2. Глюкоза;

+ 3. Карнозин;

4. Сүт қышқылы

+ 5. Ансерин.

168. Еттің азотсыз шырсөлдік заттарын көрсетіңіз:

1. Креатин;

+ 2. Глюкоза;

3. Карнозин;

+ 4. Сүт қышқылы

5. Ансерин.

169. Еттің сапасын сипаттайтын көрсеткіштерді көрсетіңіз:

+ 1. Боялуы;

2. Жілік майы;

+ 3. Бұлшық ет ішіндегі майы;

4. Сорпа иісі;

+ 5. Ылғалды байланыстыру қасиеті.

170. Балық қандай нутриенттердің көзі болып табылады:

+1. толыққұнды белоктардың

2. эфир майларының

+3. жеңіл сіңірілетін майлардың

+4. майда еритін витаминдердің

5. органикалық қышқылдардың

171. Тек балықта болатын белокты атаңыз:

1. альбумин

+2. ихтулин

3. миоген

4. миозин

5. актин

172. Жаңа ауланған балықтың бүліну белгілерін атаңыз:

+1. "күнсуі"

2. жылтырауы

+3. "тоттануы"

4. қараюы

5. үлкеюі

173. Тұздалған балық немен зақымдалады:

1. "күнсумен"

+2. фуксинмен

3. "тоттанады"

+4. ірімшік шыбынымен

5. зақымдалмайды

174. Описторхоз адамда қандай ауру түрінде өтеді:

1. қатерлі анемия

+2. холецистит немесе ангиохолит

3. тырысқақ

4. туберкулез

175. Дифиллоботриоздың эпидемиологиялық тізбегін атаңыз:

1. адам-моллюскалар-тұщы су балықтары-адам

+2. адам- шаяндар-балық-адам

3. адам-кеміргіш-балық-адам

4. ит-адам-шаян

176. Балық арқылы берілетін гельминтоздарды атаңыз

1. "күнсу"

+2. дифиллоботриоз

3. "тоттануы"

4. тениидоз

+5. описторхоз

177. Балық арқылы берілетін гельминтоздардың алдын-алу шараларын атаңыз:

1. жалпы

2. жергілікті

+3. түбегейлі

+4. паллиативті

5. беткейлік

178. Дифиллоботриоз адамда қандай ауру түрінде өтеді:

+1. қатерлі анемия

2. холецистит, ангиохолит

3. тырысқақ

4. туберкулез

5. аусыл

179. Описторхоздың эпидемиологиялық тізбегін атаңыз:

+1. адам-моллюскалар-тұщы су балықтары-адам

2. адам- шаяндар-балық-адам

3. адам-кеміргіш-балық-адам

4. ит-адам-шаян

5. адам-шаян-кеміргіш-шаян

180. Балықтың «күнсуі дегеніміз не:

1. балықтың беткейінде пигмент түзуші бактериялардың дамуынан болған қызыл

өңез

+2. гемолизденген қаннан омыртқаның екі жағындағы бұлшық етінің қараюы

3. майдың тотығуынан балық беткейінің сұрылануы

4. ірімшік шыбынының өркенқұрттарымен тұқымдануы

5. желбезектерінің алқызыл түске болуы

181. Балықты тұздағанда оның тағамдық құндылығы қалай өзгереді:

1. жоғарылайды

+2. төмендейді

3. өзгермейді

4. едәуір жоғарылайды

5. жақсарады

182. Балықты ыстағанда оның тағамдық құндылығы қалай өзгереді:

+1. жоғарылайды

2. төмендейді

3. өзгермейді

4. едәуір жоғарылайды

5. нашарлайды

183. Дифиллоботриоздың алдын-алу үшін түбегейлі шараны атаңыз:

1. балықты қатыру

2. жұқалап кесілген күйінде қуыру

3. ыстықпен және суықпен ыстау

4. балықты тұздау

+5. су қоймаларының гельминт жұмытрқасымен ластануының алдын алу

184. Дифиллоботриоздың алдын-алу үшін паллиативті шараны атаңыз:

