13.Программа жұмысын басқару операторлары
Программа жұмысын басқару операторлары
Программа жұмысын басқару операторлары программаның басқарушы конструкциясы деп аталады. Олар:
құрама операторлар;
таңдау операторлары;
цикл операторлары;
көшу операторы.
Құрама операторларға жай құрама операторлар және блоктар жатады. Екеуі де жүйелі жақшаға алынып жазылады. Блокта жай кұрама операторларға қарағанда, айнымалыларды сипаттау жолдары болады. Мысалы:
{ n++; жай құрама оператор
summa+=n;
} {
int n=0;
n++; бұл блок
summa+=n;
}
Қатынас операциялары. Қатынас операциялары екі мәнді салыстыру үшін қолданылады. Си тіліндегі қатынас операциясының тізбегі мынадай: ==, !=, <,<=,>,>=.
14.While операторы. Қолдану мысалдары
While операторы
Орындалу саны алдын ала белгісіз болатын циклдер құру кезінде шарттары алдын ала немесе соңынан тексерілетін екі цикл түрі бар. Шарты алдын ала тексерілетін цикл операторының жазылуы:
while (шарт-ернек)
оператор;
Мұнда шарт ретінде шартты өрнек немесе кез келген типтеп өрнек пайдаланылуы мүмкін. Оператор
қарапайым немесе құрама болуы мүмкін. Ол құрама оператор болса, онда операторлар жиыны жүйелі жақшаға алынып жазылады. While операторы орындалғанда, алдымен жақша ішіндегі өрнек есептеліп тексеріледі. Егер өрнек мәні ақиқат болса немесе жалпы
жағдайда О-ге тең болмаса, онда оператор атқарылады. Содан соң жақшадағы өрнек тағы да есептеледі. Егер өрнек мәні жалған болса(немесе жалпы жағдайда О-ге тең болса), онда while цикл операторы өз жұмысын аяқтайды.
Мұнда шарт-ернек құрамына кіретін айнымалы цикл ішінде өзгеріп отырады.
/* 1-ден 100-ге дейінгі бүтін
сандар қосындысы */
#include <stdio.h>
#include <conio.h>
main ()
{
int s,k; clrscr(); s=0; k=l; while (k<=100) { s+=k; k++;
}
printf("s= %d",s); printf("\nAяқтау үшін
Enter басыңыз\п");
getch () ; }
6 y=-2 . 4x2 +5x-3 ^x\
функциясы мәндерін оның аргументі х0ден хk-ға дейін қадамы dx болып өзгерген кездерде анықтау керек. Мұнда цикл алдында параметрге алғашқы мән меншіктеледі де, параметр цикл ішінде берілген қадамға өзгеріп отырады Жалпы функция кез келген түрде беріле алады. Ол параметр мәніне байланысты тармақ-талып кететін функция да болуы мүмкін
мәндері кестесін алу, x0, xk, dx (қадам) пернелерден енгізтеді */
#include <stdio.h>
#include <math.h>
#include <conio.h>
main ()
{
float x,y,x0,xk,dx;
clrscr();/* экранды тазалау*/
printf("x-тің бастапқы, соңғы мәндері: "); scanf("%f%f",6x0,&xk);
printf("x-шің өзгеру қадамы dx-ші енгізіңіз: "); scanf("%f",&dx);
printf(" \n") ;
printf(" x | y\n");
printf(" \n") ;
x=xO ;
while (x<=xk) {
y=-2.4*x*x+5*x-3*sqrt(fabs(x)); printf("%6.2f | %6.2f\n",x,y); x=x+dx;
}
printf(" \n");
getch(); }