Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
для студентов база 300.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
472.58 Кб
Скачать

1990 Жылы н.Ф.Реймерс қауіпті экологиялық факторларды жіктеуді ұсынды. Қайсысы әсер ету дәрежесі бойынша экологиялық факторларға жатады?

- тератогенді

?.

Табиғи экожүйелерден қажет өнімдерді уақыт өте өндіру үшін оның бірлігіне үлкен энергияны жоюды талап етеді.Осы көзқарас қандай заңмен сәйкес келеді?

- табиғи ресурстардың энергетикалық тиімділігінің төмендеу заңы

?.

Г.И.Румянцева денсаулыққа әсер ететін қоршаған ортаның әртүрлі факторларын анықтаған.Өндірістік факторларға қайдай көрсеткіш жатады?

- шу

?. Дәрі-дәрмек өндіретін химиялық зауытта төтенше жағдай болды; нәтижесінде осы аймақта тұратын адамдарда химиялық улану белгілірі байқалды.Медико-экологиялық салдарлардың қандай типіне жатқызамыз?.

- тікелей

?.

Су экожүйесінде аққұтандар, су балдырлары, аққайраңдар, плотва мекендейді. Су балдырларының саны көбейген, ал аққұтандар сана азайған жағдайда экожүйеде қандай өзгерістер болады?.

- Су балдырларымен қоректенетін плотва саны және аққайраң саны көбейеді, өйткені ол плотвамен қоректенеді және жауы азаяды (аққұтан)

-

?.

Экожүйеде продуценттер, консументтер және редуценттер қоректік тізбек құрамына кіреді, консументтер тамақтану тізбегінің бірінші желісі болып табылады, олар фотосинтезге қабілетсіз, редуценттер коцументтер мен продуценттер жинақтаған энергияның босауына ықпал етеді, оттегі фотосинтездің жарық фазасында бөлінеді. Аталған түсініктердің қателігі неде?

- консументтер тамақтану тізбегінің бірінші желісі болып табылады .

?.

Табиғатты түрлендіру бойынша акцияларды жүргізгенде мұндай түрлендірулердің барлық нәтижелері жайлы пікір таластыру үшін ақпараттар жеткіліксіз болады.Қандай қағида осы пікір таластыру туралы мазмұндайды?

- ақпараттардың жетіспеушілік принципі

?.

Табиғатты «жұмсақ»басқару принципі табиғатты өздігімен реттелу механизмдерін қолдануды болжайды. Қандай қағида осы пікір таластыру туралы мазмұндайды?

- табиғатты «жұмсақ»басқару принципі

?.

Экологияда «баттерфляй эффектісі» түсінігі бар.Осы заңның түсінігі неде?

- табиғи ресурстарды басқарғанда тізбектік реакциялар ережелері

?.

Топырақ ортасы үшін температураның аз ғана ауытқуы, тығыз орналасуы, қуыстарында бос судың және ауаның болуы, оттегінің аз мөлшері тән.

Топырақтың химиялық және физико химиялық қасиеті қандай

- заттар мен микроорганизмдер сорбциясы

?.

Атмосфералық ылғалдылығы төмен аймақтарда ауылшаруашылық дақылдарының өсімі төмен. Топырақты қоысмша ылғалдандыру мақсатында жасанды суландыру қолданылады, соның салдарынан грунт суларының деңгейі жоғарылады, топырақтың тұздануы туындады.

Топырақтың екінші реттік тұздану себебі қандай?

- дұрыс емес артық суландыру

?.

Өзен-көлдерді жыртқыш балықтармен қатар су өсімдіктерімен қоректенетін балықтар, ұсақ жәндіктер, планктон, деатомеяларда мекендейді. Өзенде жыртқыш балықтар саны азайған жағдайда өзен экожүйесінде қандай өзгерістер туындайды?

- су өсімдіктерімен қоректенетін организмдер саны көбейеді

?.

Қандай фактор экожүйеде қасқырлар санының реттелуін қамтамасыз етеді?.

- қорек базасының (өсімдік тектес жануарлар саны) жайы, паразиттік және

ауру тудырғыш организмдер саны, түрішілік бәсекелестік және адамның

қасқырларды қыруы

?.