1. балықты қатыру

+2. балықты шикі күйінде тұтынуға тыйым салу, жұқалап кесілген күйінде қуыру

3. ыстықпен және суықпен ыстау

4. балықты тұздау

5. су қоймаларының гельминт жұмытрқасымен ластануының алдын алу

185. Галлофильді микроб B.serratіa salіnarіa қандай балықты зақымдайды:

1. тірі

2. сүрленген

3. ысталған

+4. тұздалған

1. буланған

186. Балық қандай микроэлементтің көзі болып табылады:

+1. йод

2. мыс

3. темір

4. магний

5. фтор

187. Тағамдық үстемелерді қолдануға қойылатын талаптар:

1. экономикалық жағынан тиімділігі

2. кез келген салада қолдануға болатындығы

3. зияндылық салдарының болмауы

+4. адам денсаулығына толық зиянсыздығы

5. тағамдық үстемелерді қолдануға шектеу қойылмаған

188. Қандай тағамдарды бояуға тыйым салынады?

1. сыра, шарап

2. кисель, сусын

+3. нан, сүт

4. кондитерлік өнімдер

5. май

189. Ванилин қай тағамдарды әзірлеуде қолданылады?

+1. кондитерлік бұйымдар

+2. балмұздақ

3. шұжық өнімдері

4. меланж

5 балық өнімдері

190. Нан пісіру сапасын арттыру мақсатымен қандай тағамдық үстеме

қолданылады?

+1. ашытқы

2. хлорлы натрий

3. гипосульфохлорид

4. лимон қышқылы

5. натрий глутаматы

191. Шұжық өнімдеріне нитритті не мақсатта қосады?

1. дәмін жақсартуға

+2. түсін жақсартуға

3. иісін жақсартуға

4. пішінін жақсартуға

5. консистенциясын жақсартуға

192. «Тағамдық үстеменіңң толық анықтамасын беріңіз:

1. тағамды даярлау барысында қосатын табиғи заттектер

2. синтетикалық заттар

+3. тағамдық өнімді дайындауда сапасын арттыру үшін қосылатын

табиғи және синтетикалық заттар

4. тағамға дәмдік және хош иіс беретін өсімдік текті өнімдер

5. азық-түліктердің тұрақтылығын арттыратын заттар

193. Жұмыртқа меланжы дегеніміз:

1. Шикі жұмыртқа;

+ 2. Қатырылған жұмыртқа массасы;

3. Құрғақ жұмыртқа ұнтағы;

4. Жұмыртқаның ажыратылып алынған сарыуызы;

5. Жұмыртқаның ажыратылып алынған ақуызы.

194. Жұмыртқаның қай бөлігі құнды липидтің көзі болып табылады?

1. Ақуыз

2. Әкқабық

+ 3. Сарыуыз

4. Ауа камерасы

5. Халаза

195. Жұмыртқа арқылы берілетін ауру

1. Туберкулез

+ 2. Сальмонеллез

3. Бруцеллез

4. Күйдіргі

5. Аусыл.

196. Емдәмдік (диеталық) жұмыртқаларға қайсысы жатады:

+ 1. Салмағы 44 гр-нан кем емес, басылғаннан 7 тәулікке дейінгі

жұмыртқалар;

2. Салмағы 44 гр-нан кем емес, басылғаннан 10 тәулікке дейінгі жұмыртқалар;

3. Басылған мерзіміне байланыссыз, салмағы 43 гр болатын жұмыртқалар;

4. Салмағы 40 гр-нан кем емес, басылғаннан 7 тәулікке дейінгі;

5. Салмағы 44 гр-нан кем емес, басылғаннан 10 тәулікке дейінгі.

197. Жұмыртқаның өңделген өнімдеріне қайсылары жатады:

1. Кондитер өнімдері;

+2. Жұмыртқа ұнтағы;

3. Түрлі салаттар;

+4. Меланж;

5. Макарон өнімдері.

