14. Негізгі құралдардың бағалануы және түсуі мен шығу есебі.Хқес №16

ХҚЕС №16 сәкес бағаланады. Баланстық құн-кез-келген жинақталған амортизация ж/е құнсызданудан жинақталған залдал шегерілгеннен кейін актив танылатын сомма.Өзіндік құн- бұл активті сатып алу үшін н/е тұрғызу кезінде берілген төленген ақша қаражаттарының н/е ақша қаражаты баламаларының сомасы н/е өзге қарсылама берудің әділ құны.Амортизациялық құн – жойылу құны шегерілген активтің бастапқы құны н/е бастапқы құнның орнына көрсетілген басқа сомма.Нақты ұйымға арналған айрықша құн, Әділ құн,.Жойылу құны . Негізгі құралдардың есебін жүргізу үшін 2410 «Негізгі құралдар» шоты арналған, Негізгі құралдардың түсуі: 1. Жарғылық капиталға н.қ түсті Дт2410- Кт5110; 2.Жеткізушілерден ҚҚС мен н.қ алынды Дт 2410-Кт3310/Дт1420-Кт3310; 3. Құрылыс аяқталғаннан кейін н.қ кіріске алынды Дт 2410-Кт2930; 4. Н.қ тегін алынды Дт 2410-Кт6220; 5. Н.қ жалға алынды Дт 2410-Кт3360/4150; 16 ХҚЕС сәйкес мына жағдайларда есептен шығуы мүмкін..

Негізгі құралдарды сату; 1 негізгі құралдардың баланстық құны есептен шығарылды Дт7410 Кт2410; 2.Жинақталған тозу есептен шығарылды Дт 2420 Кт2410; 3.Сатып алушыларға келісілген құны ҚҚС мен Дт1210Кт6210/ Дт1210Кт3130; 4. Жыл соңындақорытынды табыстың ұлғаюы Дт 6210 Кт5610, жыл соңында қорытынды тбыстың кемуі Дт 5610 кт7410:

Өзге кәсіпорынға тегін беру :1 Н.қ тегін берілді ж/е баланстық құн есептен шығарылды . Дт7410 Кт2410; 2 жинақталған тозуын есептен шығару Дт 2420 Кт 2410: Негізгі құралды жою : 1 Толық тозуға б/ты н.қ жойылды баланстық құн есептен шығ-ды Дт 7410 кт 2410; 2.Тозу соммасы Дт 2420 Кт 2410: 3.Н.қ жойған қызметкерлерге еңбекақы есептелінді Дт7410 Кт3350; 4.Заң жүзінде аударымдар А) Әлеуметтік салық Дт 7410 Кт3150;Б) Әлеуметтік қамсыздандыру Дт 7410 Кт 3210; 5. Жою нәтижесінде материалдар кіріске алынды Дт1310 Кт6210; 6.шифер ұрылыс материалдар ретінде кіріске алынды Дт 1310 Кт 6210; 7. Жыл соңында қорытынды табыстың ұлғаюы Дт 6210 Кт5610; кемуі Дт 5610 Кт 7410:.

15. Негізгі құралдардың амортизацясын есептеу әдістері хқес №16

Негізгі құралдар өндіріс процесінде бірдіндеп тозады Негізгі құралдың тозуы 2420 «Негізгі құралдардың амортизациясы », шотында есептеледі 1.Әкімшілік ғимараттардың тозуы Дт7210 Кт2420; 2. Дүкеннің тозуы Дт 7110 Кт2420; 3, цех құрал жабдығының тозуы Дт 8415 Кт2420; 4. Құрылыстағы нқ тозуы Дт 2930 Кт 2420. Тозудың екі түрі бар: Табиғи ж/е Моральдық тозу. №16 ХҚЕС сәйкес тозуды есептеудің 3 әдісі бар. 1 Тура сызықтық әдіс – қарапайым әдіс болып табылады, обьект сомасы ай сайын тең мөлшерде есептен шығарылып отырады. Бұл әдісте амортизациялық аударым соммасы пайдалы қызмет мерзіміне б/ты анықталады. 2. Өндірістік әдіс - бұл әдісте әр өнімнің айлық соммасын дайындалған өнім санына көбейту арқылы есептейді, 3.Қалдықты азайту әдісі – бұл әдісте амортизация нормасы екі еселінеді 1-ші жылы,есептелген амортизация бастапқы құн бойынша одан кейін қалдық құны бойынша жүргізіледі.