
- •Құрылыс материалдары
- •Механикалық қасиеттер
- •Химиялық қасиеттер
- •Құрылыс материалдары
- •Құрылыста қолданылатын ағаш тұқымдарының түрлері
- •Ағаштың физикалық және механикалық қасиеттері
- •Механикалық қасиеттер
- •Ағаш конструкцияларының ұзақ мерзімге шыдауын арттыру амалдары
- •Ағашты шіру мен жәндіктер зардабынан қорғау
- •Ағаш материалдарының түрлері мен ағаштан жасалған бұйымдар
- •Ағаштан жасалған құрылыс конструкциялары мен бөлшектері
- •Ағаш конструкциялары мен бұйымдарды жанудан қорғау
- •Тау жыныстары және олардың жіктелуі
- •Құрылыста қолданылатын тау жыныстары
- •Тас материалдарының табиғи қасиеттері
- •Табиғи тас материалдары мен бұйымдарының түрлері
- •Табиғи тас материалдарынан күйреуден қорғау тәсілдері
- •Керамикалық материалдар мен бұйымдар туралы негізгі мағлұматтар және олардың жіктелуі
- •Керамикалық материалдар өндірілетін шикізаттар
- •Керамикалық материалдар мен бұйымдарды өндіру
- •Арнайы шығарылатын керамикалық материалдар мен бұйымдар
- •Отқа төзімді материалдар
- •Кермикалық қабырғалық материалдар мен бұйымдар
- •Керамикалық материалдарды сынау
- •Сыртқы көрінісі бойынша кірпіш сапасын анықтау
- •Кірпіштің маркасын анықтау
- •3 Сур. Сығылғандағы сыналған кірпіші
- •3. Кірпіштің су жұтуын анықтау
- •Керамикалық қаптау материалдары. Ғимараттардың қасиеттерін қаптауға арналған материалдар
- •Ішкі қабырғаларды қаптауға арналған материалдар
- •Шыныдан жасалған бұйымдар
- •Ситалдар мен қоқыс ситалдар
- •Шойын мен болат өңдірудің негіздері
- •Шойын құю
- •Болаттың түрлері мен қасиеттері
- •Болаттың қасиеттері
- •Болаттан жасалған бұйымдар
- •Болат бұйымдардың түрлері
- •Түсті металдар және олардың қорытпалары
- •Мыс және оның қорытпалары
- •Металды тот пен оттан қорғау
- •Жіктелуі туралы негізгі мағлұматтар
- •Ғаныштық біріктіргіш заттар.
- •Құрылыс ғанышының қолдануы
- •П ортландцемент
- •Арнаулы цементтер
- •1. Цементтің маркасын анықтау
- •2. Цементтің ұнтақтылығын анықтау
- •3. Цемент қамырының нормалдық қоюлығын анықтау
- •4. Цемент қамырының ұстасу мерзімін анықтау
- •5. Цемент қамырының бір қалыпты өзгеруін анықтау
- •6. Пластикалық консистенциялы цемент ерітіндісімен жасалған үлгілердің июге және сығуға сынағандағы беріктік шегін анықтау
- •Бетондар туралы жалпы мағлұматтар және олардың жіктелуі
- •Ауыр бетон материалдары
- •Бетон қоспасының қасиеттері
- •Бетонның негізгі қасиеттері
- •Бетон қоспасын дайындау, тасымалдау және пайдалану
- •Бетон қоспасын тасымалдау
- •Бетон қоспасын жаймалау
- •Бетонның қатаюы және оның күтімі
- •Бетонның арнаулы түрлері
- •Кеуекті толтырғышты жеңіл бетондар
- •Жеңіл бетондардың қасиеттері
- •Ұякөз бетондардың қасиеттері
- •Темірбетон туралы жалпы мағлұматтар
- •Бетон және темірбетон бұйымдарының түрлері
- •Өнеркәсіп ғимараттарына арналған бұйымдар
- •Темірбетон бұйымдарын өндіру темірбетон бұйымдарының технологиясы
- •Темірбетон бұйымдарын тасылмалдау мен қоймаға жинау
- •Тас қалаудан және толық құрастырмалы ғимараттар монтажы жүргізілгенде қолданылатын ерітінділер
- •Арнаулы ертінділер
- •Ерітінділерді дайындау және тасымалдау
- •Ғаныштық және ғанышбетондық материалдар мен бұйымдар
- •Асбестцемент бұйымдар
- •Магнезиалық біріктіргіштер негізіндегі бұйымдар
- •Жабындық және жылуоқшаулағыш мастикалар
- •Суоқшаулағыш материалдар
- •Тығындағыш материалдар
- •Еден жабындыларына арналған материалдар
- •Конструкциялық және өндеу материалдары
- •Өндеу материалдары
- •Қабырғаларды қаптауға арналған ғимараттар
- •Құбырлар мен санитарлық-техникалық бұйымдар
- •Пластмассадан жасалған санитарлық-техникалық бұйымдар
- •Акустикалық материалдар
- •Органикалық жулуұстағыш материалдар
- •Пластмассалардан жасалған жылуұстағыш материалдар
- •Органикалық емес жылуұстағыш материалдар
- •Шыны мақта мен одан жасалатын бұйымдар
- •Құрамында асбест бар материалдар мен бұйымдар
- •Акустикалық материалдар
- •Лакбояу материалдары
- •Бояулық құрамдар
- •Пайдаланған оқулықтар
- •Мазмұны
- •VIII-тарау.
- •XIII-тарау.
