2. Экскаватордың 2 нұсқасы бойынша техникалық экономикалық көрсеткіштерді салыстырамыз.

Жер жұмыстарын жүргізу бойынша құрылыс машиналарын таңдау.

Негізгі құрылыс машинасы ретінде қазаншұңқырды қазу үшін бір ожаулы

кері күректі экскаваторды пайдаланамыз.

Қазаншұңқырдың көлемі бойынша экскаватор ожауының сыйымдылығын келесі мәнге ие деп аламыз:

V_қ = 4633м³

V_қ = қазаншұңқыр көлеміне байланысты топырақтың түріне экскаватор ожауының сыйымдылығын анықтаймыз:

V_ожау = 0,65

3-кесте

Қазаншұңқырдың көлемі	Ожаудың сыйымдылығы
1	2
500 дейін 500÷1500 1500÷5000 2000÷8000 6000÷11000 11000÷15000 13000÷18000 15000 жоғары	0,15 0,24 және 0,3 0,5 0,65 0,8 1 1,25

1 нұсқа – Механикалық жетекпен Э-651

V_ожау = 0,65

2 нұсқа – Гидравликалық жетекпен ЭО-4121

V_ожау = 0,65

ЕНиР бойынша таңдалған экскаватор ожауының сыйымдылығына байланысты экскаватордың тиімді түрін таңдаймыз.

1-нұсқа	N1 2.9	N2 2.2
2-нұсқа	N1 2.6	N2 2,1

Екі марка бойынша техника экономикалық жақтарын салыстырамыз.

1. Экскаватордың жұмыс істеу ауысымдарының санын анықтаймыз:

ƩП_{маш.ауысым} = + /8.2

Мұдағы: N₂ = топырақты үйіндіге аударғандағы экскаватордың уақыт

мөлшері.

N₁ = топырақты автокөліктерге аударғандағы уақыт мөлшері.

Механикалық жетекпен:

ƩП_{маш.ауысым} = + /8.2 = (25,52 + 142,622) /8.2 = 20,5

Гидравликалық жетекпен:

ƩП_{маш.ауысым} = + /8.2 = (24,36 + 127,87) / 8,2 = 18,56

2. Экскаватордың бір ауысымдағы жұмыс істеу өнімділігін анықтаймыз:

П_{ауыс.өнім} = V_қ / ƩП_{маш.ауысым}

П_{ауыс.өнім} = 6078,72 / 20,5 = 296,52

П_{ауыс.өнім} = 6078,72 / 18,56 = 327,52

3. 1 м³ топырақты экскаватормен өңдеу бағасын анықтаймыз:

С = 1.08 * C_{маш.ауыс} / П_{ауыс.өнім}

Мұндағы: C_{маш.ауыс} – бір ауысымдағы машина бағасы

Механикалық жетекпен: С = 1,08 * 28,78 / 296,52 = 0,105

Гидравликалық жетекпен: С = 1,08 * 31,08 / 327,52 = 0,102

Қорытынды: Техника – экономикалық жақтарын салыстыру нәтижесінде экономикалық тиімділігіне байланысты ЭО-4121 маркасы тиімды шықты.

ІІІ. Қазаншұңқырды қазу бойынша топырақты тасымалдау үшін жүк көтергіш машиналарды таңдау.

Экскаватормен өңделген топырақты автокөліктермен шығарып тасымалдаймыз. Топырақты тасымалдау қашықтығына байланысты 5,5км және экскаватордың ожау сыйымдылығына байланысты V_ожау = 0,65м³, автокөліктердің келесі жүк көтеру параметрін аламыз.

4-кесте

№	Тасымалдау арақашықтығы	Автокөліктердің жүк көтергіштігі
		0,4	0,65	1,0	1,25	1,8
1	2	3	4	5	6	7
	0,5 1 1,5 2 3 4 5	4,5 7 7 7 7 10 10	4,5 7 7 10 10 10 10	7 10 10 10 12 12 12	7 10 10 12 12 18 18	10 10 12 18 18 18 18

m_a = 10m К_рАЗ – 222Б

Анықталған салмағы бойынша келесі маркалы автомобильді таңдаймыз:

К_рАЗ – 222Б

Есептеу жолымен автокөліктердің қажетті санын анықтаймыз.

1. Экскаватор ожауындағы топырақтың көлемін анықтаймыз:

V _топ = _, м³

Мұндағы: К_т = ожауды толтыру коэффициенті;

К_қоп = қопсыту коэффициенті;

К_т = 1

К_қоп = 0,30

Құм: 10÷15 1,6

Құмдақ: 12÷17 1,65

Саз: 28÷32 1,8

Саздақ: 18÷24 1,7

V _топ = =2,17м³

2. Экскаватор ожауындағы топырақ салмағы:

Q = V _топ * γ

Мұндағы: γ – топырақтың тығыздығы

Q = 2,17 * 1, 8 = 3,9m

3. Автокөліктерге аударылатын ожау саны:

n =

n = = 2,56 (3 ожау)

4. Автокөліктерге аударылатын топырақ көлемі:

V = V_топ * n

V = 2,17 * 3 = 6.51м³

5. Экскаватормен топырақты автокөліктерге аударылатын уақытын анықтаймыз:

t_n = =10,15 мин

6. Автокөліктердің бір циклде жұмыс істеу уақытын анықтаймыз:

T_ц = t_n + + t_p + + t_M, мин

Мұндағы: L - топырақты тасымалдау арақашықтығы –5,5

V_гр – автокөліктердің жүктелген күйіндегі жылдамдығы – 45км/сағ

t_p – аударылатын уақыты – 1,5 мин

t_n – жүк түсіру уақыты – 10,15 мин

V_n – автокөліктердің бос күйіндегі орташа жылдамдығы – 60 км/сағ

t_M – қосымша операциялардың уақыты

T_ц = 10,15 + + 1,5 + + 3 = 10,15 + 7,3 + 1,5 + 5,5 +3 = 27,45

7. Автокөліктің санын анықтаймыз:

N =

N = = 3