- •3. «Оғыз-нама» жырының зерттелуі мәселесі сөз ете отырып, бүгінгі жағдайын сипатта
- •5.»Қорқыт ата кітабының» қазіргі зерттелуін Кеңес заманындағы зерттелуі мен салыстыра келіп, олардың арасындағы байланысын көрсетіңіз.
- •7.»Құтты біліг» поэмасының болашақта жанрлық тұрғыдан зерттелуіне жорамал жасаңыз
- •9 .Түркітанушы ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып, «Күлтегін», «Тоныкөк» ескерткіштерінің жанрын тауып беріңіз
- •10. Орта ғасыр тарихы мен мәдениетін атаңыз және ж. Баласағұнның «Құтты білік» поэмасының идеясының шығу төркіні.
- •11. Махмұд Қашқари ғұмырнамасына баяндама беріңіз.
- •12.Ж.Баласағұнның әдеби мұрасын атаңыз және толық сипаттама беріңіз.
- •13. «Құтты білік» тіркесіндегі «құт» деген сөзге анықт абыройың
- •14.Ислам дәуіріндегі түркі әдебиетінің ерекшеліктеріне сипаттама беріңіз.
- •26.Ж. Баласағұнидың «құтты білік» поэмасындағы ақын бейнесіне талдау жасаңыз.
- •27. М. Қашқаридің «Диуани лұғат ат-түрік» жинағындағы мақал-мәтелдерді дидактикалық тұрғыдан талдаңыз:
- •28. «Құтты білік» кітабының көркемдігіне мысал келтіріңіз.
- •29. Қорқыт ата идеяларының қазақ әдебиетіндегі жалғастыған табыңыз:
- •48. Құтб ақын поэзиясының қазақ әдебиеттану зерттеушілері еңбектерінде қаралу деңгейін көрсетіңіз:
- •49. «Қиссас-ул әнбия» кітабы сюжеттерінің «Гүлістан бит-түрки» кітабы сюжеттері айырмашылығын көрсетіңіз:
- •51. С.Сараи мұрасының зерттелу мәселесін сөз ете отырып, бүгінгі зерттелу жағдайын көрсетіңіз:
- •52. «Қиссас ул-әнбия» мұрасының аударылуы мәселесін қозғай отырып бүгінгі деңгейін көрсетіңіз:
- •53. «Қисса -Жүсіп» дастанының идеясын ашудағыкөркем бейнелердің қызметін көрсетіңіз:
- •55. «Махаббатнама» дастанының көркемдігі мәселесін қозғай келіп, оның әдіс-тәсілдері жүйесін жасаңыз:
- •56. «Диуани хикмет» кітабының болашақта көркемдік тұрғыдан зерттеле түсетіндіген дәлелдеңіз:
- •58. «Гүлстан бит-түрки» кітабының дидактикалық тұрғыдан зерттелуі:
- •59. А.Иассауи мұрасының қазақ тіліне аудару мәселесін сөз етіп, қазігі жағдайын баяндыңыз:
- •60. С.Сараи мұрасының аударылу мәселесін қозғай отырыпбүгінгі деңгейін көрсетіңіз:
- •73.Құтып ақынның дастанын атаңыз және қысқаша сюжетін баяндаңыз.
- •79.С.Сараидің «Гүлстан бит-түрки»дастанынан бір хикая келтіріңіз:
53. «Қисса -Жүсіп» дастанының идеясын ашудағыкөркем бейнелердің қызметін көрсетіңіз:
«Қисса -Жүсіп» деген атпен таралған бұл сюжеттің негізін ежелгі мифтерден, Таурат пен Үнжіл, Құран оқиғаларнын алып алғаш түркі әдебиетінде XII ғасырда тірілткен адам- Әли. Дастанның негізгі кейіпкерлері-Жүсіп-әділ, адал, сұлу. Зылиха-көреген адам. Ағалары-сараң, іші тар, көре алмаушылық басым. Әкесі-дана.
