- •1. Экологияның даму кезеңдері.
- •2. В.И. Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.
- •3. Популяция:тусінігі,анықтама
- •3. Тұрақты даму мақсатында қоршаған ортаны басқару жүйесін жетілдіру жолдары.
- •2. Планетадағы зат айналымдарына анықтама бер.
- •3. Жер асты сулары
- •Экологияның негізгі заңдары
- •2.Су ресурстары
- •3. Жер асты сулары ---2 билет.
- •2. Тұрақты даму тұрғысынан Қазақстанның дамуын бағалау
- •3. Мұхиттар мен теңіздер мәселелері
- •1. Экология ғылымына анықтама беріңіз. Бұл терминнің авторы кім?
- •2. Таусылмайтын табиғи қорлар
- •3. Қазіргі заманның әлеуметтік-экологиялық мәселелері.(56)
- •2. Таусылатын табиғи қорлар
- •3. Таза су мәселесі
- •1. Аутоэкология (Тұқым экологиясы) дегеніміз не?
- •2. Табиғатты қолдану
- •3.Таза ауа денсаулық кезеңі
- •3. Қазақстан Республикасының тұрақты дамуының өзекті экологиялық мәселелері
- •1. Таусылатын табиғи қорлар
- •1. Демэкология (Популяция экологиясы) дегеніміз не?
- •2. Табиғатты тиімсіз пайдалану
- •3. Ауылшаруашылығы мен ормандар мәселелері
- •1. «Биосфера (экосистема)» және «ноосфера» терминдеріне анықтама(ноосфераны қарау керек)
- •2. Табиғатты тиімді пайдалану
- •3. Энергетика мәселесі
- •1. Биосфераның жалпы сипаттамасы
- •2.Жер асты сулары----2билет
- •2. Биотоптың әртүрлілік , жағдайлардың ауытқу, ортаның жайлап өзгеру принциптері
- •3. Табиғи қорларды пайдаланудың мәселелері
- •1. Биосфераның жалпы құрылымы
- •2.Популияция туралы түсінік.----1 билет
- •Тұрақты дамуға көшу кезеңдері
- •3. Топырақтың адамзат үшін маңызы
- •Биогеоценоз дегеніміз не? (толықтыру)
- •2. Популяция ішіндегі түрлердің бірге тіршілік ету шарттары
- •3.Биосферадағы тірі заттар функция
- •Тотығу-тотықсыздану қызметі
- •Биохимиялық қызметі
- •3. Антропогендік фактор
- •1. Атмосфераға анықтама бер
- •3. Ішкі суларды ластаушы көздер
- •1. Гидросфераға анықтама бер
- •2. Ортаның қолайсыз жағдайынан қашу жолына анықтама бер.
- •3. Ластанған суды тазарту әдістері
- •1. Литосфераға анықтама бер
- •2. Белсенсіз (пассивті) жол дегеніміз не?
- •3. Атмосфераның өнеркәсіптен ластануы
- •1. Белсенді жол дегеніміз не?
- •2. Биоценоздың түрдік құрылымы
- •3. Атмосфераның ластануының салдары
- •1. Биоценоздың кеңістік құрылымы.
- •2. Биосфера дегеніміз не?
- •3. Жер асты сулар
- •1. Биоценоздың кеңістіктік құрылымы.
- •2. Акклиматизация дегеніміз не?
- •3. Қышқыл жаңбырлар
- •1. Биоценоз, биотоп дегеніміз не?
- •2. Ластанулардың нормалау негіздері
- •3.Жерді қорғау
- •3. Шаңұстаушы жүйелер
- •1. Биоценоздағы ағзалардың қарым қатынасы
- •2. Шелфордтың толеранттылық заңы (1913 ж.) (немесе максимум заңы)
- •3.Популияция түсінігі....2 билет
- •3. Құрғақ шаң ұстаушы жүйелер (23)
- •2. Ю. Либихтің минимум заңы (1840 ж.)
- •3. Экожүйе дегеніміз не?
- •1.Биосфераның шығуы мен дамуы ----4билет
- •1. Қауымдастықтар экологиясы – синэкология (биогеоценология) дегеніміз не?(закончить)
- •2. Тіршіліктің құрылымы
- •3. Табиғатты қорғау және тұрақты даму
- •1. Тұрақты даму концепциясы
- •2. Экологиялық факторлар
- •3. Экологиялық пирамида
- •1)Атмосфераның газ құрамы
- •Табиғи ресурстардың классификациясы
- •2. Биосфераның пайда болуы
- •3.Жер асты сулары ----2 билет
- •3. Тұрақты даму принциптері
- •1.Абиотикалық фактор
- •Синэкология (Бірлестіктер) экологиясы және экология салалары
- •Атмосфералық ауада шығарымдардың таралуы
- •3. Тұрақты дамуға көшу өлшемдеріне талдау және болжам жасау
- •Экологиялық факторлар
- •3.Биосфераның дамуы мен шығуы....4билет
- •Шығарымдар көздерінің классификациясы және шекті рұқсат етілген шығарындыларды есептеу
- •1) Табиғат ресурстары және оның маңызы
- •Бәсекелестік қарым-қатынас заңдары
- •2. Тұрақты дамудың алғы шарттары
- •3. Атмосфералық ауаның қазіргі экологиялық жағдайы
- •2. Адаптация
- •1. Экологияның заңдары
3. Ластанған суды тазарту әдістері
Лас суды механикалық, химиялық және биологиялық әдістермен тазалайды және бактериядан тазарту үшін дезинфекция жасалынады.
