Dostosowywanie się gospodarki do szoków/wstrząsów

Stopy nominalne skorygowane o określoną inflację dają stopy realne.

• wstrząs/szok popytowy

• szok podażowy – np. znaczący postęp technologiczny

Czynniki, które wpłynęły na fenomen Polski jako „zielonej wyspy” w UE w 2009:

• rola kursu walutowego

• środki pomocowe ze strony Unii

• itd.

Szoki:

• przejściowe (transitory shocks)

• trwałe (permanent shocks)

• popytowe

• podażowe

• krajowe (wewnętrzne, internal. domestic)

• generowane przez sektor prywatny

• wynikające z prowadzonej polityki gospodarczej (policy shocks)

• autonomiczne (samoczynne?)

Po obecnym kryzysie do polityki makroekonomicznej zaliczamy również politykę makroostrożnościową (jest to polityka ostrożnościowa w stosunku do konkretnej instytucji finansowej rozciągnięta na cały sektor) – ang. macroprudential

izykawymyślony przez Jamesa Ewinga. esie ochrony pracy utrudniły zwalnianie pracowników w przypadku błędu popełnionego przy rSzok negatywny (adverse shock)

Przykład 1.: negatywny szok popytowy; analizujemy szok wywołany przez restrykcyjną politykę makroekonomiczną; przyjmujemy, że głównym problemem makroekonomicznym jest zbyt wysoka inflacja, celem – stabilność cen (obniżenie inflacji)

• Inflacja – oś pionowa (cena – P)

• krzywa nachylona ujemnie – krzywa zagregowanego (łącznego popytu) – AD₀  AD₁

• dodatnio nachylona krzywa – AS₀, krzywa łącznej podaży

• Y – tempo wzrostu

• E₁ – nowy punkt równowagi krótkookresowej, odpowiada mu niższa inflacja (P1), ale i niższa stopa wzrostu PKB (Y1)

Wykres ten pozwala nam spojrzeć na politykę makroekonomiczną przez pryzmat celów i narzędzi tej polityki, przez pryzmat korzyści i kosztów prowadzonej polityki. Celem i zarazem korzyścią: obniżenie inflacji. Narzędziem pozwalającym osiągnąć cel jest okresowe obniżenie tempa wzrostu PKB (spowolnienie gospodarcze) – stanowi to także koszt tej polityki. W wyniku spowolnienia nastąpi wzrost bezrobocia, który wpłynie hamująco na wzrost płac i na wydatki (konsumpcyjne i inwestycyjne).

W 79 roku nastąpił zwrot w polityce makroekonomicznej głównych krajów rozwiniętych – najpierw w USA i UK: w hierarchii celów makroekonomicznych na pierwszym celu znalazła się inflacja (walka z inflacją) – polityka monetarystyczna. W Stanach Zjednoczonych ten okres określany jest często jako eksperyment monetarystyczny Johna Volckera (uwolniono stopy, które ostro wzrosły). Podobnie walka z inflacją stała się głównym celem programu Leszka Balcerowicza.

Ekspansywna polityka makroekonomiczna (w opozycji do makroostrożnościowej) – pobudzanie wzrostu poprzez zwiększenie wydatków publicznych, zmniejszenie podatków, obniżenie stóp procentowych.

Interpretacja 2 – keynesowska: rozbieżność w interpretacji sytuacji między monetarystami a keynesistami: spowolnienie tempa wzrostu względnie dużo większe niż obniżenie tempa inflacji, monetaryści odwrotnie.

Kąt nachylenia tej krzywej jest kwestią kluczową – czy jest bardziej stromy, jak wolą monetaryści, czy bardziej płaski, jak wolą keynesiści.

Ogólnie możemy powiedzieć, że w okresach stagnacji gospodarczej czy recesji krzywa łącznej podaży jest relatywnie płaska (nachylenie krzywej łącznej podaży zależy w dużej mierze od stopnia wykorzystania mocy produkcyjnych w gospodarce).

11.04.2013 r.

Szok cenowo-podażowy: oddziałuje na krzywą łącznej podaży AS (nie AD)

Trudno ocenić skuteczność danej polityki gospodarczej, bo:

• Co innego mamy na osi pionowej, a co innego na poziomej

• Różne czynniki dotykają odmienne grupy społeczne w inny sposób: część ludzi straci pracę, ale ci, którzy ją zachowają, będą się cieszyć z mniejszej inflacji, itd.

• Na dłuższą metę inflacja oczywiście spowalnia gospodarkę

P

E₀

E₂

E₁

Y

Typowy szok podażowy to szok wywołany przez wzrost cen energii, np. wzrost cen ropy naftowej. Szoki cenowo-podażowe są dużo bardziej szkodliwe niż szoki popytowe. Dlaczego?

W przypadku niekorzystnego szoku popytowego ponosiliśmy koszt w postaci spadku absolutnego PKB, ale na froncie walki z inflacją osiągamy cel – P w punkcie p1 jest niższe niż w punkcie p0. Natomiast w przypadku szoku cenowo podażowego (niebieska linia) tracimy na obydwu frontach – i rosną ceny, i spada PKB.