Суретте көпжылдық өсімдіктің өмір сүру қисық сызығы берілген. Ағза тірі қалатын, бірақ тыныштық жағдайына көшетін өте қолайсыз фактор мәнін қандай аймақ көрсетеді?

- тыныштық аймағы

?.

Жарық сүйгіш шөп шырша астында өседі. Өзара қатынастың қандай түрі туралы айтылып тұр?

- аменсализм

?.

Жіпшілер (жгутиконосцы) термиттің ішегінде өмір сүреді. Симбиоздың қандай түрі туралы айтылып тұр?

- комменсализм

?.

Жоғары палеолит заманында әртүрлі географиялық аудандарда орта жағдайына бейімделу сипатына ие негізгі қандай нәсілдік-диагностикалық түр-тұрпат қалыптасты?

- шаштың түрі

?.

Жоғары палеолит заманында әртүрлі географиялық аудандарда орта жағдайына бейімделу сипатына ие негізгі қандай нәсілдік-диагностикалық түр-тұрпат қалыптасты?

- еріннің шырышты қабықшасының дамуы

?.

Әрбір аймақтың әртүрлі геоклиматтық жағдайына бейімделу барысында адамдарда ұқсас адаптивті белгілер қалыптасты.Арктикалық түр белгілерінің қалыптасуына неғұрлым не әсер етті?

- рационда көмірсулардың төмен болуы

?.

Әрбір аймақтың әртүрлі геоклиматтық жағдайына бейімделу барысында адамдарда ұқсас адаптивті белгілер қалыптасты. Тропикалық адаптивті түрдің түзілуінде қандай экологиялық басым факторлар әсер етеді?

- жоғары ылғалдылық

?.

Өмір сүру барысында ағзалар тұрақты химиялық байланыс түзуге қабілетті неғұрлым қолайлы атомдарды пайдаланады. Биосфераның биохимиялық концепциясы неде?

- химиялық энергияның есебінен тірі ағзалардағы күрделі айналымдарда;

?.

3,5 млрд. жыл бұрын пайда болған хлорофиллоносты заттар тіршілікке қажетті органикалық заттарды синтездеу үшін күн радиациясын пайдалануға қабілетті бола бастады. Бұл үшін қандай элементтер пайдаланылды?

- көмірқышқыл газ, су, минеральды элементтер

?.

Қарағанды металлургиялық зауытынан 1 км қашықтықта Теміртау қаласының тұрғын үйлері орналасқан. Тұрғындар саны 25 000 адам. 2009 ж. бірде бір рет ауырмаған балалар саны – 750. Денсаулықтың тікелей көрсеткішін есептеу үшін қандай ақпарат жеткіліксіз?

- балалар саны

?.

Алматы қ. шілде айында күн шуақ, ыстық және желсыз ауа райы болады. Атмосферада температураның инверсиялық таралуы байқалады. Ауа массаларының алмасуы күрт төмендейді және қала атмосферасының инверсиялық қабатында зиянды қоспалардың (газдар мен қатты бөлшектердің) жинақталуы жүреді. Көкшіл сұр тұман түзіліп, көз көру нашарлайды, адамдардың тамағының қышуы, көздің, мұрынның шырышты қабаттының тітіркенуі байқалады. Атмосфераның жер беті қабатында келесі заттардың жоғары концентрациясы анықталды: СО – 6,0мг/м3 (ШРЕК – 3,0; қауіптілік класы – 4), NO2 – 0,4 мг/м3 (ШРЕК – 0,04; қауіптілік класы – 2). Атмосфераға шығарылатын газ тәрізді зиянды заттарға не жатады?

- көміртегі тотығы

?.

Хиросима және Нагасакидағы ( 1945жылы ) жарылыс болғалы бірнеше жылдар өткеннен кейін әйелдерде түсіктер жиі болады.Медико-экологиялық жағдайдың салдары қандай типке тән?

- алшақтатылған

?.

Г.И.Румянцева денсаулыққа әсер ететін қоршаған ортаның әртүрлі факторларын анықтаған.Әлеуметтік факторларға қайдай көрсеткіш жатады?

- білім алу

?.

