54.Индивидуальная подеревная сортиментация. Характеристика основных сортиментов по стандартам

Сущность этого способа заключается в непосредственном осмотре и измерении каждого дерева, намеченного к рубке. При этом с учетом размеров, внешних пороков и признаков скрытой внутренней фаутности ствола визуально намечают его разметку на наиболее ценные сортименты с указанием в соответствующих ведомостях номера дерева, наименования сортиментов, сорта, длины и толщины в верхнем отрезе. Для корректировки глазомера при определении высоты дерева и длины сортиментов пользуются высотомерами.

Данные полевой таксации обрабатывают. При этом объем сортиментов устанавливают по таблице объема круглых лесоматериалов соответственно их длине и диаметру в верхнем отрезе. С теоретической точки зрения этот метод выглядит точным. Однако его точность прежде всего зависит от опыта и квалификации исполнителей, для которых особенно сложно распознать скрытые пороки древесины, а следовательно, влияние на выход сортиментов.

Индивидуальная таксация в современных условиях применяется лишь при выборочных рубках на прииск с целью заготовки специальных высокосортных сортиментов, а также при инвентаризации особо ценных насаждений.

55. Материально-денежная оценка лесосек с применением сортиментных таблиц и порядок расчетов на ес эвм.

Асноўныя этапы: 1) вызначэнне аб’ѐму драўніны на лесасецы – матэрыяльная ацэнка; 2) вызначэнне таксавага кошту драўніны на корані – грашовая ацэнка (вызначэнне велічыні зніжэння таксавага кошту (пры наяўнасці падстаў)); 3) афармленне дакументацыі. Такім чынам, матэрыяльная ацэнка лесасекі падразумевае вызначэнне на корані (у растучым стане) аб’ѐму дзелавой драўніны па катэгорыях буйнасці (лесагаспадарчых сартыментах): буйная, сярэдняя і дробная дзелавая драўніна, а таксама аб’ѐму дроваў і адходаў. Да буйной дзелавой драўніны адносяць круглы лес (круглыя дзелавыя лесаматэрыялы) з уліковым дыяметрам верхняга зрэзу без кары 26 см і больш, да сярэдняй дзелавой драўніны – круглыя дзелавыя лесаматэрыялы з уліковым дыяметрам верхняга зрэзу без кары 14−24 см і да дробнай дзелавой драўніны – круглыя дзелавыя лесаматэрыялы з уліковым дыяметрам верхняга зрэзу без кары 6−13 см. Ліквід – дзелавая драўніна і дровы. Агульны аб’ѐм – сума ліквіду і адходаў. Акрамя таго, пры матэрыяльнай ацэнцы запасу лесасекі, пры неабходнасці, можа вызначацца аб’ѐм ліквіду з кроны, таксама аб’ѐм некаторых лесапрамысловых сартыментаў (пілоўнік, будлес, балансы).

Сярэдні аб’ѐм хлыста для кожнай драўнянай пароды вызначаецца шляхам дзялення агульнага аб’ѐму ствалавой драўніны на лесасецы (дзялянцы) на адпаведную колькасць дрэваў дадзенай пароды і далей выкарыстоўваецца для разліку выдаткаў працоўнага часу на лесасечныя работы (выбар нормаў выпрацоўкі).

Грашовая ацэнка падразумевае вызначэнне грашовай вартасці запаса драўніны на корані (для кожнай дзялянкі), якая падлягае высечцы, з дапамогай лясных каранѐвых такс. Лясныя таксы – цэны на драўніну (г.зн. цана дзелавой буйной, сярэдняй, дробнай драўніны, а таксама цана дроваў) на корані (цэны за няссечаную драўніну), якія перыядычна зацвярджаюцца Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. У цяперашні час дзейнічае Пастанова № 1129 ад 24 снежня 2013 г. «Пра вызначэнне таксаў на драўніну асноўных лясных парод, якая выдаецца на корані ў 2014 годзе». Такім чынам, лясную таксу (цану) за адзiн шчыльны кубiчны метр драўніны на корані выпісваюць з табліцы Пастановы Савета Міністраў Беларусi у залежнасці ад віду высечак (высечкі галоўнага карыстання ці высечкі прамежкавага карыстання і іншыя), пароды, разраду таксаў і катэгорыі драўніны (буйной, сярэдняй, дробнай дзелавой або дроваў).

Разрад таксаў вызначаецца па адлегласці ад цэнтра ляснога квартала, у якім знаходзіцца дадзеная дзялянка, да бліжэйшага пункта пагрузкі драўніны на чыгуначны (або водны) транспарт і закліканы ўлічыць дыферэнцыйную рэнту па размяшчэнні (чым бліжэй да пункта пагрузкі знаходзіцца таксацыйны выдзел, тым даражэй у ім лес): 1 разрад таксаў – да 10,0 км; 2 разрад таксаў – ад 10,1 да 25,0 км; 3 разрад таксаў – ад 25,1 да 40,0 км; 4 разрад таксаў – ад 40,1 да 60,0 км; 5разрад таксаў – больш 60 км.

Матэрыяльная і грашовая ацэнка лесасек выконваецца ў цяперашні час у аўтаматызаваным рэжыме ў праграме АПМ «Лесакарыстанне» лясгаса на падставе першаснай інфармацыі («Ведамасць пераліку дрэваў, прызначаных у высечку»). Такім чынам, атрыманыя для элемента леса (пароды) у выніку матэрыяльнай ацэнкі аб’ѐмы буйной, сярэдняй, дробнай дзелавой драўніны і дроваў памнажаюцца на адпаведныя ім цэны. Так робіцца матэрыяльна-грашовая ацэнка асобных элементаў леса (парод у складзе дрэвастою), адпаведна ацэнка запасу ўсяей лесасекі складаецца з ацэнак усіх наяўных элементаў лесу.