1.5 Есеп берудің мазмұны

1. Қолданылатын ГЗ-118, 43-63, С1-99 сипаттамалары.

2. Фазалардың әртүрлілігін, уақыттық интервалдарды, периоды, жиілікті өлшеу нәтижелерін келтіру.

3. Жұмыс бойынша талдау жіне қорытынды жасау.

1.6 Бақылау сұрақтары

1. ГЗ-118 генераторының сипаттамасы.

2. С1 -99 осциллографтың сипаттамасы.

3. Сигналдың екі нүктелері арасындағы уақыттық интервалдарды өлшеу.

4. Ұстап қалынған жайманың көмегімен уақыттық интервалдарды өлшеу қалай жүргізіледі?

5. Бір жиіліктің екі сигналдары фазасының әртүрлілігін қалай жүргізуге болады?

6. 43-63 жиілік өлшеуіштің сипаттамасы.

7. А жәнеВ кірісі бойынша жиілікті өлшеуді қалай жүргізуге болады?

8. Периодты өлшеуді қалай іске асыруға болады (Б кірісі)?

9. Импульстің ұзақтығын, жиілігін, периодын өлшеудің негізгі қателіктері.

10. Импульс ұзақтығын өлшеудің қателіктерінің формуласын келтіру.

Зертханалық жұмыс № 2

Жиіліктің цифрлық қондырғысы бар генераторды оқып үйрену (Жиілік синтезаторы).

1. Жұмыстың мақсаты

   1. Құрылғыны оқып білу және қондырғысы бар генераторы

2. Қолданылатын аппаратура

   1. Жиіліктің цифрлық қондырғысы бар генератор

   2. Жиіліктің дискретті гетеродинді түрлендіргішінің макеті

3. Жұмыстың орындау тәртібі

   1. Макеттің негізінде жиілік синтезаторының жеңілдетілген сұлбасын жинау

4. Теориялық бөлім

Жиілік және фаза бойынша тұрақты сигналды жасау үшін жиіліктің жоғары тұрақтылығына ие кварцтық генераторларды қолданады. Жиіліктің кварцтық генераторлары тұрақтылық бойынша өте жоғары күшейткіштерге ие және олардың жиілік тұрақсыздығы 10^-10 ретін құрайды. Жиіліктің одан жақсы тұрақтылығын, әсері бір энергетикалық қалпынан екіншісіне ауысуы кезінде белгілі бір химиялық элементтер атомдарының электроманитті сәулеленуін қолдануға негізделген жиіліктің кванто механикалық генераторлары қамтамасыз етеді. Бұл негізде жиіліктердің бірнеше мәндерінде (3 тәртібінің) жоғары тұрақтандырылған сигналдардың қалыптасуын қамтамасыз ететін сутегіндік, цезийлік және рубидийлік генераторлар құралған. Генерациялайтын жиіліктердің үлкен терімдеріне ие болу қажеттілігі кезінде жиіліктердің кварцтық синтезаторларын қолданады.

Жиілік синтезаторлары деп – тәуір кварцтық генераторлар жиілігінің тұрақтылығына тең жиіліктің дискретті қайта құруы және тұрақтылығы бар гармоникалық кернеулердің арнайы генераторларын атайды. Олар синусойдалы қалыпты, жоғары спектрлік тазалықты, қондырғының үлкен дәлдігін және жиіліктің программалық қайта құру мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Синтезаторлар герцтың жүз бөліктеріне дейінгі дискреттілікпен (жиіліктер торымен) тіркелген жиіліктердің кернеуін алуға мүмкіндік береді. Синтезатор жиілігінің тұрақтылығы және қондырғының дәлдігі бойынша жиіліктің бір қалыпты қайта құруымен қарапайым өлшеуіш генераторларынан асып түседі. Олар автоматизацияланған ақпаратты- өлшеуіш жүйелерімен оңай ұштасады. Жиіліктің дискретті қайта құруы бар гармоникалық кернеулердің көпжиілікті генераторлары, жиіліктің кварцтық синтезаторлары. Жиіліктің аналогтық синтезаторының жеңілдетілген құрылымдық сұлбасы 1 суретте көрсетілген. Оған жиіліктің f₀ кварцтық генераторы, тіректі жиіліктерді f₁…f_n қалыптастыру құрылғысы, шығысына қажетті жиіліктің сигналын қосушы ауыстырып-қосу құрылғысы, цифрлық есептеу және шығыс құрылғылары.

Қазіргі заманғы жоғары сапалы кеңдиапазонды, өлшеуіш генераторларында жиіліктің тұрақтылығының талабын және оның тез қайта қайта құру мүмкіндігін біріктіру қиын болып табылады. Сондықтан, синтезаторларды өңдеу кезінде жиіліктер жиілікті диапазонның дискреттік қоршауына өтеді. Ол кезде дискретті тордың шахы деп аталатын белгілі бір тіркелген интервалымен бірінің соңынан бірі жүретін көп жиіліктердің кез-келгеніне сигналдардың генерациялануы мүмкін болады.