3. Ақпараттың қайнар көздеріне талдау жасау.

Ақпаратты алу мүмкіндігі және оған байланысты эиткалық мәселелер, зерттеу жұмысын ұйымдастырудың негізі және маңызды аспектісі болып табылады

Көптеген зерттеушілер керекті ақпараттың қорын жинаған соң бірден зерттеу жұмысын бастап кетеді, бірақ этикалық мәселелерге байланысты тоқталмайды. Бұл қателік.

Зерттеу жұмысының этикалық мәселелерін қалыптыстыру зерттеу жұмысының басында айқындалуы тиіс.

Жиналған мәліметтердің сапалығы жиналған ақпараттардың түпнұсқасына байланысты .

Түпнұсұаларды таңдау зерттеу жұмысының тақырыбына, мақсатына , міндетіне байланысты түрлі болуы мүмкін

Мәліметтерді алудың ең бастапқы сатысы физикалық алу мүмкіндігі деп аталады.

Оны алу мүмкіндігі қиыншылықтарға соғуы мүмкін:

Біріншіден, зерттеу жұмысымен айналысатын топ мүшелері зерттеу жұмысынан бас тартуы мүмкін. Өйткені қосымша мәліметтер қроы аз болса.

Екіншіден зертттеу жұмысының өзі ұйымдастырушыларға қызықсыз болуы мүмкін

Бұған дәлел ретінде түрлі оқиғалар жатады. Оның негізгілері:

Құпия ақпараттың тарап кетуіне байланысты ұйымдастырушылардың қорқуы

Зерттеу жүйесін толық түсінбеу

Компания басшыларының зерттеушіге сенім артпауы

Егер сізді қызықтыратын компания туралы мәліметтерді алсаңыз да, бірақ оның сапасы сізді толық қанағаттырмауы мүмкін.

Бұл туралы көптеген зерттеушілер үзіліссіз мүмкіншілік деп айтқан

Үзбей алу мүмкіншілігі екі форманы иленуі мүмкін:

Біріншіден, бұл қайталану процессі, яғни зерттеу жұмысының бірінші бөліміне рұқсат алу мүмкіншілігі, оны іске асырған соң екінші бөліміне рұқсат алу және т.б. Сонымен қатар сізге зерттеу жұмысын түрлі объектілерге сай жүзеге асыру керектігі пайда болуы мүмкін.

Екіншіден, ұйымнан физикалық алу мүмкіндігі – бұл жауапты тұлғалар міндетті түрде сақтайтын формальді жұмыстар.

Зерттеуші үшін формальді емес келісім алу аса маңызды міндет, өйткені ол оған керекті ақпараттарға жету үшін негізгі саты болып саналады.

Әр бір зерттеуші неғұрлым көбірек ақпарат алуға тырысады. Ол “КОГНИТИВТІК” деп аталады. Егер сіз осындай дәрежеге жетсеңіз сізбен көптеген ұйымдастырушылар керекті ақпаратпен бөлісуге дайын болады. Бұл арқылы сіз өзара зерттеу мақсаттарына жетесіз.

Когнитивтік алу мүмкіндігі – ақпараттарды алуға жетудің ең жоғарғы дәрежесі.

4. Тақырып бойынша әдеби қайнар көздердің картотекасын (немесе тізімін) құру

Осыған қоса зерттеудің мына түрін жүргізуге кеңес беруге болады. Дәптердің бетін екіге вертикалды сызықпен бөлу. Сол жағына оқылған материалдан көшірмелер жасау, ал оң жағына өзіңе мәтіннің негізгі-негізгі жерлеріңнің астын сызып, ескертулер жасау. Материалды зерттеу барысында оны түгелімен көшіріп алуға ұмтылмау керек. Ал табылған ақпаратты ойластыру қажет. Бұл үрдіс тақырыпты зерттеу кезінде әрдайым жүргізілетін жұмыс болуы керек. Сонда ғана басқа жұмыстарды зерттеу барысында өзіңнің жеке қөзқарастарың жаңа білім алуға негіз болады. Әдебиетті зерттеу барысында бүкіл ақпарат қолданылмайды, тек өзіңнің диссертациялық жұмысыңның шегіндегі ақпарат қолданылады. Осылай, оқылған материалдың бағалау критериясы оны диссертацияны тәжірибе жүзінде қолдану үшін мүмкіндік болады. Әдеби қайнар көздерді қолдану болашақта оңай болуы үшін көшірмелерді жасау барысына үлкен назар аудару керек. Жеке сұрақпен жұмыс жасау барысында жалпы оның мәселемен байланыстығын көру керек, ал кең мәселені өңдеу барысында, оны бөлшектеп ойлап, бөліктерге бөлуді жасай білу керек.

Алайда табылған ақпараттың бөлігі керек болмай қалуы да мүмкін: оларды түгелімен қодану өте сирек жағдай. Сол себептен оны мұқият бөліктерге бөліп, баға беру керек.