Тазарту мына әдістер арқылы жүзеге асады:
Сүзу;
Тұндыру;
Механикалық бөлшектерді ортадан тепкіш күш арқылы бөліп алу;
Фильтрлеу.
Сүзу үшін екі түрлі қондырғы пайдаланылады: торшалар мен талшық ұстағыштар. Торшалар 25-40 градус бұрышпен орналасады, ал талшық ұстағыштар тесіктері бар конустар тәрізді барабан, дискі және фильтрлерден тұрады.
Тұндыру әдісі зиянды қатты және сұйық түрдегі заттардың төмен шөгуі мен су бетіне жүзіп шығуына арналған. Тұндырғыштар су ағынының бағытына қарай горизонталды, вертикалды, радиалды және аралас болып келеді.
Механикалық бөлшектерді ортадан тепкіш күш арқылы бөліп алу әдісінде гироциклонда мен центрифугалар қолданылады.
Өте ұсақ бөлшектер үшін фильтрлер қолданылады. Бұл фильтрлерде сүзгіш ретінде кварц құмы, тас қиыршықтары, антрацит, шлак, көмір пайдаланылады. Микрофильтрлерде ұсақ тесіктері бар материалдар қолдаылады (керамика, металдар).
Билет №14
1. Литосфераға анықтама бер
Литосфера [1] — жер қабығы (грек. lithos- тас, sphaira — шар) — жердің сыртқы қатты қабаты жоғарғы гидросфера және атмосфераменшектеседі. Жер қабығының жоғарғы бөлімі — шөгінді қабық; ол шөгінді тау жыныстарынан тұрады, кейде бұған эффузивтер жамылғысын да енгізеді. Жер қабығының тербеліс тарихы қозғалысына байланысты, оның кқалыңдығы әр орында әр түрлі болып келеді. Шөгінді қабықтың астында граниттік қабат орналасады; бұл қабат мұхит ойыстарында ұшырамайды. Граниттік қабаттың астында аралық немесе «базальттық» аса тығыз жыныстар қабаты жатады. Литосфера - Жер планетасының біршама берік тау жыныстары кешендерінен тұратын, төменгі жапсары ішінара балқымалы яки онша берік емес атмосфера қабатымен шектелетін ең сыртқы қабаты. Литосфера жер қыртысын (Жердің ең сыртқы қатты қабыршағын) және осы қыртыс пен атмосфера аралығын қамтитын қатты заттардан тұратын, литосфералық мантия деп аталатын жоғарғы мантияның ең жоғарғы қабатын біріктіреді. Литосфералық мантия қабаты жер қыртысынан Мохоровичич шегі арқылы дараланады, бұл қабатты құрайтын тау жыныстарының құрамы негізінен оливин мен пироксеннен тұратын аса негізді жыныстарға сәйкес келетін болса керек. Литосфераның беткі жазықтығы атмосферамен немесе гидросферамен шектеледі. Литосфера қалыңдығы 50-200 шақырым аралығында деп есептелінеді.
Литосфера – жердің қатты қабаты. Ол екі қабаттан құралған. Үстіңгі қабаты граниттен, оның қалыңдығы 10 км-ден
40 км-ге дейін жетеді. Ал астыңғысы базальттан тұрады. Қалыңдығы 30-80 км.
2. Белсенсіз (пассивті) жол дегеніміз не?
Белсенсіз (пассивті) жол – бұл ағзалардың тіршілік функцияларының қоршаған орта өзгерісіне бағынуы. Орта жағдайы күрт қолайсызданғанда ағзалардың кейбір түрлері өз тіршілігін белсенділігін едәуір азайтып, «жасырын тіршілік» деп аталатын күйге өшеді. Мысалы, кейбір жәндіктер құрғақшылық кезінде ауада кеуіп қалады да, ылғал көбейгенде тіршілік белсенділігін арттырады. Бұл процесті анабиоз деп атайды. Бұл күйге ірі ануарлар ішінде аюлар түседі – қорек көзі азайған кезде олар ұйқыға кетеді.