1 Тәжірибе. Мыс (іі) және темір (ііі) иондарын бір-бірінен бағаналық хроматография әдісімен бөлу

Диаметрі 1 см шыны түтіктен хроматографиялық бағана дайындайды: түтіктің төменгі жағына мақта қабатын (0,5 см) орналастырады, оның жоғарғы жағынан биіктігін 2,5-3 см етіп алюминий оксидін салады. Дайын болған бағананы штативте тұрған сынауыққа орналастырады.

Таза сынауыққа қоспа дайындайды: 1,5 мл 0,05 % CuSO₄ ерітіндісі және 1,5 мл 0,05 % FeCl₃ ерітіндісі. Осы қоспаны хроматографиялық бағанаға құяды. Тамшылау жылдамдығы онша тез емес. Қоспадағы компоненттер жеке аумақтаға бөлінгеннен кейін, бағана арқылы 3 мл 1 % калийдің гексацианоферратын(ІІ) жіберіп айқындау жүргізеді. Fe³⁺ иондары бар аумақ қарқынды көк түске боялады, ал Cu²⁺ иондары бар аумақ қоңыр түске боялады.

Реакция теңдеулері:

4FeCl₃ + 3K₄[Fe(CN)₆]  Fe₄[Fe(CN)₆]₃ + 12KCl

2CuSO₄ + K₄[Fe(CN)₆]  Cu₂[Fe(CN)₆] + 2K₂SO₄

Қорытынды: Мыс(ІІ) және темір(ІІІ) иондарын бір-бірінен бағаналық хроматография әдісімен бөлу мүмкіндігін бағалаңыз.

2 Тәжірибе. Тағам өнімдеріндегі темір(ііі) ионын қағаздық хроматография әдісімен анықтау

Хроматографиялық қағаздан ені 6 см және ұзындығы 10 см жолақ қиып алады. төменгі шетінен 1 см қашықтықта қарындашпен жіңішке етіп сызық жүргізеді (старт сызығы). Жіңішке капилляр көмегімен старт сызығына зерттелетін ерітінді дақтың диаметрі 5 мм-ден аспайтындай етіп тамызады. Осы старт сызығына дақтан 2-3 см қашықтықта басқа капиллярмен 0,05 % темір(ІІІ) хлориді ерітіндісін тамызады. Қағазды ауада кептіреді. Осылай дайындалған хроматографиялық қағаз жолағын, шеттері резина көмегімен ұстатылған екі таяқшаға бекітеді және еріткіштер қоспасы бар (этанол және сұйылтылған тұз қышқылы, 1:4) стақанға салады. Стақандағы еріткіштер қабатының қалыңдығы 1-1,5 см тең болуы тиіс. Қағаз жолағы сұйықтыққа 2-3 мм батырылып орналастырылуы тиіс. еріткіштер 7-8 см биіктікке көтерілгенде, жолақты стаканнан шығарады және карандашпен еріткіш көтерілген биіктікті белгілейді. Хроматографиялық қағазды ауада кептіреді. Темір(ІІІ) ионын анықтау үшін жолақты калийдің гексацианоферратымен(ІІ) дымқылдайды.

Қорытынды:Хроматограмманы салыңыз. Стандартты ерітінді мен зерттелетін ерітіндінің пішінін, түсін және старт сызығынан басталған ара қашықтығын салыстыра отырып, иондардың идентификациясы туралы қорытынды жасаңыз, темір(ІІІ) ионы бойынша ерітінділердің концентрацияларын салыстырыңыз.

ҚОСЫМША

Көрнекілікті эксперимент

«КОЛЛОИДТЫ ЕРІТІНДІЛЕРДІ АЛУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ»

Жұмыстың мақсаты: Коллоидты ерітінділерді алудыңжәне тазарту әдістемелерін меңгеру; коллоидты бөлшектердің зарядын және коагуляция табалдырығын анықтауды үйрену

1 Тәжірибе.«Гидролиз реакциясымен темір(ііі) гидроксиді золін алу»

FeCl₃+3Н₂О→Fe(ОН)₃+3НCl

Fe(ОН)₃+3НCl→FeОCl+2Н₂О

FeОCl-стабилизатор

FeОCl→ FeО⁺+Cl^-

Жұмыстың орындалу тәртібі:Сынауықтың жартысына дейін дистилденген су құяды және қайнағанша қыздырады. Осы қайнап тұрған суға 2-3 тамшы 2 % темір(ІІІ) хлориді ерітіндісін қосады және қызыл-қоңыр бояу пайда болғанша қайта қыздырады. Тиндаль конусын байқау арқылы коллоидты ерітіндінің түзілгеніне көз жеткізеді.

Қорытынды: Алынған темір(ІІІ) гидроксиді золі мицелласының формуласын жазыңыз және оны алу әдісін көрсетіңіз.