Құрылымдық сұлбалар мен олардың өзгерілуі

Құрылымдық сұлбадағы автоматтандырылған басқару негізінде математикалық сипаттаудың графикалық бейнелері туралы ұғым жатыр. Яғни құрылымдық сұлбаны құру үшін жүйе элементтерге бөлінеді, оның әрқайсысы қарапайым математикалық түрмен сипатталады. Құрылымдық сұлбалар келесі түрдегі төрт түрлі элементтен тұрады: әрекетке бағытталған буындар; салыстыру құрылғылары немесе сумматорлар; байланыс линиялары; тармақталу нүктелері;

Әрекетке бағытталған буындардың ішіне олардың өткізгіштік функциялары жазылып, олар тіктөртбұрыш түрінде бейнеленеді. Буындар өз ішінде байланыс линиялары арқылы байланысады. Бұл линияларда сызық ретінде белгілерді тарату көрсетіледі. Айта кетер жайт, бағыттарда қарама-қарсы белгілер белгілер таратпайды. Линиялардың өздері сумматорлар сияқты мінсіз болып саналады, яғни ешқандай қасиеттері жоқ.

Сумматорлар функционалды схемалардағыдай белгілерді жинақтауға арналған. Белгілерді жан жаққа тарату үшін аймақтық нүктелерде белгіленетін түйіндер қолданылады.

n буындарының кезектес байланысы кезінде өткізетін функция эквивалентті өткізетін функция былай анықталады:

n буындарының эквивалентті өткізетін функциясы жіберетін функция арқылы былай анықталады:

Кері байланыс үшін эквивалентті өткізетін функцияны шығаруда 2.8 суретте көрсетілген анықтамаларды қолданамыз.

Жүйедегі бекіту аймақтарының сұлбасы

2.8 Сурет

Кері байланыс теріс деп аталады,егер

,

Схемада көрсетілгендей, және байланыс оң болады,егер

.

Лаплас бейнелері бойынша сұлбамыз кері байланысты көрсетсе:

Осыдан өткізгіш функцияны аламыз

Оң кері байланыс үшін формуладағы белгі “плюс” тан “минус”қа өзгереді.

Көрсетілген құрылыс сұлбалардың үш түрі ең көп кездесетін болып табылады. Қалған жағдайларға өзгерткіш негізгі принцип түзеп бірнеше мысалдармен келтірейік.Құрылым сұлбасының белгілесін жан жаққа тарату кезінде белгі өзгермеу керек.

Мысалы, 2.9 суреттегі құрылым сұлбасы, мұнда түйінді өткізгіш функциямен бірге буын арқылы өткізу керек

Құрылым сұлбасын өзгерту

а) б)