3 Тапсырма. «Жер қыртысы және оның негізгі типтері. Платформды аймақтар» картасын құрастыру.

1. Кескін картаға жер бетіндегі ең төмен орынды түсір.

2. Кескін картада келесі депрессияларды көрсет. Әр материктің ең төмен орнын белгіле (теңіз деңгейінен төмен абсолютті биіктігін жаз):

1.Өлі теңіз Мертвое море (Эль-Гхор), 2.Тивериад (Генисарет) көлі, 3.Турфан ойысы (впадина), 4.Ассаль, көлі, 5. Катара ойысы, 6. Карагие ойысы, 7. Өлім аңғары (Долина Смерти), 8.Солтон-Си, 9.Биркет-Караун, көлі, 10.Сарыкамыш ойысы, 11.Селинас Чакос, 12. Каспий маңы ойпаты, 13.Эйр, көлі

3. Кескін картада құрлықтардағы ірі ойысты жазықтықтарды көрсет.

4. Кескін картада құрлықтардағы ірі қыратты жазықтықтарды және үстірттерді көрсет.

5. Кестені толтыр

4 кесте

Ойпаттар	Қыраттар	Үстірттер және жайпаќ таулар
1.Амазонка	1.Шығыс Еуропа жазығы	1.Анабар
.....
.....

Бастапқы материалдар:

1. Физико-географический атлас мира М.,1964. Карта «Рельеф» Карта «Тектоника»

2. Негізгі литосфералық плиталар картасы (қосымша).

Есеп беру материалдары:

1. «Жер қыртысының құрлысы» картасы және 1 кесте

2. «Жер қыртысы және оның негізгі типтері. Таулы аймақтар» картасы және 2-3 кесте

3. «Жер қыртысы және оның негізгі типтері. Платформды аймақтар» картасы және 4 кесте.

Негізгі литосфералық плиталардың атаулары

Плиаталар тектоникасының көрніс алуының негізгі түрлері

Негізгі литосфералық плиталар

Шартты белгілері

- плиталардың дивергентты шекаралары – плиталардың ажырау жіктері; - плиталардың конвергентты шекаралары – плиталардың бірінің астына бірі ену жіктері; - плиталардың трансформды шекаралары – плиталардың бір-біріне горизонталды бағыттарда қозғалуы; - плиталардың бұрынғы шекаралары; - геосинклинальды белдеулер; - плюмдар және жанартаулар нүктелері - плиталардың қозғалу бағыты; - биік және аласа нүктелер (м.т.д.)

Жер бедерінің негізгі ерекшеліктері

Мұхиттарда: 1 – мұхит ортасындағы жоталар; 2 – орталық жоталардың остері; 3 – абиссалды жазықтар және шеткі және ішкі теңіздердегі терең қазаншұнқырар; 4 – ірі су астындағы мұхит табанының көтерілулері; 5 - ірі су астындағы континенталды қабықтан құрылған мұхит табанының көтерілулері; 6 – вулканды архипелагтар; 7 – мұхит деңгейінен төмен орналасқан вулканды архипелагтар; 8 – терең наулар; 9 – аралды доғалар; 10 – трансформды жарықтар.

Континенттер: 11 – 15 – таулы жоталар: 11 – субдукция аймақтарының үстінде қалыптасқан, 12 – коллизия аймақтарының үстінде қалыптасқан, 13 – құрлық ішіндегі теллеколлизия нәтижесінде қалыптасқан, 14 – континенттер шетіндегі, 15 – рифтті; 16 – үстірттер; 17 – денудациялық жазықтар; 18 – ойпаттар; 19 – шельфтер және эпиконтинеталды теңіздер; 20 – мұз жабындылары.