- •Алаштың ардағы
- •Алаштың ардағы
- •Ұлтты тану – ұрпақ борышы
- •Бойтұмар
- •Қазақстан
- •Қазақ жазуы
- •Елтаңба
- •Баба дәстүр салт-дәстүрлердің түрлері
- •Қазақтың төл мейрамы
- •Салт-дәстүрлер мен ырымдар
- •Қазақ ырымдары
- •Тыйым сөздер
- •Киіз үй атаулары
- •Қазақ халқының ұлттық киімдері
- •Ата тарих қазақ хандығының құрылуы
- •Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама
- •Бұланты шайқасы
- •Қазақстан ресей империясының құрамында
- •Алаш қозғалысы
- •Алаш автономиясының құрылуы
- •Кеңес үкіметінің орнауы
- •Ашаршылық
- •Саяси қуғын-сүргін
- •Қазақстан екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында
- •Тың көтеру
- •Желтоқсан оқиғасы
- •Тәуелсіздік
- •Атамұра
- •Күлтегін
- •Қожа ахмет иассауи кесенесі
- •Арыстан баб кесенесі
- •Айша бибі кесенесі
- •Бегазы – дәндібай мәдениеті
- •Бекет ата ескерткіш‐ғимараттары
- •Жаркент мешіті
- •Бәйтерек
- •«Тарих-и рашиди»
- •«Жамиғ ат-тауарих»
- •«Алпамыс батыр»
- •«Қобыланды батыр»
- •«Қозы көрпеш – баян сұлу»
- •«Алтын сақа»
- •Асанқайғы
- •Домалақ ана
- •Керей хан
- •Қазтуған жырау
- •Шалкиіз жырау
- •Қасым хан
- •Хақназар хан
- •Тәуекел хан
- •Қаз дауысты қазыбек би
- •Есет батыр
- •Бұқар жырау
- •Бөгенбай батыр
- •Әйтеке би
- •Қабанбай батыр
- •Әбілқайыр хан
- •Жәнібек тархан
- •Райымбек
- •Абылай хан
- •Кенесары
- •Махамбет өтемісұлы
- •Құрманғазы сағырбайұлы
- •Шоқан уәлиханов
- •Ыбырай алтынсарин
- •Ақан сері қорамсаұлы
- •Мәшһүр жүсіп көпеев
- •Әлихан бөкейхан
- •Кейкі батыр
- •Ахмет байтұрсынұлы
- •Халел досмұхамедұлы
- •Қажымұқан мұңайтпасов
- •Міржақып дулатов
- •Жанша досмұхамедұлы
- •Әміре қашаубаев
- •Оспан батыр
- •Мұстафа шоқай
- •Мағжан жұмабаев
- •Мұхтар әуезов
- •Қаныш сәтбаев
- •Әбілхан қастеев
- •Әлкей марғұлан
- •Жұмабек тәшенов
- •Бауыржан момышұлы
- •Қасым аманжолов
- •Дінмұхаммед қонаев
- •Күләш байсейітова
- •Ілияс есенберлин
- •Талғат бигелдинов
- •Рақымжан қошқарбаев
- •Нұрғиса тілендиев
- •Шәмші қалдаяқов
- •Мұқағали мақатаев
- •Әбіш кекілбаев
- •Нұрсұлтан назарбаев
- •Мұхтар мағауин
- •Мұхтар шаханов
- •Жүздердің кестесі
- •Хандар кестесі Қазақ хандығының хандары
- •Ұлт жаршысы «айқап» журналы
- •«Қазақ» газеті
- •«Егемен қазақстан» газеті
- •«Жас алаш» газеті
- •«Ана тілі» газеті
- •Атамекен
- •Баянауыл
- •Бөкей ордасы
- •Бөрітастаған
- •Бурабай
- •Бұланты
- •Қаратау
- •Қарқаралы
- •Қозыбасы
- •Ордабасы
- •Орынбор
- •Сарайшық
- •Сырымбет
- •Түркістан
- •Шымкент
- •Шыңғыстау
- •Анауыз бата
- •Алғыстар, ақ тілектер
- •Мақал-мәтелдер
- •Жақсы сөз – жарым ырыс
- •Атадан жеткен асыл сөз
- •Асыл сөз
- •«Зар заман»
- •«Ереуіл атқа ер салмай»
- •«Мен жастарға сенемін»
- •«Алаш ұраны»
- •«Абай жолы»
- •«Шұғаның белгісі»
- •«Құлагер»
- •«Көшпенділер»
- •Аташаңырақ
- •Дастархан
- •Отан – алтын бесік
- •Оқуға ұсынылатын әдебиеттер
- •IМазмұн
Атадан жеткен асыл сөз
Халқыңа қызмет ет,
Ізгілерге ізет ет,
Жаны жақсы жайсаңдарға құрмет ет.