Фотосинтез жылдамдығы жарық, көмір қышқыл газының концентрациясы, температура сияқты лимиттеуші (шектеуші) факторларға байланысты болады. Фотосинтез реакциясы үшін жарық неге лимиттеуші фактор болып табылады?

- фотосинтез реакциясы үшін қажетті жағдай, жеткіліксіз болғанда фотосинтез қарқындылығы төмендейді

?.

Фотосинтез жылдамдығы жарық, көмір қышқыл газының концентрациясы, температура сияқты лимиттеуші (шектеуші) факторларға байланысты болады. Фотосинтез реакциясы үшін көмір қышқыл газы неге лимиттеуші фактор болып табылады?

- глюкоза синтезі үшін қажет, жеткіліксіз болғанда синтез төмендейді

?.

Тропикалық ормандардағы шөптесін өсімдіктер тіршілігін экологиялық факторлардың қайсысы лимиттейді?

- Күн сәулесі

?.

Тропикалық ормандар түрлілігі басқа аймақтағы ормандарға қарағанда бай. Неге?

- тропикалық ормандарда антропогенді әсерге әзірге аз денгейге ұшыраған.

?. Ағзаның қоршаған ортаның қолайсыз жағдайына бейімделуінің үш негізгі әдісі бар: бағыну, қарсыласу және бұл жағдайлардан қашу. Берілген мысалдардың қайсысы қолайсыз факторлардан қашуды көрсетеді?

- күзде жыл құстарының солтүстіктен онтүстік аудандарға қыстауға ұшуы

?.

Ағзаның қоршаған ортаның қолайсыз жағдайына бейімделуінің үш негізгі әдісі бар: бағыну, қарсыласу және бұл жағдайлардан қашу. Берілген мысалдардың қайсысы қолайсыз факторларға бағынуды көрсетеді?

- аюлардың қысқы ұйқысы

?.

Жерорта теңізінде өсетін инжирдіғң тозаңдануы насекомның бір ақ түрі Blastophaga presents-ке байланысты. Бұл факторды экологиялық фактор ретінде қалай белгілеуге болады?

- лимиттеуші

?.

Болашақта халық санына байланысты мәселелері туралы бірнеше концепциялар бар.Ғарышқа орналастыру мен ғарышта шаруашылықты дамыту арқылы мәселені шешуді қандай концепция ұсынады?

- демографиялық утопизм

?.

Әрбір аймақтың әртүрлі геоклиматтық жағдайына бейімделу барысында адамдарда ұқсас адаптивті белгілер қалыптасты. Тропикалық адаптивті түрлер үшін қандай морфологиялық белгілер тән?

- тер бездерінің жоғары болуына байланысты неғұрлым жоғары тер бөліну

?.

Әрбір аймақтың әртүрлі геоклиматтық жағдайына бейімделу барысында адамдарда ұқсас адаптивті белгілер қалыптасты. Тропикалық адаптивті түрлер үшін қандай морфологиялық белгілер тән?

- аяқ-қолдың ұзаруы есебінен дененің салмағының салыстырмалы азаюы

?.

Ұзақ уақыт бойы қоршаған ортаның басым экологиялық факторлары болып табылды: жоғары температура мен ылғалдылық, рационда көмірсулардың басым болуы мен жануар ақуызының жетіспеушілігі, әртүрлі эпидемиялық аурулармен жоғары сырқаттану. Берілген жағдайда бейімделудің қандай түрлері байқалуы мүмкін?

- тропикалық

?Адамдар тобы мекен ету ортасын өзгертіп, биік таулы жерге көшті. Алғашқы уақытта олардың бастары ауырды, шаршау мен назарларының жойылуы байқалды. Кішкене ауырлық түскеннен тамыр соғысы жиілейтін болды. Белгілі бір уақыт өткеннен кейін олардың жағдайы жақсарып, мүшелердің жұмысының көрсеткіштері қалыпты денгейге оралды. Берілген жағдайда бейімделудің қандай түрі байқалады?

- жеке

  • топты

  • ұжымды

  • аймақтық

- экологиялық

?.

