- •9 Деректер қоймаларың жобалап құру.
- •9.1 Деректер қоймасы түсінігі. Деректерді ұйымдастыру үлгілері.
- •9.2 Дқ жобалау және құру кезендері
- •9.3 Кестелер құру
- •9.5 Сурет. Қарапайым кілт өрісін аңықтау
- •9.6 Сурет. Құрамды кілт өрісін аңықтау
- •9.5. Кестелер ортасындағы байланыстарды құру
- •9.6 Нормалау
- •9.25 Сурет. Сұрыптау шартында логикалық амалдар мен операндтарды қолдану
- •9.41 Сурет. Дқ терезесінде Формы салымы
- •9.42 Сурет. Нысан конструкторы
- •9.44 Сурет. Нысанды ерекшелеу
- •9.45 Сурет. Нысанның макетіне колонтитуталдар, тақырып және ескерту тарауларың қосуға арналған басқару мәзірдін амалдары
- •9.47 Сурет. Нысанның және деректер кестенін макеттері
- •9.9 Есеп объектісі
- •9.69 Сурет. Макрос конструктор терезесі
- •9.70 Сурет. Макроспен өндеуге қажетті объектіні тандау
- •9.71 Сурет. Макроспен өндеуге қажетті объектіні тандау
- •9.72 Сурет. Объектіні тандау
- •9.73 Сурет. Макрос тобың құру
- •9.74 Сурет. Макростар тобың құру консруктор терезесі
- •9.75 Сурет. Топқа кіретін макросқа сілтеу
- •9.76 Сурет. Шарттармен аңықталыған макрокомандаларды орындау логикалық схемасы
- •9.77 Сурет. Шарттары бар макрокомандаңы орындау мысалы
- •10 Алгоритмдеу негіздері
- •10.2 Алгоритмдер
- •10.1 Сурет. Есепті шешу логикалық схемасы
- •10.1 Сурет. Есепті шешу логикалық схемасы
10 Алгоритмдеу негіздері
10.1 ЭЕМ-де есептерді шешу кезендері
Мәселе пайда болған саланың тілінде есептін шартың аңықтау.
Формалдау кезені, яғни есептін шартың математика тілінде қою.
Есепті шығару үшін қажетті математикалық және логикалық аппаратты аңықтау.
Есепті шешу үшін арналған алгоритмді аңықтау.
Есепті шешу үшін арналған логикалық схемаңы құру.
Логикалық схемаға сәйкес бағдарламаны жазу.
Бағдарламаңы жөндеу. Бұл кезенде синтаксистік қателер табылып жойылады.
Бағдарламаңы тестілеу. Бұл кезенде семантикалық (логикалық) қателер табылып жойылады.
Бағдарламаны орындау.
Бағдарламаны орындау нәтижелерін түсіндіру.
10.2 Алгоритмдер
Есептін шешу алгоритмі деп есепті шешу үшін қажетті амалдардың жиынтығы.
Алгоритм келесі қасиеттерге ие болуға тиіс:
детерминанттылық (аңықталғандық) –алгоритмнін әр бір амалыбірқалыпты аңықталыған болуға тиіс;
жалпылық – алгоритм бір қатар ұқсас есептерді шешуге қолайлы болуға тиіс;
нәтижелік – алгоритм есептін нәтижесіне міндет ретінде келтіруге тиіс;
дискреттік – есептін шешу жолың қарапайым кезендерге бөлу үшін мүмкіндік болуға тиіс;
Алгоритмдер құрылымына қарай келесі түрлерге бөлінеді:
сызықтық – амалдар біртіндеп бірінен кейін бірін орындалады;
тармақталған – қойылған шарттың мәніне қарай амалдардың мүмкіндік вариантың тандау;
циклдік –қайталанып амалдардың тобы;
Циклдік алгоритмдер келесі түрлерге бөлінеді:
жүйелі цикл – циклдін қайталанатың саңы белгілі;
шарт бойынша орындалатың цикл – циклдін қайталануы шартқа байланысты;
Шарт бойынша орындалатың циклдін екі түрін айырады:
шарт басында тексерілетін цикл – циклді жалғастыру шартты циклдін басында тексереді;
шарт соңында тексерілетін цикл – циклді жалғастыру шартты циклдін соңында тексереді;
Логикалық схема
Логикалық схема – есептін шешу алгоритмін графикалық түрде бейнелеу.
Логикалық схема блок деп аталатың арнайы геометрикалық фигуралар көмегімен құрылады.
Блоктар түрлері:
-логикалық
схеманың басы мен соңы
-
деректерді енгізу, нәтижелерді шығару
- амал орындау
- тармақталу процессін ұйымдастыру (шарт тексеру)
-
цикл процессін ұйымдастыру
k – цикл басқаратың айнымалы
(цикл параметрі)
kn – цикл айнымалының бастапқы мәні
kk – цикл айнымалының соңғы мәні
kh – цикл айнымалының өзгеру адымы
Мысалдар:
1. Сызықты
алгоритм. Айнымалының мәнән есептеу
10.1 Сурет. Есепті шешу логикалық схемасы
2.
Тармақталған алгоритм.
тендеуді шешу
