мембраналар түтікше түрінде және микрокапсулдау иммобилиздеу сызбаларын көрсетіңіз.
- •Биологиялық объектілердің микрокапсулдау әдісінің артықшылықтары мен кемшіліктерін келтіріңіз.
- •Белсендірілген көмірдің маңыздылығын, құрылымын және алу жолдарын қарастырыңыз.
- •Фермент препараттарын нан пісіруінде қолдануын сипаттаңыз.
- •Ет өнеркәсібінде ферменттердің қолдануын сипаттаңыз.
- •Ферменттердің ауыл-шаруашылығындағы қолданатын бағыттары.
- •Ферменттердің медицинада қолданатын бағыттары.
- •Ферменттердің кондитер өндірісінде қолдануын сипаттаңыз.
- •Физиологиялық ерітінді, дистилген және құбыр суы, құрамын, айырмашылығын көрсетіңіз.
- •Микроб популяцияның өсу сызығына сипаттама беріңіз.
- •Биообъектілер иммобилиздеуіне арналған органикалық және бейорганикалық тасмалдаушыларды салыстырмалы қарастырыңыз.
- •Биообъектілер иммобилиздеуіне қолданатын тасмалдаушы түрлерін сипаттаңыз.
- •Биообъектілер иммобилиздеуіне кен қолданатын жасанды және табиғи органикалық тасмалдаушыларға сипаттама беріңіз.
- •Гетерогенді биокатализде байланыстыру сайты түсінігін сипаттаңыз.
- •Биообъектілер иммобилиздеуіне қолданатын тасмалдаушыларға қойылатын негізгі талаптарын қарастырыңыз.
- •Тасмалдаушылар ретінде қолданатын табиғи және жасанды полимерлердің негізгі топтарының артықшылықтарын және кемшіліктерін келтіріңіз.
- •"Белсенді лай" құрамын, иммобилдеу әдісін сипаттаңыз.
- •Биоремедиация ұғымына жалпы сипаттама беріңіз.
- •Мұнай қалдықтарымен ластанған аймақты биоремедиациялау үшін қолданылатын иммобилизденген биопрепараттарды қарастырыңыз.
- •Биоремедиацияда микроорганизмдерді қолдану.
- •Ластанған ағынды суларды аэробты және анаэробты жағдайда тазалауында қолданатын биореакторларға сипаттама беріңіз.
- •Микроорганизмдер клеткаларының тегіс және саңылаулы тасмалдаушылар бетінде бекіну сызбасын көрсетіңіз.
- •Тұрмыстық ластанған ағынды суларды тазарту кешенінің негiзгi кезеңдерін ретімен келтіріңіз: химиялық, биологиялық, механикалық, физикалық.
- •Мұнаймен ластанған аймақтарының тазалау әдістеріне сипаттама беріңіз. Қолданылады.
- •Биотехнологиялық процестеріндегі гомо- және гетерогенді биокатализдеу процестерінің айырмашылығы және сызбасын көрсетіңіз.
- •Микроб клеткаларының агрегациялануы – иммобилиздеудің әдісі ретінде сипаттама берініз, флокула нұсқасын келтіріңіз.
- •Микроорганизмдер клеткаларынының тасмалдаушылар беткі құрылымдарына қарай адсорбциялық иммобилиздеу сызбаларын көрсетіңіз.
- •Биообьектілердің гельге еңгізу иммобилиздеу әдісін сипаттаныз және сызба нұсқасын келтіріңіз.
- •Иммобилизденген клеткалар арқылы l-аспарагин қышқылының алу жолдары: қолданатын микроб өкілдері, иммобилиздеу әдісі, алу жолының сызбасын келтіріңіз.
- •Ластанған ағынды суларды тазалауда иммобилизденген микроб клеткаларды пайдалануын көрсетіңіз.
- •Ксенобиотиктердің микробиологиялық трансформация процестеріне сипаттама беріңіз.
- •Мұнай өнімдерімен ластанған топырақ микрофлорасына сипаттама беріңіз.
- •Өнеркәсіптік ластанған суларды иммобилизденген микроб клеткаларымен тазалауын сипаттаңыз.
- •50. Ластанған ағынды суларды биологиялық тазалау жолдарын сипаттаңыз.
Биообьектілердің гельге еңгізу иммобилиздеу әдісін сипаттаныз және сызба нұсқасын келтіріңіз.
