Қорытынды
Бітіру
жұмысында табиғи газды сепарациялау
технологиясы қарастырылды. Сепарациялау
процесінің тиімділігіне әсер ететін
негізгі факторлар: сепаратордағы газдың
қысымы және температурасы. Сепарацияланған
газдың сапасын арттыру үшін сепарациялау
қысымы тұрақты болуы тиіс. Басқару
нысаны болып газды сепаратордағы газдың
қысымы алынды. Өндірістегі газды
сепаратордағы газ қысымын АРЖ зерттеліп,
келесі тұжырымдама жасалды: өтпелі
процес уақыты tp=7,7c;
өндірістік П-реттеуіштің реттеу дәлдігі
төмен және статикалық қателігі бар,
сондықтан оны басқа тиімді реттеуішпен
алмастыру қажет. Басқару нысаны үшін
үздіксіз ПИД-реттеуіш таңдалды, құрылымы
күрделі болғанымен сыртқы әсерге тез
әрекет етеді және жүйенің реттеу уақытын
азайтады. Нысанның параметрлеріне
сәйкес реттеуіштің оптималды параметрлері
есептелді:
;
;
Тұйықталған
жүйе Гурвиц алгебралық критерийі бойынша
орнықтылыққа зерттеліп, келесі тұжырымдама
жасалды: жүйе орнықты және алдын-ала
белгіленген қайта реттеу талабына сай
орнықтылық қорына ие (
;
).
Анықталған басқару сапасының тура
көрсеткіштері, яғни өтпелі процес уақыты
tp=2,15с
және қайта реттеу
, шекті мәннен кем болды және өндірістік
реттеуішті (П-реттеуіш) ПИД-реттеуішпен
алмастырғанда реттеу уақыты 3,5 есе
азайды. Яғни ПИД-реттеуіштің параметрлері
дұрыс таңдалған. Жобалауға қажетті
техникалық құрылғыларды салыстыру
талдауы жасалып, тиімдісі таңдалды.
Құрылғылар кешені: реттеуіш ретінде
Siemens фирмасының SIMATIC S7- 313C контроллері,
МИП-П орындаушы механизмі, Сапфир
22М-ДИ-2160 қысым датчигінен тұрады.
Жобаның экономикалық бөлімінде автоматтандырулың екі нұсқасы есептелді. Екі нұсқаның жалпы шығыны салыстырылды:
=
мың тг;
=
мың
тг.
Автоматтандырудың екінші нұсқасы тиімді және дипломдық жұмыста жүзеге асырылды.
Жасанды жарықтандыру жарық ағынының пайдалану коэфициенті әдісімен есептелді. Оператор дербес компьютері бар бөлмеде жұмыс жасайтындықтан ҚР СНиП 2.04-05-2002 сәйкес шамның минималды жарықтылығы 200 лк тең болуы қажет. IV дәрежелі көру жұмысына жарамды 200 лк жарықтылық жасауға 4 шам қажет, әр шамда типі – ЛБР-40Вт және жарық ағыны Ф = 3000 лм 2 лампа орналасады. Жұмыс категориясын ескере отырып жұмыс орнындағы микроклимат көрсеткіштерінің ұтымды және рұқсат етілген өлшемдері келтірілді.
Қысқартулар тізімі
ТПАБЖ |
Техникалық процестерді автоматты басқару жүйесі |
ГС |
Газды сепаратор |
ТТС |
Төмен температуралы сепарация |
ӨР |
Өндірістік реттеуіш |
ОМ |
Орындаушы механизм |
РЭ |
Реттеуші элемент |
БН |
Басқару нысаны |
Д |
Датчик |
АРЖ |
Автоматты реттеу жүйесі |
ПИД |
Пропорционалды интегралдаушы дифференциалдаушы |
АФЖС |
Амплитудалы фазалы жиіліктік сипаттама |
ФЖС |
Фазалы жиіліктік сипаттама |
АЖС |
Амплитудалы жиіліктік сипаттама |
КЖС |
Комплексті жиілікті сипаттама |
ТЖК |
Табиғи жарықтандыру коэффициенті |