Дәріс жоспары

1. Сертификация құқық негіздері

2. Сертификация нормативтік базасы

Дәрісның қысқаша ұстауы

Әлемнің көптеген елдерінде сертификаттау заңмен негізделген және мемлекетпен реттеледі. Әр ел заңдарында саясат жүйесі, мемлекеттік құрылым, экономикалық жағдай, ұлттық ерекшеліктер, халықаралық жағдай есепке алынады. Сертификаттау қатысушылары болып мемлекеттік органдар, ғылыми-зерттеу ұйымдары, ғылыми техникалық қоғам, өндірістік ассоциациялар бола алады. Бұлардың барлығы ұлттық сертификаттау жүйесінің сансыз көптігін және әртүрлілігін анықтайды.

Барлық елдерде мемлекеттік заң шығаратын орган немесе үкімет сертификаттауға қатысады, тіпті міндетті сертификаттау заңға енгізілмейді. Жапонияда сертификаттау қағаз жүзінде ерікті болып саналады, бірақ өнім міндетті түрде стандартқа сай қауіпсіз болуы керек. Америкада мысалы, автотранспортта «өзін өзі сертификаттау» жүйесі бойынша дайындаушы шығарады. Бірақ үкімет министр транспорты мен жолдағы қауіпсіз агенті арқылы сатуға шығарылған автомобильдері ішінара тексеру арқылы қауіпсіздік стандарттарына сай екендігін тексеріп отырады.

Барлық ұлттық сертификаттау жүйесінде сертификаттау ережесін бұзғаны үшін заңды жауапкершілікте қарастырылған. Сертификаттаудың басты сұрағы үшінші жақтың сертификаттаудан өткен өнімге құқықтық жауапкершілігі. Осы салада көптеген келіспеушілік туады. Көбінесе тұтынушылар сапасына сай емес сертификатталған өнімді алғанына сертификаттау органдарына шағым түсіреді. Бірақ әлемдік тәжірибеде жауапкершілікті бөлісу принципі басым болады. Дайындаушы шығарылған сертификатталған өнімнің нормативтік құжаттарға сәйкес екендігін және оның сапасына, қажет сенімін қамтамасыз ететіне жауапкершілікпен қарайды. Сертификаттау органдары сертификаттау ережесінің сақталуына жауапкершілікпен қарайды. Сынақ зертханалары зерттеу қорытындыларының дұрыстығына жауап береді. Сертификаттау жөніндегі ережені бұзған кезде әкімшілік мүліктік, қылмыстық жазаға тартылады.

СЕРТИФИКАТТАУДЫҢ НОРМАТИВТІ БАЗАСЫ. Сертификаттаудың негізін нормативті база құрайды. Стандарттар техникалық талаптармен сынақ әдістерінің негізінде сертификаттау өткізіледі.

Нормативті база стандартты қолдану арқылы сертификаттау жүйесінің алғашқы қауымы болып есептелінеді.

Ұлттық сертификаттау жүйесінің нормативтік базасын осы елде қолданылатын ұлттық сертификаттар мен халықаралық стандарттар құрайды.

Ұлттық жүйе негізінде әр ел міндетті сертификаттаумен еркін сертификаттауға жататын тізілімін жасайды.

Халықаралық жүйеде нормативтік база болып сертификаттаудың халықаралық келісімде сәйкестігін ескертілген тізіммен халықаралық стандарт есептеледі. Халықаралық стандарт тізімі болып қатысушы елдердің барлығына міндетті немесе әр ел өздерінің толық тізімінен келісімде ескертілген міндетті стандарттарының тізімін белгілейді.

Халықаралық сертификаттау жүйесінің екі басты автомототехникасының нормативтік базасы ЕЭК БҰҰ ережелері мен ЕО директивасы болып табылады.

Керекті әдебиет:

1. Закон Республики Казахстан «О сертификации продукции и услуг»

2. Закон Республики Казахстан «Об автомобильном транспорте»

3. Рябчинский А.И., Фотин Р.К. Основы сертификации. Автомобильный транспорт: Учеб. для вузов. - М.: ИКЦ «Академкнига», 2005. 336 с.: ил.

СӨЖ бақылау жұмысы

1. Сертификацияның құқықтық негіздері. [1, 4]

2. Сертификацияның нормативті актілері [1, 2, 3].

Дәріс 4

Тақырып 4 Сертификаттау жүйесі (1/1 сағ.)