198. Тағамдық мақсатта жарамсыз болып есептелетін жұмыртқа?

1. Ауалы қуыстың (пуга) биіктігі 13 мм-ден асады.

+ 2. Қан ұйындыларының болуы;

3. Әкқабығының жарықтануы;

+ 4. Сарыуыз бен ақуыздың толық араласуы;

5. Әкқабығының қатты ластануы.

199. Жұмыртқа құрамындағы белоктардың қайсысы биологиялық аса құнды:

1. Авидин,

2. Альбумин,

+ 3. Овоальбумин,

4. Глобулин,

5. Казеин.

200. Көкөністер мен жемістердегі қандай заттек организмнен холестеринді шығаруға және ішектің пайдалы микрофлорасының тіршілігін қалыптандыруға ықпал етеді:

1. қанттар

2. минералдық элементтер

3. витаминдер

+4. клетчатка

5. органикалық қышқылдар

201. Картопта көп мөлшерде кездесетін көмірсуды атаңыз:

1. гликоген

+2. крахмал

3. пектин

4. клетчатка

5. глюкоза

202. Піспеген жемістердің қаттылығын қандай заттек қамтамасыз етеді:

+1. протопектин

2. фитонцидтер

1. пектин

2. клетчатка

3. органикалық қышқылдар

203. Саңырауқұлақтарда көп мөлшерде кездесетін көмірсуды атаңыз:

+1. гликоген

2. крахмал

3. пектин

4. клетчатка

5. фруктоза

204. Қандай көкөністер өттің түзілуін ынталандырады:

1. томат

+2. сәбіз

+3. шомыр

1. қияр

2. қырық қабат

205. «Консервілеу» дегеніміз не:

1. бекітілген температура мен уақытта жылулық өңдеуден өткізу

+2. азық-түліктің биологиялық құндылығын, дәмдік қасиеттерін және эпидемиологиялық қауіпсіздігін ұзақ мерзімде сақтап қалуға бағытталған сенімді әдіс

3. бекітілген ылғалдылық пен қысымды сақтау арқылы азық-түлікті өңдеу

4. Азық-түлікті қатыру

5. Азық-түліктің толыққұндылығын сақтау үшін мұздату

206. Консервілеудің құрама әдістеріне жататындар:

1. тұздау

+2. ыстау

3. антибиотиктерді және антисептиктерді қолдану

+4. пресервілеу

5. лиофилизация

207. Азық-түліктің гигиеналық сараптамасының анықтамасын атаңыз:

1. Азық-түліктің тасымалдануы, сақталуы, таратылуы

+2. Азық-түліктің сапасын және таратылу мүмкіндігі мен тәртібін анықтауға бағытталған шаралар

3. Азық-түлікті тазартуға бағытталған шаралар

4. азық-түліктің тағамдық және биологиялық құндылығын анықтау шаралары

5. азық-түліктің эпидемиялық маңызын анықтауға бағытталған шаралар.

208. Азық-түліктің тағамдық құндылығы қандай көрсеткіштер арқылы бағаланады:

+1. ассортименттің көптігімен

2. белоктың, майдың, көмірсудың мөлшерін анықтау

+3. жеңіл қорытылуы

4. витаминдердің, минералдық элементтердің мөлшерін анықтау

+5. аз шығындырғыштығымен

209. Азық-түлік сапасы бойынша қалай жіктеледі:

1. бүлінген

2. құнды

+3. жарамды

4. құнсыз

+5. жарамсыз

210. Азық-түліктің органолептикалық қасиеттерін атаңыз

+1. дәмі, иісі

2. белоктың мөлшері

+3. түсі, сыртқы көрінісі

4. витаминдердің мөлшері

+5. консистенциясы

211. Санитариялық-эпидемиялық қауіпті азық-түлік партиясына қандай шешімдер қабылданады:

1. шектеусіз тарату

+2. ветеринарлық қызметтің шешімі бойынша мал жеміне жіберу

3. жылулық өңдеуден кейін шектеусіз тарату

+4. техникалық утилизацияға жіберу

+5. жою

212. Қандай жағдайда жоспардан тыс гигиеналық сараптама жүргізіледі:

1. азық-түлікпен жанасатын ыдыстардың сапасын анықтау;

2. өндірілетін азық-түлік рецептурасының мемлекеттік қадағалау

ұйымдарымен бекітілген рецептураға сәйкестігі

+3. тамақтан улану кезінде

+4. жоғарғы санитариялық ұйымдардың тапсырмасы бойынша

5. азық-түліктің құрамындағы пестицидтердің қалдық мөлшерін анықтау мақсатымен

213. Азық-түліктің биологиялық құндылығы қандай көрсеткіштер арқылы бағаланады:

1. ассортименттің көптігімен

+2. белоктың, майдың, көмірсудың мөлшерін анықтау

3. жеңіл қорытылуы

+4. витаминдердің, минералдық элементтердің мөлшерін анықтау

5. аз шығындырғыштығымен

214. Жарамды азық-түлік қалай топталады:

+1. стандартты

2. құнсыз

3. жарамды

+4. стандартты емес

5. жарамсыз

215. Қандай жағдайда жоспарлы гигиеналық сараптама жүргізіледі:

+1. азық-түлікпен жанасатын ыдыстардың сапасын анықтау;

+2. өндірілетін азық-түлік рецептурасының мемлекеттік қадағалау

ұйымдарымен бекітілген рецептураға сәйкестігі

3. тамақтан улану кезінде

4. жоғарғы санитариялық ұйымдардың тапсырмасы бойынша

+5. азық-түліктің құрамындағы пестицидтердің қалдық мөлшерін анықтау мақсатымен

216. Зерртелетін көлемі нормативтік құжатта көрсетілмесе, азық-түлік партиясының қанша мөлшерін ашу қажет:

1. 3-5 пайызы

+2. 5-10 пайызы

3. 15-20 пайызы

4. 20-25 пайызы

5. 25-30 пайызы

217. Шикі (сырые) сұйық май қандай тазартылу процесінен өтеді:

1. Тұндыру,

+ 2. Фильтрация,

3. Гидратция,

4. Нейтрализация,

5. Механикалық тазарту.

218. Саломас дегеніміз не?

1. Майлы дақылдардың дәнегінен алынады;

2. Тек фильтрациядан өткен май;

3. Рафинация кестесімен толық тазартылған май;

+ 4. Қаттыландырылған, гидрогенизацияланған сұйық май;

4. Мал майы.

219. Майдың ақауларын көрсетіңіз:

1. Көгеруі;

+ 2. Ашып кетуі;

3. Божуы;

+ 4. Тоңмайлануы;

5. Шіруі.

220. Қандай өсімдік майының құрамында көпқанықпаған май қышқылдары (КҚМҚ) көп кездеседі?

1. Күнбағыс майы,

2. Мақта майы,

+3. Зығыр майы,

4. Жүгері майы,

+ 5. Бадам майы.

221. Кондитерлік өнімдер қалай бөлінеді?

1. Сулы;

+2. Ұнды,

3. Майлы;

+ 4. Қантты;

5. Құрғақ.

222. . «Тағамдық концентрат» дегеніміз не:

1. азық-түліктің арнайы тәсілмен кептірілген қоспасы

2. ұзақ сақтау ға арналған технлогиялық дайндалған өнімдердің қоспасы

3. азық-түліктің арнайы тәсілмен кептіріліп, тұмшаланған қоспасы

4. азық-түліктің арнайы тәсілмен кептіріліп, технологиялық дайындалған және

тұмшаланғанген қоспасы

+5. тез дайындау үшін технологиялық өңделген азық-түліктің тұмшаланып жабылған құрғақ қоспалары

223. . «Геркулес» сұлы үлпектерінің тағамдық құндылығы немен сипатталады:

1. пісірілуі ауыр

+2. тез пісіріледі

+3. жұмсақ, нәзік консистенциялы

4. консистенциясы қатты және тығыз

5. ауыр қорытылады

224. Жүгері үлпектері дегеніміз не:

1. майдаланбағантбудан өткізілген жарма

2. жылтыратылған жарма

3. қауыздар

+4. қантпен және тұзбен қайнатылып, артынан қуырылған жаншылған жарма

5. жарылған (аққожа дәндер)

225. Шәрбатты (сиропты) қалай дайындайды:

1. жеміс-жидектен алынған шырындарды ұзақ қайнату

2. шырындарға арнайы қоюлатқыштарды қосу арқылы ұзақ қайнату

+3. шырындарға 60 пайыз қант қосып ұзақ қайнату

4. қайнатылған шырындарды сумен араластырады

5. консервант қосылып қайнатылған шырындар

226. Жалған бомбаж қандай жағдайларда дамуы мүмкін:

1. консервінің микроорганизмдермен тұқымдануынан қалбырда газ түзіледі

+2. қалбырға өнімді қалыптан көп мөлшерде салғаннан

+3. қалбырды мұздатқанда, ол ісінеді

+4. қалбыр тасымалдау кезінде зақымданғаннан ісінгенде

5. белоктардың ыдырауынан болған ісіну

227. Өсімдік майлары тазартылу дәрежесіне қарай қалай жіктеледі?

1. тазартылған

+2. шикі

+3. рафинадталған

4. тазартылмаған

+5. рафинадталмаған

228. Жоғары сортты пергамент қағазына қандай қасиет тән:

1. бірреттік ыдыс дайындалады

+2. майды сіңірмейді

3. азық-түлікті кептіреді

4. ылғалды сіңіріп алады

5. ешқандай қасиет тән емес

229. Еттің жетілу процесінде етте қандай өзгерістер болады:

1. гликоген көбейеді

+2. сүт және фосфор қышқылдары көбейеді

+3. еттің рН жоғарылайды

4.сутегі иондарының концентрациясы азаяды

5. етте ешқандай өзгерістер болмайды

230. Шалдығу белгілері бар, жайылған туберкулезбен ауыратын малдың етін қалай пайдаланған жөн:

1. жақсылап қайнатқаннан кейін жарамды

+2. тағамдық мақсатта жарамсыз

3. еттің зақымданған жерлерін алып тастағаннан кейін жарамды

4. туберкулезбен ауыратын малдың /формасына байланыссыз/ етін жою керек

5. мал дәрігерінің рұқсатымен жем ретінде қолдану

231. Трихинеллоскопия барысында 1 трихинелла аңықталғанда, осы етті қалай пайдалануға болады:

1. техникалық қайта өндеуге жіберу

2. тағамдық мақсатты шексіз жарамды

3. жылумен өндегеннен кейін адамға қауіпті емес

+4. Техникалық утилизация

5. мал жеміне жіберу

232. Қандай құстардың жұмыртқасы эпидемиологиялық жағынан қауіпті болып табылады:

+1. үйрек

2. тауық

+3. қаз

4. күркетауық

5. үндік

233. Балықтың бүліну белгісін атаңыз:

1. жылтырауы

2. қараюы

+3. «күнсуі

+4. «тоттануы»

5. кішіреюі

234. «Ұнды жетілдіру» қандай әдіспен жүзеге асырылады:

1. ұнды желдету арқылы

2. ұнды қайта өндеу

+3. ұнды 1-2 ай бойы қолайлы жағдайда сақтау

4. ұнды витаминдеу

5. температураны көтеру арқылы

235. Маститпен ауырған сиыр сүтін тарату жолы:

1. құрғақ сүт жасауға жіберу

2. мал жеміне жіберу

+3. сауда және қоғамдық тамақтандыру орындарында таратуға тыйым салу

4. майсыздандыру

5. шектеусіз тарату

236. Сүттің рұқсат етілген қышқылдылығы:

1. 10 о Т

2. 15 о Т

3. 18 о Т

+4. 21 о Т

5. 25 о Т

237. Сүттің фазаларын атаңыз:

+1. бактерицидті

2. бактериостатикалық

+3. аралас микрофлора фазасы

4. сүт фазасы

+5. сүтқышқылды фаза

238. Сүттегі бактерицидтік фазаның ұзақтығы неге байланысты:

1. сақтау мерзіміне

+2. микробтармен бастапқы ластануына

3. сақтау жағдайына

4. пастеризацияға

5. стерилизацияға

239. Ауру малдың еті арқылы берілетін гельминтоздар:

+1. эхинококкоз

2. описторхоз

+3. трихинеллез

+4. тениидоз

5. дифиллоботриоз

240. Ет ұшасының 40 см2 үлгісінен 2 финна табылғанда, ет партиясын қалай таратуға болады:

1. жою

2. мал жеміне жіберу

+3. беті ашық ыдыста 2 сағат қайнату

4. техникалық утилизация

+5. беті жабық ыдыста 1,5 сағат қайнату

241. « консервілер» дегеніміз не:

1. Аз уақыт ішінде таратуға арналған, стерилизациядан өтпеген, тұмшаланып

жабылмаған өнім

+2. Ұзақ уақыт сақтауға арналған, стерилизациядан өткен, тұмшаланып жабылған өнім

3. Аз уақыт ішінде таратуға бағытталған стерилденген азық

4. Тез таратуға арналған тұмшаланған өнім

5. Дайын болған бойда таратылатын өнім

242. «Пресерв» дегеніміз не:

+1. Аз уақыт ішінде таратуға арналған, стерилизациядан өтпеген, тұмшаланып

жабылған өнім

2. Дайын болған бойда таратылатын өнім

3. Аз уақыт таратуға бағытталған стерилденген азық

4. Тез таратуға арналған тұмшаланған өнім

5. Ұзақ уақыт сақтауға арналған, стерилизациядан өткен, тұмшаланып жабылған

өнім

243. «Фальсификат азық-түлік» дегеніміз:

1. Азық-түліктің биологиялық құндылығын жақсарту мақсатымен витаминдеу

шарасы

2. Азық-түліктің тағамдық құндылығын жақсарту мақсатымен витаминдеу

шарасы

+3. Азық-түліктің органолептикалық және физикалық-химиялық қасиеттерін

жақсарту мақсатымен қосылған тағамдық құндылығы төмен заттектер

4. Азық-түліктің органолептикалық қасиеттерін жақсарту мақсатымен қосылған

тағамдық құндылығы жоғары заттектер

5. Азық-түліктің химиялық қасиеттерін жақсарту мақсатымен қосылған тағамдық

құндылығы төмен заттектер

244. «Еттің жетілуі дегеніміз не:

1. тағамдық құндылығын жоғарылатуға бағытталған шаралар

2. биологиялық құндылығын жоғарылатуға бағытталған шаралар

+3. етті бүлінуден сақтайтын қышқылдық ортаның дамуы

4. етті бүлінуден сақтайтын сілтілік ортаның дамуы

5. еттің толыққұндылығын төмендету шаралары

245. Сусымалы өнімдердің консистенциясы қалай бағаланады:

1. қатты

2. тығыз

3. қою

+4. шашыраңқы

+5. түйіршікті

246. Сүтті қалыптандыру (нормализация) жолдары:

1. сары май қосу

+2. майсыз сүтпен араластыру

+3. кілегей қосу

4. құрғақ сүт қосу

5. қайнаған су қосу

247. Не себепті қара нан картоп ауруымен зақымданбайды?

1. кеуектілігі төмен болғандықтан;

+2. қышқылдылығы жоғары болғандықтан,

3. нанды қоңыр түске бояйтын меланин, картоп ауруының дамуына

кедергі келтіреді;

4. қамырда болатын тирозиназа ферменті картоп ауруы

қоздырғыштарының дамуын тежейді;

5. қара нан картоп ауруымен зақымданады.

248. Тез бұзылатын өнімдер:

1. консервілер

+2. шұжықтар