Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
зертханалық жұмыс-12.doc
Скачиваний:
14
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
3.17 Mб
Скачать

Кітапті құру. Беттермен жұмыс. Функцияларды және формулаларды қолдану. Кестелерді біріктіру.

Функциямен жұмыс. Матрицаларды өңдеуде EXCEL функцияларын қолдану

Ф ункция шеберiн шақыру үшiн: Саймандар панелiнде арнайы батырма – функция шеберi бар. Функция шеберiн шақыру арқылы EXCEL стандартты функциялар тiзiмiн оқуға және қолдануға мүмкiндiк бар.

1-тәсiл. Стандартты саймандар панелiнiң Функция шеберi батырмасын қосу арқылы;

2-тәсiл. Енгiзу – Функция…(Вставка-Функция) командасын орындау арқылы.

Матрицалармен жұмыс iстеуге арналған EXCEL–дiң стандартты функцияларын оқып-үйрену арқылы матрицаның анықтауышын табу, санға көбейту, транспонирлеу, екi матрицаның қосындысын, айырмасын, көбейтiндiсiн табу, керi матрицаны табу жұмыстарын автоматтандыруға болады.

Матрицалармен жұмыста қолданылатын стандартты функциялар:

МОПРЕД – матрицаның анықтауышын табу;

ТРАНСП – матрицаны транспонирлеу.

Матрицаны транспонирлеу – оның баған элементтерiн жолға, ал жол элементтерiн бағанға орналасатындай етiп ауыстыру;

МОБР –матрицаға керi матрицаны табу.

Матрицаға керi матрицаны табу үшiн, алдымен матрицаның анықтауышын табу қажет.

МУМНОЖ –екi матрицаны көбейту.

Тапсырма 1 х =1,2, y =3 және z =1,5 болғанда, төмендегі формулалардың сандық мәндерін есептеңіздер:

1) , 2) , 3) ,

Тапсырма 2 Матрицаның анықтауышын табу.

А=

Берiлген матрицаның анықтауышын табу керек.

Тапсырма 3 Матрицаны санға көбейту.

А=

Тапсырма 4 Матрицалардың қосындысын (айырмасын) табу.

A= B=

А және В матрицаларының қосындысын табу.

1. Жұмыс кiтабының 3-бетiн ашыңыз.

2. B3:F8 блогына А матрицасының, ал B11:F16 блогына В матрицасының элементтерiн енгiзiңiз.

3. Нәтижелiк матрицаның элементтерi орналасатын болысты белгiлеңiз.

4. Формула қатарына =B3:F8+B11:F16 формуласын жазып, Shift+Ctrl+Enter пернелер комбинациясын басыңыз (5.3 сурет).

5. Бетке “Қосу” атауын берiңiз.

6. А және В матрицаларының айырмасын табыңыз.

Тапсырма 5 Матрицаға керi матрицаны табу.

А= -матрицаға керi матрицаны анықтау.

Тапсырма 6 Төменде берілген кестені толтырыңыздар:

4 тоқсандағы сүт тағамдарының сатылу кестесі

Қазан

Қараша

Желтоқсан

Орташа мән

(кг)

Бағалардың қосындысы

Сүт

55

65

70

Май

320

340

355

Қаймақ

250

273

305

Ірімшік

150

164

175

Барлығы (кг)

Зертханалық жұмыс 9-2.