Жақсыдан ғибрат ала бергеннің ісі оңға басады.
Ұстазыңа бар ықылас-ниетіңмен қызмет қыл.
Қожа Ахмет Йасауи
Естіге айтқан ақыл сөз – шыңға тіккен тумен тең,
Ессізге айтқан ақыл сөз – құмға сіңген сумен тең.
Хан әділ болса – халық ынтымақты болады.
Майқы би
Надандықтың белгісі – тілін алмау білгеннің.
Асанқайғы
Сәлем – сөздің анасы.
Бұқар Қалқаманұлы
Сырт тазасы не керек, тазарт әуел ішіңді.
Үмбетей Тілеуұлы
Мен ағайынды екеумін: біреуі – өзім, екіншісі – халқым.
Сырым Датұлы
Ата-ананы, мейманды құрметтесең – Меккедей нұрға толар үйдің іші.
Шал Құлекеұлы
Қазақ халқы – ең бір бейбіт халықтардың бірі.
Тіл – қай халықтың болсын басты белгісі.
Шоқан Уәлиханов
Жақсы жолдас сыр шашпас.
Ақан сері Қорамсаұлы
Естілердің айтқан сөздерін ескеріп жүрген кісі өзі де есті болады.
Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озады. Одан басқа нәрсемен оздым ғой демектің бәрі де – ақымақшылық.
Құдайшылық – жүректе. Қалпыңды таза сақта!
Ғылымды , ақылды сақтайтұғын мінез деген сауыт болады.
Жаман дос – көлеңке: басыңды күн шалса – қашып құтыла алмайсың, басыңды бұлт алса – іздеп таба алмайсың.
Еріншектік – күллі дүниедегі өнердің дұшпаны. Талапсыздық, жігерсіздік, ұятсыздық, кедейлік – бәрі содан шығады.
Адамды сүй, алланың хикметін сүй.
Алланың өзі де – рас, сөзі де – рас.
Үш-ақ нәрсе адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек.
Қаракет қыл, пайдасы көпке тисін.
Кекшіл болма – көпшіл бол.
Біріңді, қазақ, бірің дос,
Көрмесең – істің бәрі бос.
Тамағы тоқтық,
Жұмысы жоқтық,
Аздырар адам баласын
Пайда ойлама – ар ойла.
Хақ сөзді бала айтса да тоқтамақ керек.
Абай
Орынсыз ұмтылудан сақтайтын алты түрлі ноқта бар: олар – ынсап, рақым, ар, ұят, сабыр, сақтық. Ең әділі – ынсап, өзгелердің тізгіні сонда болуға тиіс.
Адамдық – борышың.
Адамның ең асылы – қиянатсыз, ақ пейіл адам.
Мейірім, ынсап, әділет, адал еңбек, таза жүрек, тату дос – өміріңде өкіндірмес қасиеттер осылар.
Анық бақ: кірсіз ақыл, мінсіз сөз, адал еңбек.
Жүрегіңді нұрмен жу.
Ғибрат алар артыңа із қалдырсаң – шын бақыт осы.
Бәріне қанағат қыл да, адал еңбек қыл. Шын бақ – ата-ананың махаббаты мен балалардың таза жүрегінде.
Шәкәрім Құдайбердіұлы
Бостандыққа апатарын жалғыз жол – ұлттық ынтымақ қана.
Ұлтына, жұртына қызмет ету – білімнен емес, мінезден.
Қазақ баласы бірігіп, тізе қосып іс қылса – халықтық мақсат сонда орындалады.
Анық түрік затты халық тілі – біздің қазақ тілі.
Ғұмыр бәйгесінде біздің қазақ тілі өз бәйгесін алар.
Тірі болсақ – алдымыз үлкен той. Алаштың баласы бұл жолы болмаса, жақын арада өз тізгіні өзінде бөлек мемлекет болар!
Әлихан Бөкейхан
Тілі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады.
Адамға ең қымбат нәрсе – жұрт қамы, жұрт ісі.
Білімнің бас құралы – кітап.
Ғылым мен өнер көбейген сайын – бейнет кемиді.
Әркім өз білгенін, өзінің қолынан келетінін істеу керек.
Ахмет Байтұрсынұлы
Ел түзелсін десең – әуелі өзіңді түзе.
Ер еңбегі – елге ортақ.
Арманың болсын – арманға қоса дәрменің болсын.
Сұлтанмахмұт Торайғыров
Жігіт қадірі – өнерімен өлшенер болар.
Жалған намыс – қасиет емес, ар сақтаған – қасиет.
Берекені көктен тілеме – еткен еңбектен тіле.
Қай істің болсын өнуіне үш шарт бар: ең әуелі – ниет керек, одан соң – күш керек, одан соң – тәртіп керек.
