31. Табиғаттағы ашық термодинамикалық жүйеге мысал келтіріңіз.

Жүйе дегеніміз –бір микроматериалдарды бөлшектердің жинағы.Сол жинақ қоршаған ортадан бір нарселер арқылы шектелелген Ашық термодинамикалық жүйеге мысалы: ашық жүйеге барлық тірі организмдер жатады. Ашық жүйе мәңгілік емес, өте ұзақ уақыт тұра алмайды, өседі, өледі, өзіне ұқсас жүйені туғызады, эволюция процесіне түседі, модифицерленеді. Қуатын да затын да береді де алады да. Біз ашық жүйе принципін ұстануымыз керек. Алған затты шығарып отыру принципі орындалу керек. Ашық жүйе: 1) Жүйенің жүмыс қабылеттілігі өз мұқтажына жұмсалуы қажет; 2) Жүйенің жүмысы тепе - теңдікке қарсы бағытталған, өйткені ол сыртқы орта өзгерістерінің нәтижесінде туындап отырады. 3) Сыртқы түрткілер әсер еткенде жүйе олардың күшін өзгертуге бағытталған жұмыс өндіреді. Ашық жүйелер теориясы 20ғасырдың 30- жылдарында пайда болды. Ашық жүйе (Открытая система; open system) — 1) қоршаған ортамен (адаммен, ақпарат көздерімен, басқа жүйелермен) өзара орекетгесетін жүйе; 2) өзі қызмет жасайтын ортаның құралдарының есебінен кеңею қабілетіне ие болатын жүйе; 3) құрамды бөліктері тұлғалық немесе өндірістік стандарттарды қанағаттандыратын компьютерлік немесе желілік жүйе.

Ашық жүйелерді құрастырудың негізгі принңиптері:

1. әр түрлі платформалардың арасында ақпарат пен программалық жасақтамаларды оңай тасуға мүмкіндік беретін тасымалданушылық;

2. әр түрлі өндірушілердің құрылғыларының бірге жұмыс істеуін қамтамасыз ететін әрекеттестік;

3. аса қуатты ақпараттық платформаға өту кезінде ақпарат мен программалық жасақтамаларға инвесищияларды сақтауға кепілдеме беретін кең ауқымдылық.

32.Сәулелік эффекттің уақытқа тәуелді артуын түсіндіріп беріңіз.Иондаушы сәуле қуаттылығы – 0,001-0,003гр/тәулік. Қосынды дозасы 1-3 Гр ұзақ уақыт әсер ету нәтижесінде созылмалы сәуле ауруы пайда болады. созылмалы сәуле ауруының дамуы дозаға байланысты. мерзімі бірнеше айдан 1-3 жылға дейін болуы мүмкін. Өмір ұзақтығының дозаға тәуелділігі үш бөлімнен тұрады. Олар үш негізгі радиациялық синдромдарға байланысты. – сүйек ми кемікті (қан түзуші ), қарын ішек және церебралды синдромдар. Жұтылған доза 8-10Гр ге дейін болса, ағзалардың өлімдері гемопоэздің бұзылуына байланысты өмір ұзақтығы 40тәуліңтен аспайды.

Иондайтын сәуле биожүйеге әсер еткенде, биожүйе өліп кетуі мүмкін. Егер тірі қалса сәуле ауруы 3 кезеңнен өтеді. 1) Алғашқы өзгеу кезеңі: Бұл фазада адам құсқысы келеді, басы айналады, лейкоцитозболып, апатия, діңкесі түседі, 2 айға дейін созылуы мүмкін. 2-шілік өзгеру кезеңі: жасырынды жазылу фазасы. Айтылған ауру симптомдары кеткендей болады, лейкопениябайқалады. 3-лік өзгеру фазасы: сәуле кеселі, биообъект не өліп қалады, не тірі қалады. Симптомдар – есінен таниды, ішек қарынынан қан кетеді, шаш түседі, тахикардия, лейкопения байқалады. Нақты сәуле кеселі. Үш фазамен тоқтамайды, 3-ші және 5-ші фазасы болады. 3-ші фазадан тірі қалса, 4-ші фаза болады.симптомы: ісік аурулары, өмір сүру ұзақтығының қысқаруы. 5-ші фазада – ұрпаққа тұқым қуалайды. Иондайтын сәуле бір жабысса, түспейтін сәуле. Ол үшін қозған қозған молекулалар, радикалдар, электрондарды рекомбинациялау керек.

33.Сәулелік эффекттің температураға тәуелді артуын түсіндіріп беріңіз. Биожүйеге иондайтын сәуле әсер еткенде, себепкер немесе кедергі болатын көптеген сыртқы орта факторлары бар. олар, оң немесе теріс әсер етуі мүмкін. 1.температура, 2.оттегі, 3. Химиялық заттар. 1. Оттегі иондық сәуле әсер ету кезінде үлесі көп болады. Яғни иондық сәуле әсер еткенге дейін,әсер еткеннен кейін үлесі болмайды.. 2.Температура иондық сәуле әсер еткеннен кейін үлесі көп болады. 3. Химиялық заттар иондық сәуле әсер еткенге дейін үлесі көп болады.

34. Сәулелік эффектің оттегіге тәуелді артуын түсіндіріп бер. Биожүйеге иондайтын сәуле әсер еткенде, себепкер немесе кедергі болатын көптеген сыртқы орта факторлары бар. олар, оң немесе теріс әсер етуі мүмкін. 1.температура, 2.оттегі, 3. Химиялық заттар. 1. Оттегі иондық сәуле әсер ету кезінде үлесі көп болады. Яғни иондық сәуле әсер еткенге дейін,әсер еткеннен кейін үлесі болмайды.. 2.Температура иондық сәуле әсер еткеннен кейін үлесі көп болады. 3. Химиялық заттар иондық сәуле әсер еткенге дейін үлесі көп болады.