- •7. Практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Қосымша әдебиеттер:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Коммуналды гигиенасындағы санитарлық-гигиеналық зерттеу әдістері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Санитарлық-гигиеналық шаралардың тиімділігін бағалау әдістері
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: гост «Источники централизованного хозяйственно-питьевого водоснабженияң құжаты негізінде су көзін санитарлық тексеру және таңдау әдістемесі.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •5. Сабаққа дайындалу сұрақтары:
- •5. Әдебиеттер:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Жер беті және жер асты сумен қамтамасыз етуде ска-ның шекарасын анықтаудың әдістемесі.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Суды тазалау технологиясына санитарлық бақылау әдістемесі. Суды залалсыздандыру технологиясына санитарлық бақылау әдістері. Ауыз суды тазартудың арнайы әдістері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Ауылдық жерлерде орталықтандырылмаған ауыз сумен қамтамасыз етуді санитарлық бағалаудың әдістері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Тұрмыстық-шаруашылық іркінді суларды тазалау әдістері мен схемаларын гигиеналық тұрғыдан бағалау.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Шешу үлгісі.
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Биологиялық тазалау және залалсыздандыру қондырғыларының жұмысының тиімділігін бағалау үшін іркінді судың сынамаларын алу әдістемесі.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: «Жер беті суларын ластанудан қорғау үшін қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптарң туралы санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормалары. 3.02.003-04.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Су нысандарын санитарлық қорғау бойынша шаралар жүйесі. Шектеліп рұқсат етілген жіберіс (шреж) туралы түсінік.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Топырақ гигиенасы. Елді мекеннің санитарлық жағдайына бақылау жүргізу.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Топырақтың санитарлық жағдайына зертханалық бақылау жүргізу. Елді мекен аумағының санитарлық ережелері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Елді мекендерге санитарлық тазалау жүргізудің және ұйымдастырудың негіздері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •6. Әдебиеттер:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Атмосфера ауасының ластануына бақылауды ұйымдастыру әдістемесі: стационарлық, маршрутты және жылжымалы посттар.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Атмосфера ауасына бөлінетін шығырысты тазарту үшін қолданылатын схемалар мен имараттарды гигиеналық бағалау.
- •5. Сабаққа дайындалу сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Өнеркәсіптік кәсіпорындардың санитарлық-қорғау аймақтарын ұйымдастыруын гигиеналық бағалау.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Атмосфералық ауаны санитарлық қорғау бойынша шаралар жүйесі.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Тұрғын үйдің гигиеналық және эпидемиологиялық маңызы. Тұрғын үйлердің типтік жобасын гигиеналық бағалау.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Тұрғын үйлердің және қоғамдық ғимараттардың табиғи және жасанды жарықтануы. Гигиеналық талаптары. Нормалауы.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Тұрғын үйлердің және қоғамдық ғимараттардың жылыту жүйелері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Емдеу-профилактикалық мекемелерін жоспарлаудың және санитарлық-техникалық жабдықтаудың санитарлық тексеру әдістемесі.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Емдеу-профилактикалық мекемелерін жоспарлаудың және санитарлық-техникалық жабдықтаудың гигиеналық негіздері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Тұрғын үйлерді және қоғамдық ғимараттарды салу барысында ескертпелі санитарлық қадағалау.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Көліктік шу көздері және шудың адамдардың денсаулық жағдайына әсері. Шуды нормалау.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Электромагниттік өріс көздеріне санитарлық қадағалау әдістемесі. Электромагниттік өріс көздері. Электромагниттік өрістердің деңгейін нормалау.
- •Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
- •1. Тақырыбы: Ауылдық елді мекендерде қоғамдық орталықтарын орналастырудың санитарлық-гигиеналық ұстанымдары және ерекшеліктері.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Тәжірибелік сабақтың әдістемелік өңдеу құрылымы
Тақырып: Емдеу-профилактикалық мекемелерін жоспарлаудың және санитарлық-техникалық жабдықтаудың санитарлық тексеру әдістемесі.
Курс: 4
Құрастырған:
доцент Арынова Г.А.
аға оқытушы Досмухаметов А.Т.
Алматы 2010 ж.
1. Тақырыбы: Емдеу-профилактикалық мекемелерін жоспарлаудың және санитарлық-техникалық жабдықтаудың санитарлық тексеру әдістемесі.
2. Сабақтың мақсаты: Студенттерге аурухананың бас жоспарын санитарлық бағалау әдістемесімен таныстыру. Аурухана аймағын жоспарлаудың гигиеналық принциптерін үйрету.
