2. Александриялық және Антиохиялық мектептер

Антиохиялық мектеп(греч. Θεολογική σχολή της Αντιόχειας) - Антиохия мектебі ерте патристиканың ортақ тармағы. III ғасыра негізі қаланды, IV ғасырды дамыды. Қасиетті жазудың аллегориялық және мистикалық түріне жүгіне отырып,александриялық мектепте Библияны талқылады.Сол кезде александриялықтар Платонның христиандық туралы іліміне негізделсе, ал антиохиялықтар Аристотельдың арқасынан жүрді. Олар азаннан кешке дейін отырып Құдайдың көрінісін геометриялық фигуралар арқылы көрсетуге тырысты. Антиохиялықтар Құдайлық танудағы тарихтағы монихейлік және аполлинаризмдікке қарсы күресінде олар Христостың адамдық келбетін қолдады. Ал Александриялықтар Құдайлық келбетін қолдады. Осының ең ірі өкілдері Евсевий Эмесский, Кирилл Иерусалим, Тарсийский Диодоры, Иоанн және Феодорит Кирский. Ал Антиохиялық мектептің оқушылары Несторий және Феодор Мопсуестийский болды. 3. Монофилиттік көзқарастың қоғамдағы орны № 8 ЕМТИХАН БИЛЕТІ 1. Христиан теологиясындағы Құдай болмысы

Христиандардың басым бөлігі Исаның Құдайдың ұлы және Көне өсиетте айтылған адамзатты құтқарушы екеніне сенеді. Сондықтан христиандар Исаны Христ немесе Мессия көреді.  Ф.Аквинский «құдай болмысы», өзінен-өзі белгілі емес, сондықтан оны таным арқылы дәлелдеп көрсету керек деп тұжырымдады. Ол өзінің төмендегідей құдай болмысының дәлелдерін келтірген: Қозғалыс – қозғалғанның барлығын қозғалысқа келтіретін біреу, яғни алғашқы қозғалысты жасаушы – Құдай; Себептілік – тіршілік ететіннің бәрінде сепеп бар, яғни олардың тіршілік етуінің себебі – Құдай; Кездейсоқтық пен қажеттілік – кездейсоқтық қажетіліктен туындайды, қажеттіліктің алғашқы бастамасы – Құдай; Сапалық белгілер – болады, ең жоғарғы өзіне-өзі сәйкес – Құдай; Мақсат – жаратылғанның бәрінің бір мақсаты бар, ал барлығының мақсатын анықтайтын – Құдай. Ортағасырлық теологиялық филосоия деп Европада V-XV ғасырлар арасында кең тараған, бастапқы жаратушы күш –Құдай,бүкіл дүние –Құдай құдіретінің көрінісі деп сенетін ,мойындай-тын философиялық бағытты айтады.  1.Дүниені тану Құдайды тану арқылы ғана іске асады 2.Құдай танымынан жоғары  3.Құдай адам танымынан жоғары болғанымен ол Өзін тануға ұлықсат етті және мілімет ретінде Қасиетті кітаптар-Інжілді жіберді.\ 4.Құдайды және ол арқылы дүниені танудың жалғыз жолы-Інжілді талдау 5.Құдайды тануға апаратын бір ғана жол бар,ол-діни сенім 2 Орыс православиелік теологиясындағы негізгі идеялар

Православие (бұл - Құдайды дұрыс мадақтау дегенді білдіреді) - шіркеулердің бөлінуі нәтижесінде ХІ ғасырда бөлініп шығып ұйымдастырылып құрылған христиандықтың бір бағыты болып табылады. Православиенің сенім негізін Қасиетті жазу мен Қасиетті хикая құрайды. Православиенің негізгі қағидаттары сенім белгісінің 12 тармағында берілген. Православие сенімінің маңызды белгілері құдай бірлігінің догмасы (Құдай Әке, Құдай Бала және Құдай Қасиетті Рух) болып табылады. Иисус Христтің құдай кейпіне өтуі, күнәсін жууы, қайта түлеуі және жоғары көтерілуі болып табылады.