- •Б.Б. Әубәкірова құрылыс материалдары
Ағашты шіру мен жәндіктер зардабынан қорғау
Ағашты шіруден сақтау үшін конструкциялық шаралар қолданады: оны топырақтан, бетоннан және тастан аулақтайды (ағашты оларға тікелей жанастырмайды), желдету үшін арнайы каналдар жасайды, ағаш конструкцияларын жауын-шашыннан қорғайды, терезенің сыртқы жақтауларының төменгі жағынан суағар жасайды.
Алайда констукциялық сипаттағы шаралармен ағашты шіру мен суланудан толық сақтап қала алмайсың.
Ағашты шіруден оны алдын-ала химиялық заттардың көмегімен антисептиктермен қорғайды. Бұл үшін суда еритін және майлы антисептиктер мен антисептикалық пасталар пайдаланады. Суда еритін антисептиктер ылғалға тап болмайтын конструкцияларға, яғни ылғалды, тұрғын және өндірістік ғимараттарды салғанда қолданылады.
Майлы антисептиктерді олардың улы, күлімсі иісі және жаққанда бояулық рен беретіндіктен, оларды ашықта, жерде немесе суда орналасатын конструкцияларды қорғау үшін қолданады.
Майлы антисептиктерді ғимараттардың ішіндегі конструкциялар үшін пайдаланады.
Антисептикалық пасталарды ылғалдылығы жоғары жағдайдағы ғимараттардың конструкцияларын қорғау үшін қолданылады.
Ағашты жәндіктердің зардабынан қорғау үшін химиялық интектицидтер қолданылады. Интектицидтерді куст, суспензия, эмульсия, аэрозол және газ түрінде пайдаланады. Интектицид улы болғандықтан оларды пайдаланғанда сақтық жасау керек.
Ағаш материалдарының түрлері мен ағаштан жасалған бұйымдар
Өзінің табиғи физикалық құрылымы мен химиялық құрамы сақталған ағаштан жасалған материалдар ағаш материалдар деп аталады. Олар өңделмеген (жұмыс) және өнделген (кесілген), жарылған ағаш материалдары т.б. болып екіге бөлінеді.
Жұмыр ағаш материалдары бұтақтарынан тазартылған діңнің кесінділері. Жіңішке басының диаметіріне қарай жұмыр ағаш материалдары бөрене, төсеніш ағаш, сырғауыл деп аталады.
Құрылыстық бөренелер мен тілінетін ағаш материалдарының жіңішке жағының диаметрі 14 см-ден кем болмауы және ұзындығы 4 - 6,5 метр болуы тиіс. Олар қабығынан тазартылып, көлденеңінен тік кесілуі керек. Сапасы бойынша бөренелер үш сортқа бөлінеді. Сортты анықтау бөренедегі ақауларға байланысты. Құрылыстық бөренелер тұрғын үй, өнеркәсіптік, мәдени-тұрмыстық ғимараттардың күш түсетін конструкциялары ретінде қолданылады, сонымен қатар қадалар мен ағаш көпірлерді салуға қолданылады.Төсеніштік жұмыр ағаштар (подтаварники) жоғары басының диаметрі 8-13 см. Және ұзындығы 3-9 м діңнің бөлігі. Оны тұрғын үй және ауыл шаруашылық құрылысында, қосалқы және мерзімдік ғимараттарда және т.б. түрлі мақсатта қолданылады.
Сырғауылдардың (жерди) жіңішке басының диаметрі 3 см, ұзындығы 3-9 м. Оларда төсеніштік жұмыр ағаштар сияқты пайдаланады.
Тілінген ағаш материалдары (пило материалы) тілінетін бөренелерді ұзын бойына тілу арқылы дайындайды.
Олар: пластиналар – бөренелерді екіге бөліп тілгенде шыққан жарты бөренелер, ширектіктер (четвертины) бөренені төртке бөліп тілгенде шыққан бөренеге ширегі.
Шет тақтай (горбыль) – бөрененің шеткі тілігі, бір жағы ғана араланған, бір жағы сол қалпында қалдырылған бөрененің тілігі.
Тақтайлар бөрененің ортасын ұзын бойына тілгенде шығады. Тақтайлардың қалындығы 13-100, ені 80-250мм, яғни ағаштың ені қалындығынан екі есе артық болуы тиіс.
Тақтайлар қыры алынбай (необрезные) және қыры алынған (обрезные) болады.
Төрт қырлы ағаштар (брусья) қалындығы немесе ені 100-250 мм.
Ағаштан жасалынған бұйымдар:
Үстіріктелген қума бұйымдар (строганные погонажные изделия) еден тақтайлары, кертілген (шпунтованные) еден тақтайлары, кенереліктер, көмкерліктер, терезе, есік жақтауының көмкермелері (наличники)
Паркетті еден бұйымдар:
жеке паркет ұсақтіліктер (планкалар). Олар қатты ағаштардан (емен, қайын, балқарағай т.б.) жасалады. Ұзындығы 150,200,250,300,400мм ені 30-60мм, қалындығы 15 және 18мм.
Құрама паркет (наборный паркет) – қатты қағазға желімделген паркеттер 400х400, 600х600мм.
Қалқан паркет тақтайлар мен қырлы ағаштарға желімделген паркет пластиналары. Паркеттік тақтай – ұзын жұқа таспа тақтайларға (рейкаларға) желімделген ұсақ тіліктер. Ұзындығы 1200,1800,2400,300мм, ені 160мм, қалындығы 25мм.
Ұшқат (фанера) ұзындығы 3м, ені 2м, қалындығы 15мм-ге дейін.