47.140. Салық қызметі органдарының салық төлемдері бойынша қарыздарды қысқарту барысындағы іс –әрекеті.

Салық төлеушінің салық міндеттемелерін қамтамасыз ету тәсілдері:

1. Төленбеген салықтар және басқа да міндетті төлемдерді және олар бойынша есептелген айыппұл және өсімпұл сомасын есепке жазу;

2. Салық төлеушінің банк шоттарындағы шығыс операцияларын уақытша тоқтату;

3. Салық төлеушінің иелігіндегі мүлікке билік ету құқығын шектеу;

4. Салықты мәжбүллеп өндіру шараларын жүзеге асыру.

Бұл өз алдына мына әдістер арқылы қамтамасыз етіледі:

Банк шоттарындағы ақша қаражаттары есебінен;

1. Дебиторлар шоттарынан;

2. Билік ету құқығы шектелген мүліктерді өткізу есебінен;

3. Жарияланған акцияларды мәжбүрлеп шығару есебінен.

4. Банк шоттары бойынша шығыс операцияларын уақытша тоқтату мына жағдайларда қолданылады:

-Салық міндеттемелерін уақытылы қамтамасыз етпесе-10 жұмыс күні ішінде тоқтату туралы өкім;

-Салық берешегін өтемесе-5 жұмыс күні ішінде;

-ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұру туралы өтініш табыс етпесе,-30жұмыс күні ішінде;

-Салық салу объектілері мен оған қатысы бар объектілерге салық органдарының лауазымды тұлғаларын кіргізбесе-5 жұмыс күні ішінде.

-Тексеру актісі негізінде тіркелген жерінде төлеушілердің болмауы және жаңа орны туралы салық органына хабарламаса-анықталған күннен кейін-5жұмыс күні ішінде;

-Камералдық бақылау нәтижесі бойынша оң немесе теріс шешім шығарылмаған жағдайда -5 жұмыс күні ішінде.

Банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтату туралы инкассалық өкім жоғарыда аталған жағдайлар жойылған сәттен бастап, 1 жұмыс күнінен кешіктірілмей өз күшін жояды.

Мүлікке билік ету құқығын шектеу сот шешімі негізінде шығарылады. Шешім екі данада толтырылады. Оның бір данасы салық төлеушіге табыс етіледі. 2-данасына оны алғандығын растау туралы салық төлеушінің қолы қойылады және тиісті салық органында тігіледі. Онда ймүліктерді қаржы лизингіне беруге, кепілге қоюға, жалға беруге, сатуға немесе уақытша пайдалануға тиым салынады.

Билік ету құқығы шектелген мүлік бойынша тізімдемені Өкілетті орган 2 данада толтырады. Оның нотариалды куәландырылған көшірмесі салық төлеушіге табыс етіледі. Мүлікке билік етуді шектеу мен мүліктерді тізімге алу бірінші жүргізіледі, бір мезгілде күшіне енеді, бір мезгілде күшін жояды. Мемлекет меншігіне алынған немесе оны шектеу құқығы бойынша тізімдемеге енгізілген мүліктер бойынша ереженің орындалуына салық төлеуші жауапты. Ережеде көрсетілген талаптар сақталмаған жағдайда мүлікке қатысты аукцион өткізіледі. Ережеде көрсетілген талаптар сақталмаған жағдайда мүлікке қатысты аукцион өткізу шығындары толығымен салық төлеушіге жүктеледі. Белгіленген мерзімде салық берешегі өтелмесе және екі аукцион өткізілгенге дейінгі тізімдемеге алынған мүліктер өтпесе, онда салық органдары салық төлеушінің банк шоттарындағы ақша қаражаттарын есепке ала отырып, жаңа мүлік тізімдемесін жасайды. Жаңа мүлік тізімдемесі жасалғаннан кейін 1 жұмыс күнінен кешіктірілмей оған дейін қолданыста болған мүлік тізімдемесі өз күшін жояды., бірақ мүлікке билік ету құқығын шектеу туралы шешім өз күшін сақтайды.