Жақсылыққа жақсылық – әр кісінің ісі, жамандыққа жақсылық – әр кісінің ісі.
Адам көркі – ақыл.
Жауға – жалынба, досқа тарылма.
Мұхтар Әуезов
Қазақ деген ел – бостандық-азаттық сүйетін, даланы, таза ауаны, таза суды, таза көгалды сүйетін халық.
Ана тілі дегеніміз – сол тілді жасаған, жасап келе жатқан халықтың баяғысын да, бүгінгісін де, болашағын да танытатын, сол халықтың мәңгілігінің мәңгілік мәселесі.
Ана тілін тек өгей ұлдары ғана менсінбейді, өгей ұлдары ғана аяққа басады.
Еліңе опасыздық – туған анаңа опасыздық.
Еліміздің ұйытқысы – әдет-ғұрпымыз.
Бақыт деген – еркіндік.
Ғабит Мүсірепов
Әділдікті мойындау – адал кісінің ісі.
Өз ұлтын сыйламау, оны мақтаныш етпеу – сатқындық.
Ата-ана қадірін біле алмаған – халық қадірін біле алмас,
Халық қадірін білмеген – ата-ана қадірін біле алмас.
Тіл – ұлт қасиетін айқындайтын белгі, ұлттық салт-сана өзегі.
Қазақ тілі – сұлулығымен бой балқытып, тамыр шымырлататын, жан жүйеңді жандырып, құлақ құрышын қандыратын, өткірлігімен қысылтаяң тұста ер мен елге бірдей медет беріп, адам түгіл жағдайдың өзінің аузына құм құятын ғажайып кемел тіл.
Халықтық дәстүр – асыл мұра.
Бауыржан Момышұлы
Мәдениеттің мәйегі – кітап.
Рухани әлемі кең, рухы биік ел – қайсар ел. Ондай елді ешкім жеңе алмайды. Рухы сынған, рухани жүдеген елді жеңу де – жеңіл.
Шерхан Мұртаза
Елдің туы жығылмас – тілдің туы жығылмай.
Тілім менің байрағым
Қадыр Мырзалиев
Мәдениет дегеніміз – кісілер арасында адам болу өнері.
Олжас Сүлейменов
Достық, ең алдымен, – еркіндік.
Асқар Сүлейменов
Ең берік Ат, ең биік Ат, ең баянды Ат – Азамат!
Елің теңелмей тұрып – өзің теңелмейсің.
Әбіш Кекілбайұлы
Адамдарға ақыл-парасат өз өмірін жақсарту үшін берілген.
Тарих пен тіл – тамырлас.
Біздің бүкіл тарихымыздан мен екі олжамызды бөліп атар едім. Оның біріншісі, әрине, – ата-бабаларымыздың өздерінің қанын төгіп, жанын беріп жүріп, ақ найзаның ұшымен, ақ білектің күшімен қорғап қалған қазақтың қасиетті жері. Тағы бір олжамыз – сол ата-бабаларымыздың арқасында бар бояуымен, сырлы сазымен осы күнге аман-есен жеткен тұп-тұнық, мөп-мөлдір қазақ тілі.
Ұлтты күшейтудің бірінші тетігі – тіл.
Дүниеде қазақ деген ұлт – біреу, демек оның ұлттық болмысы, салт-санасы мен әдет-ғұрпы да – жалпы қазаққа бірдей тән, оның ғажайып мол рухани қазынасы да – бөлім-жаруға келмейтін ортақ қазына.
Қазақ елі – ежелден еркіндік аңсаған ел. Өз алдына дербес мемлекет құру қазақ халқының ғасырлар бойғы арманы еді. Құдайға шүкір, өз билігіміз өз қолымызға тиді. Қазақстан Республикасы бұдан былай тәуелсіз, демократиялық мемлекеттердің қатарына жатады. Өз территориямызда өкімет билігін толық өз қолымызға алдық. Ішкі, сыртқы саясатымызды дербес жүргіземіз, әрі қарай қалай өмір сүру керек екенін ешкімнің нұсқауын күтпей-ақ өзіміз шешетін боламыз.
Менің сенетінім – жақсылық, менің сенетінім – болашақ!
Кеше болмағанның бүгін болуы мүмкін, бүгін болмағанның ертең болуы мүмкін – бірақ ана тіліне мән бермеушіліктің, оны құрметтемеудің орны толмас олқылықтарға соқтыратыны сөзсіз.
Шүкір, ел есін жиды: тілден артық қазына, тілден артық қасиет жоқ екенін кештеу де болса түсіндік.
Қазақтың бүкіл тарихы – бірігу тарихы, тұтастану тарихы. Қазақ – тек бірігу, бірлесу жолында келе жатқан халық.
Нұрсұлтан Назарбаев