Кез келген мәселені немесе тақырыпты жан-жақты және толық зерттеуден тұратын ғылыми басылым ретіндегі монография; ғылыми конференцияның материалдарынан тұратын ғылыми жинақ; мекемелердің, оқу орындарының немесе ең маңызды ғылыми және ғылыми-техникалық проблемалар жөніндегі ұйымдардың зерттеу материалдарынан тұратын ғылыми жинақтар – барлық осы басылымдардардың ғылыми маңыздылығы және тәжірибелік құндылығы бар. Өзінің негізінде олар сөзсіз нақты қайнар көздердің қатарына жатады. Ғылыми мақалаларға келетін болсақ, олардың нақтылығын олардың түрлеріне және қай ғылым саласына: ғылыми-техникалық немесе гуманитарлық, қатысты екенін қарау керек. [kg]

[gl]4- тақырып. Банк қызметтерінің өзіндік құндарын басқару және баға қою стратегиясы.[:]

Дәрістің мақсаты: Магистрлік жұмыстағы ғылыми зерттеудің мәні мен маңыздылығын түсіндіру.

Дәрістің құрылымы:

1. Ғылыми жұмыстың ерекшелігі және ғылыми еңбектің этикасы.

2. Ғылыми-оқу жұмыстары.

3. Диссертациялық жұмыстар.

4. Теориялық және талдаулық әдістер бойынша зерттеу.

5. Ғылыми бақылау.

6. Ізденудің негізгі нәтижесі.

1. Ғылыми жұмыстың ерекшелігі және ғылыми еңбектің этикасы.

Ғылыми магистратура магистранттарының орындаған зерттеулерінің нәтижелері ғылыми баяндамаларда, мақалаларда, конкурстық жұмыстарда, оқу-әдістемелік материалдарда немесе кәсіпорынның, ұйымдардың жоспарлы, болжамдық құжаттарын құру кезінде әдістемелік кепілдемеде, сондай-ақ атқарушы және заң шығарушы билік органдарының басқарма шешімдерін дайындау кезінде қолданылуы мүмкін.

Мысалда көрсетілген зерттеудің нәтижесі – экономикалық белсенділіктің халықтың өмір деңгейіне әсерінің деңгейін табу және бағалау жөнінде жаңа мәліметтерді алу болады деп болжамданған. Мұндай нәтижелер ғылыми есеп пен кепілдеме түрінде рәсімделуі мүмкін екені айқын. Оларды аймақтың әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламасын құру кезінде қолдануға болады. Бұл – зерттеу жұмысының тәжірибелік құндылығы және маңызы.

Ғылыми-зерттеу жұмысының нәтижелері ғылыми жаңалық элементтерінен тұру керек: зерттеудегі жаңа көзқарастар, оқыту әдістемесіндегі жаңа білімдер, жоспарларды құру кезіндегі жаңа білімдер, өндірісті дамыту бағдарламалары, жүйелерді меңгеру және т.б.

Зерттеулерде келесі кезең өте маңызды болып табылады. Егер бұрын зерттеуші оған белгілі әдістермен анализденген белгілі фактілермен жұмыс істесе, бұл кезеңде зерттеуші көрсеткіштерді, индикаторларды құрудың жаңа, қосымша шарттарын енгізеді. Бұл әдіс арқылы зерттеуші индикаторлардың, көрсеткіштердің анықтығын алуға қол жеткізеді.

Бұл нәтижелер, фактілер өмір сүріп жатқан ауытқушылықтарды түсіндіреді, бұл ауытқушылықтардың сандық өлшемі – зерттеудің эксперименталды бөлігін құрайды. Жаңа шарттар ретінде ол жүргізген сауалнама нәтижелерін, мамандардың сараптама бағаларын, алғашқы ақпаратты құру кезінде белгісіз болған осы саладағы басқа авторлардың зерттеулерінің нәтижелерін енгізе алады.

Ғылыми зерттеулерге шарттарды бекіту тәртібі. Нарықтық қатынастардың даму кезінде тапсырыс беруші мен ғылыми ұйымның өндірушісі немесе ғылыми қызметкердің арасында өзара шарттарды құру тәжірибесі кеңейе түседі.

Өзара міндеттемелер туралы шартты бекіту кезінде ғылыми-зерттеу жұмысын орындау үшін техникалық тапсырма құрылады.

Бұл құжатты ғылыми жетекші құрып және оған қол қояды, тапсырыс берушімен келісіліп, ғылыми-зерттеу жұмысын орындаушы ұйымның басшысымен бекітіледі. Шарттың құрамына ҒЗЖ бойынша күнтізбелік жоспар енгізіледі және оған тараптардың (тапсырыс беруші мен орындаушы) басшылары қол қояды.

Кейбір жағдайларда тапсырыс берушімен келісілгенде шарттың құрамына зерттеу бағдарламасы енгізілуі мүмкін.

Ғылыми есеп - әдістің нақты сипаттамасы, зерттеудің (талдаманың) жолы, нәтижелер, сонымен қатар ғылыми-зерттеу немесе тәжірибе-конструктрлік жұмыстың нәтижелерінен тұратын құжат. Бұл құжаттың мақсаты – жұмысты аяқтаған кезде немесе белгілі бір мезгілде орындалған жұмыстың толық қамтылған сипаттамасын беру.

Көптеген зерттеушілер керекті ақпараттың қорын жинаған соң бірден зерттеу жұмысын бастап кетеді, бірақ этикалық мәселелерге байланысты тоқталмайды. Бұл қателік.

Зерттеу жұмысының этикалық мәселелерін қалыптыстыру зерттеу жұмысының басында айқындалуы тиіс.

Жиналған мәліметтердің сапалығы жиналған ақпараттардың түпнұсқасына байланысты .

Түпнұсұаларды таңдау зерттеу жұмысының тақырыбына, мақсатына , міндетіне байланысты түрлі болуы мүмкін

Этикалық сұрақтарға байланысты көңіл толық бөлінуі тиіс