Салық берешегі тиісті қаржы жылындағы Республикалық бюджет туралы заңда белгіленген айлық есептік көрсеткіштің 3 еселенген мөлшерінен аз болса, ондай салық төлеушілерге мәжбүрлеп өндіру шаралары қолданылмайды, салық органдарының шешімі негізінде салықтық жазалау шаралары есептеледі.

Салықты мәжбүрлеп өндіру әдістері негізінде салық төлеушінің беершегі өтелмесе, онда сот қаулысы негізінде салық төлеушіге хабарлама жібермей, салық төлеушінің қызметі тоқтатылады.

Салық төлеушінің банк шоттарындағы және кассадағы ақшалары жеткіліксіз болған жағдайда салық берешегін өтеу салық төлеушінің жылжитын және жылжымайтын мүліктері есебінен жүргізіледі.

Салық төлеушінің берешегі дебиторлар есебінен өндірілетін жағдайда салық төлеушілердің дебиторларына дебиторлық берешек сомасы көрсетіле отырып, 10 жұмыс күнінен кешіктірілмей хабарлама жіберіледі. Алынған хабарлама негізінде дебиторлар салық қызметі органдарымен бірлесе отырып, дебиторлық берешек сомасын растайтын өзара салыстырып тексеру актісін жасайды. Осы акт негізінде дебиторлардың банк шоттарындағы қаражаттары немесе мүлкі есебінен берешек сомасы өтеледі. 10жұмыс күні ішінде дебиторлық берешек сомасы өтелуі туралы нәтиже шықпаған жағдайда:

-5 жұмыс күні ішінде дебитордың банктегі шығыс операцияларын тоқтату туралы инкассалық үкім шығарады;

-Дебиторға салық тексеруі жүргізіледі;

-20 жұмыс күні ішінде дебитордың мүлікке билік ету құқығын шектеу туралы шешім шығарылады;

Белгіленген мерзімде және ретпен дебиторлық берешек сомасы өтелмеген жағдайда дебитордың салық төлеушінің сот ісі бойынша қатысуға құқығы жоқ. Дебиторда салық тексеруі аяқталғаннан кейін 2 құжат толтырылады:

1. Салық тексеру актісі;

2. Өзара салыстырып тексеру актісі.

Салық төлеушінің салық берешегін дебитордың банк шотындағы ақша қаражаты есебінен өндіру туралы инкассалық үкім. Инкассалық үкімді орындау жауапкершілігі салық төлеушіге жүктеледі.

Жарғылық капиталда мемлекет қатысатын салық төлеушінің салық берешегін өтеу акцияларды мәжбүрлеп шығару есебінен өндіруі мүмкін. Акцияларды мәжбүрлеп өндіру сот шешімі шығарылғанға дейін жүзеге асырылады. Салықтарды мәжбүрлеп өндіру әдісі кезінде салық берешегі өтелмеген жағдайда ҚР –ң заңнамалық актісіне сәйкес салық төлеушіні банкрот деп тану туралы іс-шараны бастауға құқылы.

Мынадай мөлшердегі салық берешегі бар салық төлеушілердің тізімін салық қызмет органдары салық берешегі туындаған күннен бастап, 6 ай мерзім ішінде өтелмесе, БАҚ жариялауға мііндетті.

1. Тиісті қаржы жылындағы Республикалық Бюджет туралы заңда белгіленген айлық есептік көрсеткішті 150 есе мөлшерінен асатын салық қарызы бар заңды тұлғалар және олардың құрылымдық бөлімшелері;

2. 10 еселенеді, дара кәсіпкер, жеке адвокаттар, нотариус.

БАҚ мен қатар салық қызметі органдарының веб-сайтында салық берешегі бар салық төлеуші туралы ақпараттартуралы тізім есепті тоқсаннан кейінгі айдың 20 кешіктірілмей, жаңартылып отырады.