3. Оқыту міндеттері:
- студент білуге тиіс:
Аурухана аймағының жоспарланған құрылымын ;
Аурухана аймағын , жер учаскесін зоналау;
Аурухана құрылысын салудың жүйелерін;
Аурухана учаскесін жайластыруды;
Әртүрлі емдеу – профилактикалық мекемелерді жоспарлаудың негізгі гигиеналық сұрақтарын;
- студент меңгеруі тиіс:
ЕМП үшін учаскені дұрыс таңдауды бағалау;
Әртүрлі ЕМП-нің құрылымына, құрамына қойылатын талаптар;
Осы бөлім бойынша нормативті құжаттарды қолдануды;
Аурухананың бас жоспарының жобасы бойынша өзіндік санитарлық қорытынды жазу;
Аурухананы өзіндік санитарлық тексеруді;
Санитарлық тексеру актісін толтыруды;
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
1. Аурухана учаскесін таңдауды анықтайтын табиғи және әлеуметтік факторларға қойылатын талаптар.
2. ЕПМ-нің санитарлық гигиеналық маңызы.
3. ЕПМ бөлмелерінің микроклиматына қойылатын талаптар.
4. Әртүрлі ЕПМ жоспарлануының ерекшеліктері.
5. Стационардың санитарлық сипаттамасы: профилі, құрылымдық бөлімі, төсек саны емдеу диагностикалық, көмекші бөлімдер.
6. Аурухананың инженерлік құрылымына қойылатын талаптар: суық және ыстық сумен қамтамасыз ету, алып келу және алып кету желдету жүйелері және ауа баптау, канализация және жылыту жүйесі.
7. Аурухана ішілік инфекциясының таралуына себеп болатын факторлар.
1. Елді мекен аймағында аурухананы орналастыруға қойылатын гигиеналық талаптар.
2. Аурухананың территориясын зоналау, жер учаскесіне, салу құрылысына санитарлық сипаттама.
3. Аурухана территориясына кіретін есіктер саны, оның міндеті.
4. Аурухана территориясының балансы.
5. Функционалды зоналар жоспарында ас дайындау қызметін орналастыруға қойылатын талаптар.
6. Эпидемияға қарсы тәртіпті анықтайтын аурухананың көмекші қызметіне (дәріхана, орталық стерилизациялық орындар, кір жуатын орындар) қойылатын санитарлық талаптар.
7. Аурухананың санитарлық тазарту жүйелері (қалдықтарды алып кету).
5. Оқыту әдістері: Дискуссия. Теориялық сұрақтарды талдау.
6. Әдебиеттер:
Негізгі әдебиеттер:
Неменко Б.А. «Коммуналдық гигиенаң Алматы, Ғылым, 2004, Б. 365-390.
Неменко Б.А., Кенесариев У.И. «Коммунальная гигиенаң Алматы, Гылым, 2003, С. 380-405.
Неменко Б.А., Бекказинова Д.Б., Арынова Г.А., Елгондина Г.Б. «Руководство к практическим занятиям по коммунальной гигиенең Алматы, 2008. – 430 с.
«Руководство к лабораторным занятиям по коммунальной гигиенең Гончарук Е.И., Москва, 1990г., с. 315-368.
Қосымша әдебиеттер:
5. Мазаев В.Т. и соавторы. Коммунальная гигиена., - М.2005.
6.Гончарук Е.И. Коммунальная гигиена., М. 2006, - Киев, «Здоровьяң.
7.«Больничная гигиенаң Воффен В., Обердестер Ф., Крамер А., Минск, 2004г., 464 с.
8.«Гигиенические аспекты профилактики внутрибольничных инфекцийң Боравик Э.Б., Мат. съезда гиг., эпид., микр., Казахстана, Алматы, 2005г., с. 61-63.
9.«Санитарно-гигиеническая оценка микроклимата в палатах больницың Жубрина Е.С., Белугина К.Д., Фролов В.П., Актуальные вопросы гигиены и эпидемиологии, Москва, 2004г., с. 21-26.
10. Опарин П.С. Гигиена больничных отходов. Иркутск, 2001 г.
7. Бақылау: ауызша сұрау (студент әдістемелік нұсқаудағы сұрақтарға дайын болуы қажет).
Қосымша
Емдеу профилактикалық мекемелерде күнделікті санитарлық бақылау бойынша дәрігер жұмысының тәртібі СанПиН №3.042-97 «Санитарные правила устройства и содержанитя лечебно-профилактических учрежденийң құжатындағы қосымшамен регламенттенеді. Коммуналды гигиена дәрігерлері үлкендер мен балаларға арналған соматикалық стационарлардың, арнайы ауруханалардың, инфекциялық емес профильдегі диспансерлердің, әйелдер босанатын мекемелердің, амбулаторлы-поликлиникалық мекемелер мен дәріханалардың санитарлық жағдайына бақылау жүргізеді.