Православие үшін күрделі, егжей-тегжей әзірленген тәртіп тән, әрекет негізін жеті басты дәстүр - құпия құрайды: шоқыну, тазару, (евхаристия), тәубеге келу (ғибадат), мирамен майлап шоқындыру, зәйтүн майымен шоқындыру (шіркеуде), неке, дін ұстану. Православиеде басты құдайға құлшылық ету - литургия, басты мереке -Пасха. Дін басылары аққа (үйленген приход священниктері) және қараға (монахтар, некесіздік сөзін беретіндер) бөлінеді. Ерлер және әйелдер моностырьлері бар Монах қана епископ бола алады.

Қазіргі уақытта православиеде 15 автокефаль шіркеуі бар: Құтқарушы Христос, Албан, Александрия, Америка, Антиохия, Болгар, Грузин, Иерусалим, Кипр, Константинополь, Польша, Румын, Орыс, Сербтық, Чехословак, Эллада және 4 автономдық шіркеу: Крит, Синай, Финляндия, Жапондық.

Орыс православие шіркеуі (РПЦ) 988 жылы қасиетті князь І Владимир кезінде орталығы Киевте болып Константинополь Шіркеуінің Митрополяисы ретінде құрылды. Қазіргі уақытта РПЦ Мәскеу және Бүкіл Ресей Патриархы - Кирилл.

3 Августин бойынша құдай және адам Августиннің көтерген басты мәселесі христиан дінінің артықшылығын дәлелдеу арқылы, шіркеудің жанды билеуге құқықтығы және ол аспан мен жер арасын байланысытырушы деген сияқты идеяларды дәлелдеу үшін манихеялық, скептицизмдік, және неоплатонизм қағидаларын басшылыққа алды. Оны осы ілімдердің кейбір элементтерін сақтай отырып, христиан дінінің жаңа бағытын қалыптастырғаны үшін, кейін августинизм деп аталып кеткен ағымның негізін қалаушы деп мойындады. Негізгі еңбектері: «Тәубеге келу», «Құдай қаласы туралы» т.б. Аврелий Августин Ә у л и е (354-430) - христиандық теолог, «шіркеу аталарының» (католиктерде) бірі, христиандық дүниетаным жүйесін жасаған әулие. Христиандық әлемде дін және философия мәселелері бойынша шексіз беделі болған және «Ұстаз» деген атаққа ие болған. Антиктік мәдени мұра мен оған христиандықтың қатысы туралы пікірталаста сенім мен ақылдың үйлесімдігі туралы ілімді тұжырымдап, «Қасиетті Жазу» мен «Қасиетті Өсиеттің» күмәнсіз беделдігін мойындай отыра, адамның діни өміріндегі ғылым мен философияның рөлін кемітпеді. Августин жүйесіне рухани бастауларды әсірелеу тән. Адам үшін, дейді ол, Құдай мен дүние арасында таңдау бірден-бір абыройлы құндылық болып табылады. Адам тіршілігі құндылықтарының арасында ылғи жақсы көріп аялайтын игіліктер мен тек пайдалануға жарайтындарын бөлуге болады. Біріншісіне тіршіліктің бастауы болып табылатын абсолютті жақсылық ретінде Құдайды сүю жатады. Екіншісіне адамзат мәдениетінің жемістері мен нақтылы дүнияуи игіліктерді қосуға болады. Оларсыз тіршілік ету мүмкін емес. Бірақ оларға үйреніп, жақын көруге болмайды. Августин Құдайға біртіндеп жақындатып, тән мен жанды тазартатын, аскеттік сипатта болатын «катарсис» жүйесін тұжырымдады. Августиннің мәдениетке деген көзқарасы «Құдай қаласы туралы» еңбегінде берілген. Ол екі адамдық қауымдастықты бөліп қарастырады: «Жер қаласы» — Құдайды ұмытқан өзімшілдікке негізделген мемлекет пен мәдениет және «Құдай қаласы» — өзін ұмытқан, Құдайға деген сүйіспеншілігі шексіз рухани бірлестік. Рим империясының соңғы уақытына ұқсас «Жер қаласы» нәпсіқұмарлық пен күнәһарлыққа толы және «алғашқы күнәдан» бастау алады. Осы қалада өмір сүруге мәжбүр адам бар ықыласын Құдайлық Қалаға бағыттауы керек. Августиннің теологиялық ілімдері оның эстетикасымен де тығыз байланысты.