- •Тақырыбы: Кездейсоқ шамалар
- •Сағат саны – 3 сағат (120 мин).
- •Қажеттілігі (оқытудың мотивациясы):
- •4.Сабақтың мақсаты:
- •5. Сабаққа дайындалуға арналған сұрақтар.
- •Кездейсоқ шаманың түрлері.
- •Ақпаратты- дидактикалық блок
- •Кездейсоқ шамалар
- •Дискретті кездейсоқ шаманың математикалық күтімі.
- •Математикалық күтімнің қасиеттері
- •Кездейсоқ шаманың оның математикалық күтімінен ауытқуы
- •Дисперсияның қасиеттері
- •Орта квадраттық ауытқу
- •Таралу функциясы
- •Таралу функциясының қасиеттері
- •Таралу функциясының графигі
- •Үздіксіз кездейсоқ шаманың ықтималдықтарының таралу тығыздығы
- •Үздіксіз кездейсоқ шамалардың сандық сипаттамалары
- •8. Әдебиеттер
Үздіксіз кездейсоқ шамалардың сандық сипаттамалары
Х үздіксіз кездейсоқ шамасы f(x) таралу тығыздығымен берілсін.
Мүмкін мәндері [а,в] кесіндісінде жататын Х үздіксіз кездейсоқ шамасының математикалық күтімі деп:
(8)
анықталған интегралды айтамыз.
Барлық мүмкін мәндері Ох осінде жатса, онда
(9)
Анықтама: Үздіксіз кездейсоқ шаманың дисперсиясы оның ауытқуының квадратынû» математикалық күтімiíå òå»:
(10)
немесе
(10*)
Егер
Х-тің қабылдайтын мүмкін мәндері Х
осінің бойында жатса, онда
(11)
тең болады.
Үздіксіз кездейсоқ шамасының орта квадраттық ауытқуы дискретті кездейсоқ шаманың орта квадраттық ауытқуы сияқты анықталады,
(12)
Мысал 13: Таралу функциясымен берілген, Х кездейсоқ шамасының математикалық күтімі мен дисперсиясын табу керек:
Шешуі:
Математикалық күтімді (8) формула бойынша анықтаймыз:
Дисперсиясын (10*) формуласынан табамыз:
7. Ñàáàºòû» ìàçì½íû.
Студенттердi» ¼зiндiк ж½мысы.
Ремизов А.Н. «Сборник задач по медицинской и биологической физике»
Есеп №1.71 – 1.83.
Кездейсоқ шаманың мүмкін мәндері х1=2, х2 =5, х3=8. Алғашқы екі мүмкін мәндерінің ықтималдықтары белгілі: р1=0,4, р2= 0,15. х3-тің ықтималдығын табыңыз.
Дискретті кездейсоқ шаманың берілген таралу заңы бойынша математикалық күтімін табыңыз.
Х
6
3
1
Р
0,2
0,3
0,5
Сынақ жүргізу кезінде детальдің жұмыс істемей қалу ықтималдығы 0,2-ге тең. Егер сынаққа 10 деталь қатысса, жұмыс істемей қалған детальдар санының математикалық күтімін табыңыз.
Кездейсоқ шаманың берілген таралу заңы бойынша дисперсиясын табыңыз:
Х
0,1
2
10
20
Р
0,4
0,2
0,15
0,25
Х кездейсоқ шамасы 2 мүмкін мәндерді қабылдауы мүмкін: х1-ді 0,3 ықтималдықпен, х2 –ні 0,7 ықтималдықпен, және де х2>х1. Мұнда М(х)=2,7 және Д(х)=0,21 тең екенін біле отырып, х1 мен х2 –ні табыңыз.
Х кездейсоқ шаманың таралу функциясы
берілген. Тәжірибе нәтижесінде Х кездейсоқ шамасының (2; 3) аралығында жататын мәндерді қабылдау ықтималдығын табыңыз.
Кездейсоқ шама таралу заңымен берілген:
Мыналарды табыңыз:
а) таралу функциясын,
ә) а коэффициентін,
б)
сынау нәтижесінде кездейсоқ шаманың
(0,
)
аралығында жататын мәндерді қабылдау
ықтималдығын табыңыз.
таралу
функциясымен берілген Х кездейсоқ
шамасының математикалық күтімі мен
дисперсиясын табыңыз.
- оºытушымен бірігіп жасалынатын æ½ìûñ
Оºытушы студенттердi» ¸рºайсысына таºырып бойынша с½раº ºоя отырып, оларды» ¼зiндiк ж½мыстарын тексередi. ´зiндiк ж½мысты» н¸тижелерiн талºылап, студенттердi» бiлiктiлiгiндегi кемшiлiктердi аныºтайды, оларды жою¹а к¼мектеседi.
- қорытынды бiлiм де»гейiн тексеру.
´з бетiмен дайындалу¹а арнал¹ан с½раºтар¹а жауаптарды», кездейсоº оºи¹алар теориясы бойынша есептер шы¹ару н¸тижелерiнi» негiзiнде практикалыº сабаºты талдау ж¸не ºорытындылау.