«Малинка» балалар үйінде 120 бала бар. В декабре 2010 ж. желтоқсан айында жоспарлы түрде медициналық тексеріс жүргізілді, зерттеулер нәтижесінде осы күнтізбе жылында 12 бала ешқандай сырқат түрімен ауырмағандығы анықталды. Бала ағзасы қоршаған ортаның қандай факторына тәуелсіз өсіп дами алады?

- гомеостаз

?.

Жер шарындағы кейбір тірі ағзалар өзінің тіршілігі үшін күн сәулесін керек етпейді, бірақ жер биосферасы міндетті түрде күн сәулесі түскен жағдайда ғана тіршілік ете алады.Осы феноменді қандай заң айқындайды?

  • «- «барлығы бір жаққа кету керек» (Б. Коммонер)

? Кейбір заңдылықтарды ескерсе де табиғатқа адамның кезкелген техногендік әсер етуі, қоршаған ортаға әлбетте кері әсер етеді.Экологияның қандай заңы осы мәліметті түсіндіреді?

  • «- шектеуші фактор (Ю. Либих)

  • ?.Атмосферада көмір қышқыл газының жинақталуы жылдан жылға өсуде. Бұл планетада қандай жаһандық өзгеріске әкеледі және қандай механизм арқылы? Тізбекті реакия қандай?

- парник эффектісі түзіледі, орташа жылдық температура жоғарылайды,

мұздықтар ериді

?. «А»қаласында мектеп жасындағы балаларда созылмалы бронхит, астма ауруларының күрт өсуі байқалды. Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау Министрлігінің атмосфералық ауаны қорғау саласындағы негізгі қызметі қандай?

- атмосфералық ауада ластанулар мөлшерінің гигиеналық нормативтерін

бекіту

?. Адам ағзасына мышьяктың әсері тері ауруларын ісігіне әкеледі. Мышьякпен. ластану көзі қандай?

- уланған дән

?. Адам ағзасына мышьяктың әсері тері ауруларын ісігіне әкеледі. Мышьякпен. ластану көзін анықтаңыз?

- топырақтың ластануы

?.

Топырақ горизонттарының және топырақ сапасының патологиялық күйіне жатпайтын көрсеткіш қандай?

- топырақтың екніші реттік қышқылдануы

?.

Тұрғын үй аймағынан алынған топырақ сынамасында анықталды: сынап концентрациясы ШРЕК –дан 1,5 есе, кобальт – 2 есе, мыс – 2 есе, никель – 2 есе артық. Интегралдық көрсеткіш бойынша топырақтың химиялық ластану деңгейі қалай бағаланады?

- 12 (рұқсат етілген)

?.

Египет тырнасы Африка бегемоты жеуге жарамды тамырларды іздеп қазып қопсытқан топырақтан құрттар мен насекомдарды теріп жеп, онымен қатар жүреді. Өзара қатынастың қандай түрі туралы айтылып тұр?

- комменсализм

?.

Лишайлар денесі балдырлар мен саңырауқұлақтардан тұратын симбиоздық ағзалар. Саңырауқұлақ жіпшелері балдырларды сумен және минералды заттармен қамтамасыз етеді, ал балдырлардың жасушалары фотосинтезді іске асырады, сондықтан саңырақұлақтарды органикалық заттармен қамтамасыз етеді. Берілген мысалды түраралық өзара қатынастың қандай түріне жатқызуға болады?

- мутуализм

?.

Барлық ағзалар тамақтану әдісі бойынша әртүрлі топтарға бөлінеді: автотрофтар мен гетеротрофтар. Санмен берілген ағза түрлерінің әріппен берілген оған тән тамақтанумен қалай сәйкес келеді?

1. Фотоавтотрофтар.

2. Хемоавтотрофтар.

3. Гетеротрофтар.

А. басқа ағзалармен түзілетін органикалық заттарды қолданады.

В. органикалық емес заттардың тотығу энергиясын қолданады

С. энергия көзі ретінде күн жарығын қолданады /

- 1С, 2В, 3А

?.

Топырақта пестицид–гордонның шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде экперимент түрінде шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: зияндылықтың жалпы сантарлық көрсеткіш бойынша –5,0 мг/кг, миграциялық-ауалық – 10,0мг/кг, миграциялық-сулық – 20,0мг/кг, органолептикалық – 1,5мг/кг, транслокациялық – 2,0мг/кг, санитарлық-токсикологиялық – 2,8мг/кг. Гордонның ШРЕК-ы нешеге тең?

