2.11 Сур. Сатылы трансформаторлардың жиілік сипаттамалары: а – чебышевтік, б – максималды тегіс

25. Жай ауысым (Плавные переходы)

Жай ауысым да белсенді жүктеме келісіміне пайдаланыла алады және п сатысының саны шексіздікке дейін көбеюі және айналымның өзгеріссіз ұзындығының сатылы айналымының шекті жағдайы болып табыла алады. Жай ауысымдардың жиілік сипаттамалары мерзімсіз. Практикада көбінесе экспоненциальды айналым, чебышевтік айналым және максималды тегіс сипаттамасының сатылы айналымының шекті жағдайы болатын мүмкіндікті айналым пайдаланылады.

Жай ауысымдар, шын мәнінде, погонды параметр және толқынды кедергі координат бойлық функциясы болатын тұрақсыз екіжелілі беріліс желісі болып табылады. Сонымен қатар, dz ұзындығы бар осы желінің элементарлық саланың эквивалеттік кестесі тұрақты желі сияқты болады(1.10 сур қараңыз). Сондықтан телеграфтық теңдеулер (1.2) дұрыс болып қалады. Осыған кіретін барлық мөлшерлер z-ке байланысты. Екіжелілі экспонциальды желісінде (2.12 сурет) z көбейгенде, |Z₁| көбейеді, ал |Y₁| азаяды.

Б ұл L₁ погонды индуктиві кобеюі және С₁ погонды сыйымдылығы азаюымен қамтамасыз етеді. k = _{мөлшері желі бойында бірқалыпты болуы үшін желінің геомертиясын таңдап алуға болады. Толқынды кедергі бұл желіде экспоненциалды заң бойынша өзгеруін көрсетуге болады:}

W = W₀e^bz, b  0,

W₀ – желі басындағы толқын кедергісі; b – желі бойындағы толқынды кедергінің өзгеру жылдамдығын анықтайтын коэффициент. W₀ и b мәнін таңдай отырып, кеңтілкемді келісімді қамсыздандыруға болады. Келісім тиімділігі желі бойында толқынды кедергінің өзгеру жылдамдығына байланысты. W мәні жай өзгерген сайын, келісім тілкемі кең және айналым ұзындығы көп болады.

2 6. Ажж жіберу желілерінде келісімді құрылғы (согласующие)

АЖЖ берілісінің желіде келісім құрылымы

АЖЖ берілісінің желіде келісім құрылымын тәжірибеде қарастырамыз.

Толқынарнада, коаксиальда және тілкем тракттілерде АЖЖ келісімді құрылымдардың келесі түрлері қолданылады:

• ширек толқынды трансформаторлар;

• біртіндеп және параллельді шлейфтер;

• сатылы және бірқалыпты өткелдер.

Сонымен қатар, келісетін құрылымдарға сапада толқын арна тракттарда диафрагмалар және реактивті қадалық істік қолданып жатыр.

2.13 суретте ширек толқынды трансформаторлардың толқынды варианттары көрсетілген. e диэлектриктік өтімділікпен толтырылған толқын ағызғышы ауысқанда, бос толқын ағызғышында 2.13 а суретте көрсетілген трансформатор пайдаланылуы мүмкін.

Ұзындығы l_в/4 трансформатор диэлектрикпен жиі толтырылған және толқындық кедергісі бар, толқындық кедергілердің тең орташа геометриялық жалғастырғыш толқын ағызғылары: W_тр = , W = .

2.13 б,в суретте ширек толқынды трансформаторлар, әр түрлі толқындық кедергілермен тік төртбұрышты толқын ағызғылар өткелмен келісу үшін ширек толқынды трансформаторларда көрсетілген. Сонымен қатар, толқын ағызғыш мөлшерден тар қабырғалардан әр түрлі мөлшерлермен bтр мөлшері мына шарттан тұрады: b_тр = , ал толқын ағызғылар үшін кең қабырғалардан әр түрлі мөлшерлермен bтр мына шартпен анықталады .