54. Түркітанушы ғалымдардың зерттеулеріне сүйене отырып «Хұсрау- Шырын», «Қисса-Жүсіп» ескертішерінің жанрын тауып беріңіз.
1) «Хұсрау-Шырын» Құтбтың шығармасы. Ол бұл шығарманы Алтыр Орда мемлекетінің тағына Тыныбек отырған кезде жазған. «Хұсырау-Шырын»- Низами бұл шығарманы поэма деп атаған. Ал, Құтбтың өзі-дастан деп алған. Ал Ә.Нәжіп-жартылай төл туынды, дербес роман деп бағалаған.
2) «Қисса Жүсіп» деген атпен таралған бұл сюжеттің негізі ежелгі мифтерден, Таурат пен Үнжіл, Құран оқиғаларынан алып алғаш түрік әдебиетіндегі 1212-1233 жылдары тірілткен адам-Әли. «Қисса-Жүсіп» Жүсіпбек Шайхисламұлы : «Қазақшаға дастан қылып аударған»
55. «Махаббатнама» дастанының көркемдігі мәселесін қозғай келіп, оның әдіс-тәсілдері жүйесін жасаңыз:
«Мухаббатнаме» сюжеті қызықты, тілі көркем, көріктеу құралдары алуан түрлі, өлең құрылысы шебер жасалған дастан. Ақын Хорезми дастанды жыр жолдарына үстеме мағына беріп, оны ажарландырып жіберу үшін теңеу әдісін қолданады. Хорезим теңеу сөздерді мейілінше орынды қолданады. Дастанда «нәркес көз, ай жүз, қылдай бел, шекер сөз» деген теңеулер бар. Сонымен бірге ақын дастанда айшықтаудың бір түрі шендестіру әдісін қолданады. Сол арқылы Хорезми бір-біріне қарама-қарсы ұғымдарды басқа бір ұғымның сыр-сипаты мен салыстырады. Мысалы: «Қара мен ақ жүзіңе жарасар» десе, «сен сұлтансың ал мен-бақытсыз тұтқынмын» дейді. Мұхаббатнаме дастанынң өлең үлгісі негізінен 2 тармақты, 11 буынды жырда қайталау да бар.
Желден асар желгенде сенің атың
Күн сияқты жаһанды тұтты атың
Егер сені Рүстем десем жарасарсың
Қылышыңмен жауларды жарасарсың.
56. «Диуани хикмет» кітабының болашақта көркемдік тұрғыдан зерттеле түсетіндіген дәлелдеңіз:
«Дуани хикмет» түркі тілді халықтардың 12 ғ. Сақталған әдеби ескерткіштерінің бірі саналады. Бұл өлеңдер жинағы қазақ әдебиетінде де орта ғасырлық нұсқасы болып табылады. Шығарманың көркемдігі-149 хикмет, 11-12 буынды ұйқасы бізге жақын. Болашақта зертттелу үстінде. Өйткені, «Диуани хикмет» шығармасында қолданылған ұйқастар қазірде қолданылады. Мысалы: көңіл құсы, иман нұры, ғашықтық дерті , махаббат юостаны, хақиқат дариясы деген теңеулер Абай поэзиясы мен үндесіп жатыр.
57. «Ақиқат сыйы» кітабының философиялық тұрғыдан зерттелуінің әдебиеттануға үлсі. Ахмет Игүнеки жазған «Ақиқат сыйы» еңбегінің ғылыми мұрасы адамзаттың асяси ойларының дамуына өз әсерін тигізетіндегі және шығармадағы әлуметтік саяси көзқарастар туралы жазылады. Аталмыш шығарма өлең түрінде жазылған дастан және оның негігі мазмұны тәлім-тәрбие дидактикалық ойларға құралған философиялық толғау болып танылады және иманылықпен адамгершілік туралы ойларға тола танымдық және насихаттық сипаттарға ие. Философиялық тұрғыдан зерттегн Е.Малов.