- 1,5 мг/кг

?.

Топырақта пестицид–гептахлордың шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде экперимент түрінде шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: зияндылықтың жалпы сантарлық көрсеткіш бойынша –1,5мг/кг, миграциялық-ауалық – 0,1мг/кг, миграциялық-сулық – 0,5мг/кг, органолептикалық – 0,05мг/кг, транслокациялық – 0,06мг/кг, санитарлық-токсикологиялық – 0,01мг/кг. Гептахлордың ШРЕК нешеге тең?

- 0,01 мг/кг

?.

Суда мыстың шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде суда шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: органолептикалық көрсеткіш бойынша – 1,0 мг/л, жалпы санитарлық –2,5мг/л, санитарлық-токсикологиялық – 1,8 мг/кг. Судағы мыстың ШРЕК нешеге тең?

- 1,00 мг/л

?.

Суда сынаптың шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде суда шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: органолептикалық көрсеткіш бойынша – 0,3015 мг/л, жалпы сантарлық – 0,001мг/л, санитарлық-токсикологиялық – 0,0005 мг/кг. Судағы сынаптың ШРЕК нешеге тең?

- 0,0005 мг/л

?.

Қарағанды қ. №98 мектебінде 1200 бала оқиды. 2010ж. қаңтарында жоспарлы медициналық байқау нәтижесінде анықталды: тексеру алдындағы күнтізбелік жылда бірде бір рет ауырмаған бала саны – 600. Мектептегі денсаулық индексі қандай?

- 50

?.

Ақтау поселкесінде 4000 адам тұрады, 2010 жылы 40 тұмау тіркелген. Поселкедегі тұмау ауруының 1000 адамға шаққандағы көрсеткіші қандай?

- 10

?.

«Жұлдыз» бала бақшасына баратын баланың барлық саны 450. 2010 ж. қараша айында жүргізілген кезекті медициналық тексеріс кезінде осы жыл бойына бір де бір рет ауырмаған балалар саны 45. «Денсаулық индексін» анықтауға қандай мәлімет қажет?

- медициналық тексеріс жүргізілген кезде және сол жылы зерттелген ұжым

арасында бірде бір рет ауырмаған балалардың меншікті салмағы

?.

Табиғаттағы босаған экологиялық қуыстарды соларға ұқсас басқа бір түрлер тез арада жайлап алдады.Осы ережені дәлелдейтін мысал келтіріңіз?

- бар ауруларды тиімді емдеу арқасында жаңа бір инфекциялық аурулардың

пайда болуы

?. Оңтүстік Қазахстанда көптеген жылдар бойы Арал теңізіне құылатын Сырдария өзенінің бойында шаруашылық іс әрекеттер белсенді жүріп жатқан.Бірақ ХХ ғасырдың екінші жартысында, бірнеше жылдың ішінде Арал теңізінің екіден үш бөлігі азайып, экологиялық катастрофаға әкелді.Осы экожүйені пайдалану кезінде экологияның қандай жүйесінің принципі бұзылды?

- Экологиялық жүйелердің өзін ұстау қасиеттерінің қабілеттілігін бұзуға

болмайды

?.

Алматы қ. шілде айында күн шуақ, ыстық және желсыз ауа райы болады. Атмосферада температураның инверсиялық таралуы байқалады. Ауа массаларының алмасуы күрт төмендейді және қала атмосферасының инверсиялық қабатында зиянды қоспалардың (газдар мен қатты бөлшектердің) жинақталуы жүреді. Көкшіл сұр тұман түзіліп, көз көру нашарлайды, адамдардың тамағының қышуы, көздің, мұрынның шырышты қабаттының тітіркенуі байқалады. Атмосфераның жер беті қабатында келесі заттардың жоғары концентрациясы анықталды: СО – 6,0мг/м3 (ШРЕК – 3,0; қауіптілік класы – 4), NO2 – 0,4 мг/м3 (ШРЕК – 0,04; қауіптілік класы – 2). Атомсфералық ластанудың қауіптілік деңгейі бойынша үшінші класс қауіптілігі қалай сипатталады?

