4.3. Дзяржава і грамадзянская супольнасць

Дэмакратыя прадугледжвае шматпартыйную палітычную сістэму. Палітычныя партыі выконваюць сваё прызначэнне ва ўмовах плюралістычнага грамадства, калі яны маюць магчымасць выказваць свае погляды, змагацца за грамадскую падтрымку і ствараць альтэрнатыву, пакідаючы народу ролю арбітра.

Палітычныя партыі, што стаяць каля ўлады ці знаходзяцца ў апазіцыі, павінныя дзейнічаць у адпаведнасці з аб’яўленымі праграмамі, а гэта азначае — адпаведна з наказам сваіх выбаршчыкаў. Кантроль за дзейнасцю ўрада ажыццяўляе перадусім апазіцыя.

Апазіцыя павінна быць здольная да салідарнасці ў пытаннях абароны нацыянальнага суверэнітэту, нацыянальных інтарэсаў і дэмакратычнага ладу.

Грамадскія аб’яднанні самастойна вызначаюць свае задачы ў межах канстытуцыйнага заканадаўства. Задача дэмакратычнай дзяржавы ў тым, каб забяспечыць сацыяльную адказнасць усіх грамадскіх сілаў.

Дзейснаю формаю грамадскіх аб’яднанняў з’яўляюцца зарэгістраваныя цэрквы і рэлігійныя супольніцтвы. Дзяржава мусіць падтрымліваць дзейнасць цэркваў, скіраваную на паляпшэнне сістэмы сацыяльнага забеспячэння, міласэрнасці, гуманізацыі ўмоваў утрымання вязняў.

У нас здаўна мірна і плённа ў грамадскай еднасці суіснуюць некалькі традыцыйных хрысціянскіх вызнанняў беларусаў, а таксама іудзейскае і мусульманскае вызнанні нацыянальных меншасцяў; значная частка народа Беларусі не належыць да пэўнай рэлігійнай канфесіі. Даўняя традыцыя суіснавання і верацярпімасці нашага народа дазваляюць Беларусі і надалей унікаць рэлігійных канфліктаў. Таму ўладам краіны недапушчальна аддаваць перавагу якой бы ні было канфесіі, спрыяць стварэнню «дзяржаўнай царквы». Разам з тым натуральна, каб кожная з канфесій выяўляла лаяльнасць да беларускае дзяржавы і паважала закон. Незалежная дэмакратычная дзяржава не пацерпіць антыдзяржаўнай і антыбеларускай дзейнасці, інспіраванай звонку, пад выглядам канфесійнай працы. Кожная з канфесіяў павінна не перашкаджаць, а спрыяць умацаванню беларускай дзяржаўнасці з усімі яе атрыбутамі, у тым ліку дзяржаўнаю моваю. Дзяржава ж павінна падтрымліваць тыя канфесіі, што ўсведамляюць за пастырскі абавязак служэнне беларускаму народу на ягонай беларускай мове.

Партыя БНФ роўна падтрымлівае ўсе традыцыйныя канфесіі Беларусі.

Павінна быць заканадаўча замацаванае пацверджанне вышэйшаю дзяржаўнаю ўладаю намінацыі духоўных асобаў на першыя духоўныя пасады ў краіне. Беларускія канфесіі павінны мець незалежнае кіраванне (аўтакефальнасць).

Партыя БНФ, кіруючыся прынцыпам справядлівасці, падтрымлівае вяртанне забраных камуністычным рэжымам святыняў тым канфесіям, якім яны першапачаткова належалі.

Свабоднаму грамадству адпавядае прынцып плюралізму сродкаў масавай інфармацыі. Заканадаўства аб свабодзе друку павінна гарантаваць журналістам і ўсім грамадзянам бесперашкодны доступ да інфармацыі і магчымасць выказаць свае погляды і перакананні.

Неабходна, каб перыядычныя выданні на пачатку дзейнасці мелі магчымасць скарыстаць з дзяржаўнай датацыі. Інфармацыйная палітыка Партыі БНФ будзе спрыяць узнікненню і развіццю незалежных беларускіх тэле- і радыёкампаніяў, перыядычных выданняў, інфармацыйных агенцтваў.

Дзяржаўнае беларускае тэлебачанне і радыё будуць забяспечваць свабоду выказвання розных поглядаў. Будзе выпраўлена ненармальнае становішча, калі грамадзянам Беларусі фактычна манапольна навязваецца маскоўская тэлевізійная трактоўка падзеяў у свеце. Наша краіна далучыцца да сусветнай інфармацыйнай прасторы.

Партыя БНФ выступае за няўхільнае выкананне дзяржаўнымі і прыватнымі сродкамі інфармацыі канстытуцыйнага палажэння пра дзяржаўнасць беларускай мовы, дамагаецца заканадаўчай падтрымкі беларускамоўных выданняў. Дзяржаўна-нацыянальны прыярытэт для беларускамоўных сродкаў інфармацыі забяспечваецца падаткавай палітыкай.

Партыя БНФ супраць цэнзуры. Але яна выказваецца за комплекс вызначаных заканадаўствам мераў, якія б засцерагалі грамадзянаў, баранілі дзяцей і падлеткаў ад праяваў маральнай разбэшчанасці ў сродках масавай інфармацыі. Закон таксама павінен стаць заслонай на шляху антыдзяржаўнай, антыканстытуцыйнай прапаганды.