- •IV. Міндеттері:
- •V. Бағдарлама объектісі:
- •Курстың мазмұны
- •V. Жануарлар әлемі (34 сағат) Қарпайымдылар (7 сағат)
- •Күнтізбелік жоспар Барлығы 102 сағат
- •Түзуші ұлпалар (Меристемалар)
- •Жабындық ұлпалар
- •Колленхима
- •Склеренхима.
- •Өсімдік ұлпаларының жалпы ерекшіліктері, қызметтері және орналасқан жері
- •Теориялық бөлімі Ұлпалар тарауын қайталауға арналған тест сұрақтары
- •Практикалық бөлімі
Өсімдік ұлпаларының жалпы ерекшіліктері, қызметтері және орналасқан жері
№ |
Атқаратын қызметтері |
Тірі немесе өлі |
Жасуша қабықшасы |
Жасуша пішіндері |
Орналасқан жері |
|||||
1 Паренхима (негізгі ұлпа) |
Атқарушы ұлпа. Шөптесін өсімдіктерде тірек қызметін атқарады. Метаболизм үдерісі қарқынды. Ауажинаушы жасушааралық газ алмасу қызметін атқарады. Қоректік заттарды қорға жинайды. Жасуша арқылы және жасуша қабықшасы арқылы заттарды тасымалдайды. |
Тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар |
Көбінесе изодиаметрлі , кейде созылыңқы |
Қабық, өзек, өзек сәулелері, сүрек және тін паренхимасы |
|||||
Модификацияланған паренхималар |
||||||||||
А) эпидермис |
Құрғап кетуден сақтау және ауру тудыратын микробтардың енуінен сақтау. Түктер мен бездер қосымша қызмет атқарауы мүмкін. |
тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар, кутин . |
Созылыңқы және жалпақ |
Жаңа өсіп келе жатқан өсімдіктің сыртын бірқабатпен қаптайды. |
|||||
Б) Мезофилл |
Фотосинтез |
тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар |
Изодиаметрлі, бағаналы немесе дұрыс емес |
Үстіңгі және астыңғы өңнің арасында |
|||||
В) Эндодерма |
Тамырда су мен минералды заттардың қозғалуына кедергі жасайтын қабат. |
тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар, субериннің жинақталуы |
Эпидермис сияқты |
Өткізгіш шоқты қоршайды |
|||||
Г) перицикл |
Тамырда меристемалық белсенділігі жоғары, жанама тамырлар пайда болады және екінші реттік қалыңдауға қатысады |
тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар |
Паренхима жасушалары сияқты |
Тамырда орталық өткізгіш ұлпа мен эндодерма арасында |
|||||
2. Колленхима |
Тірек қызметі |
тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар |
Созылыңқы және көпбұрышты, жасуша соңы ұшталған |
Қабықтың сыртқы жағы |
|||||
3. склеренхима А) талшықтар |
Тірек |
өлі |
Көбінесе лигнин. Сонымен қатар пектин, жасунық және геммицеллюлоза. |
Созылыңқы, көпбұрышты |
Қабықтың сыртқы жағында, сабақтың перициклі, ксилема мен флоэма |
|||||
Б) склереид |
Тірек және қорғаныш |
өлі |
Көбінесе лигнин. Сонымен қатар пектин, жасунық және геммицеллюлоза |
Изодиаметрге жақындау |
Қабық, өзек, флоэма, жемістер, тұқым қабықшасы |
|||||
4.Ксилема Трахеидтер мен түтіктер |
Су мен минералды заттардың қозғалысы. Тірек. |
өлі |
Көбінесе лигнин. Сонымен қатар пектин, жасунық және геммицеллюлоза |
Созылыңқы және түтікті |
Өткізгіш жүйе |
|||||
5. Флоэма А)сүзгілі түтіктер
Б) серіктес-жасушалар |
Органикалық заттардың қозғалысы
Сүзгілі түтікпен бірге қызмет атқарады |
Тірі
тірі |
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар
Жасунық, пектиндер және геммицеллюлозалар
|
Созылыңқы және түтікті
Созылыңқы және іші тар
|
Өткізгіш жүйе
Өткізгіш жүйе |
|||||
|
|
|
|
|
|
|||||