- орташа қауіпті

?.

Алматы қ. шілде айында күн шуақ, ыстық және желсыз ауа райы болады. Атмосферада температураның инверсиялық таралуы байқалады. Ауа массаларының алмасуы күрт төмендейді және қала атмосферасының инверсиялық қабатында зиянды қоспалардың (газдар мен қатты бөлшектердің) жинақталуы жүреді. Көкшіл сұр тұман түзіліп, көз көру нашарлайды, адамдардың тамағының қышуы, көздің, мұрынның шырышты қабаттының тітіркенуі байқалады. Атмосфераның жер беті қабатында келесі заттардың жоғары концентрациясы анықталды: СО – 6,0мг/м3 (ШРЕК – 3,0; қауіптілік класы – 4), NO2 – 0,4 мг/м3 (ШРЕК – 0,04; қауіптілік класы – 2). Атмосфераға азот оксиді қандай жағдайда түседі?

- азотты тыңайтқыштарды өндіруде

?.Зауыт территориясынан алынған топырақ сынамасында никель концентрациясы – 8 мг/кг (ШРЕК – 4), кобальт – 10 мг/кг (ШРЕК – 5), мышьяк – 8 мг/кг (ШРЕК – 2). Интегралдық көрсеткіш бойынша топырақтың химиялық ластану деңгейі қалай бағаланады?

- 8 (рұқсат етілген)

?.

Тұрғындар аймағынан алынған топырақ сынамасында анықталды: қорғасын концентрациясы ШРЕК –дан 1,5 есе, мырыш – 2 есе, мыс – 3 есе, никель – 1,5 есе артық. Интегралдық көрсеткіш бойынша топырақтың химиялық ластану деңгейі қалай бағаланады?

- 8 (рұқсат етілген)

?.

Орманда масалар мен ұсақ жәндіктерді жою мақсатында ағаштарды улы химикаттармен өңдеу жүргізілген. Бұл шарадан кейін орман биогеоценозында қандай өзгерістер жүреді?

- Қан сорғыш жәндіктермен қоса өсімдіктерді тозаңдатушы жәндіктер саны

азайды, соның салдарынан өсімдіктер саны азайды және жәндіктерді жою

құстар санының азаюын туындатты

?.

В.И. Вернадский бойынша тірі заттар – тіршілік етуші тірі организмдер жиынтығы, олардың саны салмағы мен химиялық құрамымен анықталған; тірі заттар бүкіл атмосфераны, гидросфераның және литосфераның бөлігіне енеді; тірі заттар биосферада газдық және концентрациялық қызмет етеді; эволюция барысында тірі заттар қыметі өзгеріске ұшырамаған; тірі заттар биоценозға ұйымдасқан – экожүйенің тірі компонеттері. Берілген анықтамаларда қандай қателік барын табыңыз?

- тірі заттар бүкіл атмосфераны, гидросфераның және литосфераның бөлігіне

енеді

?.

В.И. Вернадский бойынша тірі заттар – тіршілік етуші тірі организмдер жиынтығы, олардың саны салмағы мен химиялық құрамымен анықталған; тірі заттар бүкіл атмосфераны, гидросфераның және литосфераның бөлігіне енеді; тірі заттар биосферада газдық және концентрациялық қызмет етеді; тірі заттардың молекулярлық азот, элементтердің валенттілігінің ауысумен жүретін тотығу және тоықсыздану сияқты қызметтерін өсімдіктер ғана атқара алады; тірі заттар биоценозға ұйымдасқан – экожүйенің тірі компонеттері. Берілген анықтамаларда қандай қателік бар?

- тірі заттардың молекулярлық азот, элементтердің валенттілігінің ауысумен

жүретін тотығу және тоықсыздану сияқты қызметтерін өсімдіктер ғана

атқара алады

?.

Күйіс қайырушы сүтқоректілердің асқазаны мен ішегінде ашу процесін туғызатын бактериялар өмір сүреді. Берілген мысалды түраралық өзара қатынастың қандай түріне жатқызуға болады?

- симбиоз

?.