Иммобилизденген биокатализатор жұмысының нәтижелілігі толығымен микроб популяцияны қоректік заттармен эффективті жабдықталуымен анықталады, сонымен метаболиттердің қарсылығының жеңілдігі. Бұл факторлар негізінен тасымалдаушы материалының диффузионды ауысуына байланысты (масса-, газауысуы). Сондықтан иммобилизация әдістері тасымалдаушыға бекінген микроб клетканың жағдайына байланысты классификацияланады.
Биообъектілерді гельге еңгізу – тасмалдаушы ішінде немесе тасмалдаушының көлеміне биообъект иммобилизациясы Гелде полимерлік шынжырлар арасындағы кеңістік сумен толтырған, гелдің барлық көлемімен салыстырғанда, полимердің мөлшеріне және табиғатына байланысты су 50-90% құрайды.
Акрил қышқылының полимерлері негізіндегі гелдер кең қолданады.
Берілген нұсқада клетка иммобилизациясында тасымалдаушы ретінде полимерлі гель торшалары көрсетілген. Полимерлі гельдің торшасы
Әдіс мәні - биоообъект гельді құрайтын тығыз орналасқан полимерлік шынжырлардан тұратын торшаға еңгізіледі. Қосқан биообъект мөлшері гелдік көрші полимерлік шынжырлар орташа қашықтығынан үлкен, сондықтан ол полимерлік матрицадан шыға алмайды, яғни иммобилизденген күйде болады.
Биообъектілерді гельге еңгізу – тасмалдаушы ішінде немесе тасмалдаушының көлеміне биообъект иммобилизациясы. Сыртқы орта мен клетка арасындағы иммобилизацияда тасымалдаушы материалының қабықшасы соңғы болып пайда болады. Осы қабықша арқылы клетка мен орта арасында диффузионды-басқарылатын қоректік заттардың транспорты және метаболиттердің қарсылығы жүзеге асатын зат алмасу процесі жүреді. Берілген нұсқада клетка иммобилизациясында тасымалдаушы ретінде полимерлі гель, не полимерлі пленка, не полимерлі талшықтар пайдаланылады.
Биобъектілердің гельге және саңылаулы тасмалдаушыға адсорбциялық иммобилиздеуінің айырмашылықтарын түсіндіріңіз және микроорганизмдер клеткаларының тасмалдаушылармен байланысуын көрсетіңіз.Иммобилизденген биокатализатор жұмысының нәтижелілігі толығыменмикроб популяцияны қоректік заттармен эффективті жабдықталуымен анықталады,сонымен метаболиттердің қарсылығының жеңілдігі. Бұл факторлар негізінентасымалдаушы материалының диффузионды ауысуына байланысты (масса-,газауысуы). Сондықтан иммобилизация әдістері тасымалдаушыға бекінген микробклетканың жағдайына байланысты классификацияланады. Келесідей клеткаиммобилизациясының түрлері белгілі: Физикалық әдістер: Адсорбциялық әдістер
1.Саңылаулы тасымалдаушыда (1) немесе тасымалдаушының бетінде (2) клетка бекінуі
2.Агрегациялау
- тaсымaлдaушының рөлiн клеткaлaрдың өзi
oрындaйды, микрooргaнизмдердiң бір-біріне
бекініп aглoмерaттaр (флокулалар)
түзеді (3) Тасымалдаушының бекінген беті
немесе беттік бөлігі сыртқы ортамен
(сұйық немесегазтәрізді) еркін ауысады
«жуылады»; микроорганизмнің тіршілігіне
қажетті қоректұтынуы және метаболиттердің
бөлінуі биологиялық факторлармен
анықталынады,қолданылатын нақты штамның
функциональдық мүмкіндіктеріне
байланысты. Берілген нұсқада иммобилизация
үшін тасымалдаушы ретінде әртүрлі
адсорбенттер пайдаланылады.
Әдіс мәні - биоообъект гельді құрайтын тығыз орналасқан полимерлік шынжырлардан тұратын торшаға еңгізіледі. Қосқан биообъект мөлшері гелдік көрші полимерлік шынжырлар орташа қашықтығынан үлкен, сондықтан ол полимерлік матрицадан шыға алмайды, яғни иммобилизденген күйде болады.
Гелде полимерлік шынжырлар арасындағы кеңістік сумен толтырған, гелдің барлық көлемімен салыстырғанда, полимердің мөлшеріне және табиғатына байланысты су 50-90% құрайды. Акрил қышқылының полимерлері негізіндегі гелдер кең қолданады. Берілген нұсқада клетка иммобилизациясында тасымалдаушы ретінде полимерлі гель торшалары көрсетілген.
2. Физикалық әдістер: Биообъектілерді гельге еңгізу – тасмалдаушы ішінде немесе тасмалдаушының көлеміне биообъект иммобилизациясы