Ауруханаларды санитарлық тексеру барысында келесі мәліметтерді анықтау қажет: ғимараттың және оның бөлмелерінің архитектуралық жоспарлаушы шешімдеріне қойылатын санитарлық талаптардың сақталуын, жылыту мен желдету жүйесінің, сумен қамтамасыз ету және канализацияның жағдайын, ғимарат пен территорияның жалпы ішкі және сыртқы қолайлыландырылу жағдайын.
Бөлмелердің санитарлық тәртібі (тазалау, желдету), шумен күресу шараларының орындалуы; төсек жабдықтарымен, жұмсақ және қатты инвентармен, жиһаздармен, жуғыш заттармен қамтамасыз етілуі; аурухананың кір жуатын орнының, дәріханасының, шаруашылық және көмекші қызметтерінің жұмыс тәртібі; ағынды суларды зарарсыздандыру, канализациялық қондырғылардың (егер сол жерде болса) жұмысының тиімділігі; қалдықтарды жинауды, сақтпауды, алып кету және утилизациялауды ұйымдастыру; атмосфералық ауаның ластануының алдын алу шараларының орындалуы түбегейлі тексеріледі. Сынамаларды алудың жоспары және жоспарсыз тәртібі және оларды зерттеу үшін лабораторияға жеткізу тәртібі анықталады. Емдеу-профилактикалық мекемелерін кешенді санитарлық тексеру жылына 1 рет, ал жоспарлы – кварталына 1 рет жүргізіледі. Аурухананы санитарлық паспорттауға жалпы мәліметтерді және территорияның, ғимараттың, қондырғылардың санитарлық сипаттамасын қамтитын жағдайлар кіреді. Осы кезде аурухананың қандай зонада орналасқаны (тұрғын, өндірістік, қала шетіндегі), территориясының ауданы және оның тапшылығы, құрылыс жүйесі, ғимараттардың сипаттамасы, ғимаратта және корпуста орналасқан структуралық бөлімдердің атаулы анық көрсетіледі.
Стационар бөлімдерін санитарлық бағалау – төсек фондының, көмекші бөлмелердің (емдеу диагностикалық, қосымша) сипаттамасын, СНиП «Общественные здания и сооруженияң құжатымен салыстырғанда ауданы кішірейтілген бөлмелердің санын, жеткіліксіз бөлмелер санын көрсетуді қамтиды. Сондай-ақ, санитарлы-техникалық жағдайы қанағаттанарлықсыз бөлмелер саны (пайызбен), күнделікті және соңғы жөндеу жұмыстары жүргізілген күні анықталады. Инженерлік құрылымдар мен инженерлік топтарды санитарлық бағалауға механикалық алып келіп – сорып шығару бойынша ауа алмасудың фактылы жиілігі), сүзгілердің материалы, алып келетін жүйелерде бактериологиялық сүзгілердің болуы кіреді. Бұдан басқа, стационарда жылжымалы ауа тазартқыш қондырғыларының болуы, төсек жабдықтарын алып кететін құбырдың болуы және оның эксплуатациясы көрсетіледі. Инженерлік торааптардың (ыстық және суық сумен қамтамасыз ету, канализация, жылыту) санитарлық-техникалық жағдайын бағалауда апаттық жағдайлардың болуы, канализациялық қондырғылар құрамы және ағынды суларды тазарту тиімділігі (егер жергілікті тазарту қондырғылары болса) анықталады. Стационарлардың санитарлы-техникалық жағдайын бағалау барысында, ондағы жеткіліксіз құрылымдарды анықтауға болады. Осы кезде төсектердің, оған душ торларының, ванналардың, қол жуғыштардың, раковиналардың, унитаз, писсуарлардың, биделердің сәйкес келуіне көңіл аударылады. Аурухананы санитарлық тексеру барысында медициналық персоналдық жұмыс істеу жағдайы, олардың санитарлы-тұрмыстық бөлмелермен қамтамасыз етілуі (гардероб, персоналға арналған бөлмелер, әйелдер гигиенасы бөлмесі, персоналға арналған асханалар мен буфеттер), содан соң жеткіліксіз бөлмелер пайызы есептеледі.
Персоналдық денсаулық жағдайын бақылау еңбек жағдайының қолайсыз параметрлерін (жарықтандарудың жеткіліксіздігі, шаңдану, улы заттар, электромагнитті және иондаушы сәулелендіру, лазер) анықтау және микроклиматты бағалау арқылы жүргізіледі. Стационарды паспорттауға қажетті басқа да мәліметтерге: киімді жуатын орынның, дезкамераның, от жағатын орынның , персоналға арналған санитарлық өткізгіштің, қалдықтарды шығару жүйесінің болуы жатады.
Мамандық: «Қоғамдық денсаулық сақтау»
Коммуналдық гигиена және балалар мен жасөспірімдер гигиенасы кафедрасы