Ер адамдарды антропометриялық және функциональды зерттегенде келесі морфо-функциональды белгілер нықталды: дененің ұзаруы, салмақтың салыстырмалы азаюна байланысты сүйектің ұзаруы, негізгі алмасу көрсеткіштері мен қанда холестерин мөлшерінің төмен болуы. Бұл адам қандай адаптивті түрге жатады?

- тропикалық

?.

Бізді қоршаған биосфераның тірі ағзалары құрылымы мен денгейі әртүрлі биологиялық жүйелер жиынтығы болып табылады. Санмен берілген тіршілік денгейіне әріппен берілген процестер қалай сәйкес келеді?.

1.Биосфералық.

2. Популяциялық-түрлік.

3. Молекулярлық.

А. Бұл денгейге ұрпақтағы тұрақты құрылым тән.

В. Бұл денгейде элементерлы эволюциялық өзгерістер өтеді.

С. Бұл денгейде заттар мен энергиялардың барлық жаһандық айналымы іске асырылады.

- 1С, 2В, 3А

?.

Ақтау поселкесінің 3000 тұрғыны бар, 2010 ж. тұмау бойынша 30 жағдай тіркелді. Поселкадағы тұмау сырқаты бойынша сырқаттанушылық көрсеткіші қандай (1000 тұрғынға шаққанда)?

- 10

?.

Топырақта пестицид–гептахлордың шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде экперимент түрінде шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: зияндылықтың жалпы сантарлық көрсеткіш бойынша –1,5мг/кг, миграциялық-ауалық – 0,1мг/кг, миграциялық-сулық – 0,5мг/кг, органолептикалық – 0,05мг/кг, транслокациялық – 0,06мг/кг, санитарлық-токсикологиялық – 0,01мг/кг. Гептахлордың зияндылығының лимиттік көрсеткіші қандай?

- Санитарлық-токсикологиялық

?..

Топырақта пестицид–дилордың шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде экперимент түрінде шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: зияндылықтың жалпы сантарлық көрсеткіш бойынша –10,0мг/кг, миграциялық-ауалық – 50,0мг/кг, миграциялық-сулық –10,0мг/кг, органолептикалық – 0,5мг/кг, транслокациялық – 1,5мг/кг, санитарлық-токсикологиялық – 2,0мг/кг. Дилордың зияндылығының лимиттік көрсеткіші қандай?

- Органолептикалық

?.

Суда мырыштың шектеліп-рұқсат етілген концентрациясын (ШРЕК) анықтау кезінде суда шектік және табалдырық асты концентрациялары анықталды: органолептикалық көрсеткіш бойынша – 1,8 мг/л, жалпы сантарлық – 1,0 мг/л, санитарлық-токсикологиялық – 1,4 мг/кг. Судағы мырыштың ШРЕК нешеге тең?

- 1,0 мг/л

?.

Нұра өзенінің суында нитриттер мөлшері 0,5 ШРЕК, қорғасын – 0,3 ШРЕК, кадмий – 0,4 ШРЕК құрайды. Барлық заттар 2-ші қауіптілік класына жатады және зияндылықтың санитарлық-токсикологиялық көрсеткіштері болып табылады. Аталған заттардың осы концентрацияларда су құрамында болуы рұқсат етіледі ме?

- Заттардың қосынды мөлшері бойынша рұқсат етілмейді

?.

Ауадағы шаңның, күкіртті ангидрид пен азот қос тотығының нақты концентрациясының ШРЕК 3-қауіптілік класына келтірілген қатынастарының квадраттық қосындысы 36-ға тең. Атмосфералық ауаның ластану деңгейі қандай? (0-14 – әлсіз деңгейі, 14-50 – шамалы деңгейі, 50-ден жоғары – күшті ластану деңгейі).

- Әлсіз ластану деңгейі

?.

Ауадағы шаңның, күкіртті ангидрид пен азот қос тотығының нақты концентрациясының ШРЕК 3-қауіптілік класына келтірілген қатынастарының квадраттық қосындысы 16-ға тең. Атмосфералық ауаның ластану деңгейі қандай? (0-14 – әлсіз деңгейі, 14-50 – шамалы деңгейі, 50-ден жоғары – күшті ластану деңгейі).

- Әлсіз ластану деңгейі

?