59.Шетелдік Азия, Африка, Австралия, Солтүстік және Оңтүстік Америка, снг елдерінің этникалық құрамын талқылап өтіндер

Халқы: табиғиөсуерекшелігі, ұлттыққұрамы, орналасуы. Жапонияхалқының саны жағынандүниежүзіелдерінің «алғашқыондығын» аяқтайды. Алайдасоңғыонжылдықтардахалқыныңтабиғиөсусипатыкүртөзгерді. ЖапонияөсудіңекіншітүріненбіріншітүрінеөткенАзиядағымемлекеткеайналды.

Бұл «демографиялық революция» өтеқысқамерзімгеөтті. Олжапонқоғамының аса іріәлеуметтік – экономикалыққайтақұрылуының, білім беру мен денсаулықсақтаусаласындаүлкенжетістіктергежетуініңнәтижесіндеіскеасты. Жапония – дүниежүзіндебалаларөлімініңкөрсеткішіненеңтөмендігіменжәнеөмірсүру орта жасыбойыншакөрсеткішініңеңжоғарылығыментанылғансалауаттыадамдарелі. Сондай-ақоғанмемлекеттікдемографиялықсаясатүлкенәсеретті. Ондаотбасыныңмәселелерінжоспарлаужөніндегісабақтармектептіңжоғарысыныптарында-ақөткізіледі. Неғұрлымкешнекелесуқаттынасихатталады.

Жапонияхалқының ұ л т т ы қ қ ұ р а м ы мүлдебірыңғай. Бұл – типтікбірұлтты ел, мұндажапондықтархалықтың 99% -ынанастамынқұрайды. Жапонтіліқтеерекшежәнебасқатілдіктоптардыңбірде-біреуінеқосылмайды. Әрі иероглиф, әрібуындықәліпперетіндепайдаланылатынқазіргіжапонжазуыныңжүйесі де өтекүрделі.

Елдеертефеодалдықкезеңніңөзіндеенгенекінегізгідін бар: синтоизм және буддизм. Дінгесенушілербірмезеттеқатарөмірсүріпжатқан осы екідінді де тұтынады; қайсысыныңәсерібасымболса, соғанкөбірекденқояды.

Жапония – балалардыеңертежастанбастапоқытып, тәрбиелеугеүлкенкөңілбөлетінбірден-біржоғарымәдениетті, жаппайсауатты ел. Жапониядауниверситеттердің саны бүкілБатысЕуропадағыданкөп. Бұл ел – байырғымәдениетті, әсемдіктіжәнетұрмысдәстүрінберіксақтаған, жапондықөмірсалтыдейтінтүсініктіңқұрамынаенетінежелденкележатқанмәдениеттті ел.

Жапондардыңұлттықдәстүрлерініңбірі – қоршағанортаны , ағаштар мен гүлдерді, жануарлардыаялап, қорғаудәстүріадамдардыңбойына бала жастансіңіп, қалыптасады. СондықтанЖапониядаәрбірмаусымбойыншатабиғаттасеруендеукеңөрісалған, мысалы: көктемдежабайышиенің (сакура) гүлдеуін, күздеүйеңкіорманынтамашалауұлттықмекерелердіңбірінеайналған. Қазіросылардыңбәрібатыстанелесберебастады.

Х а л ы қ т ы ғ ы з д ы ғ ы н ы ң орта есебібойынша (1 км2 –ге 340 адамнан) Жапониядүниежүзіндеалдыңғыорындардыңбіріниеленеді. Шынмәніндемұндахалықтыңтығыздығыедәуіржоғары, өйткеніелдегіхалықтүгелдерлікжағалықойпаттар мен өзенаңғарларындашоғырланған.

Жапониясоңғыонжылдықтарда у р б а н и з а ц и я қарқыныныңөтежоғарлығыменерекшеленеді. Осы көрсеткіштіңнәтижесіндеолдүниежүзіндеалғашқыорындардыңбірінешықты. Елдеекіжүзденастамүлкенқала бар.

Қаланыңжапондықүлгісініңкөптегенөзінетәнсипаттары бар.Қалалардыңкөбі орта ғасырлардафеодалдықсарайлардың, монастырьлардың, поштажолдарыныңтөңірегіндепайдаболған. Оларөзініңқұрылымдықформасы мен біржәнеекіқабаттықұрылысынәлікүнгедейінсақтапкеледі. Екіншідүниежүзіліксоғыстанкейінкөптегенүлкенқалалар «американдыруға» ұшырады: олардыңорнынабанкілер, монополиялардың штаб – пәтерлеріорналасатынкөпқабаттыүйлерпайдаболды. Алайда, біререкшелігі – жапонқалаларындабірыңғайіскерлікорталығыжоқ.

Атапайтқанда, қазірхалықтыңнегізгібөлігіүлкенқалалар мен қалалықагломерацияларғашоғырлануда. ОлардыңірілеріХонсюдыңоңтүстікжағалауынбойлапүзіліссізтізбектүріндесозылыпжатыр. Олардыңішінде Токио, Осаки және Нагой қалаларыныңайналасынашоғырланған «үлкенүштік» агломерациясыерекшекөзгетүседі. Қалайболғанда да, ЖапонияТокиоданбасталадыдептегінайтпайды.

Т о к и о – ЖапонаралдарыныңішіндегіеңүлкенКантожазығындаорналасқандүниежүзіндегі аса іріқала. Ол 1869 жылыелдіңастанасыболдыжәне «Шығысастана» дегендібілдіретін осы атауынасолкездеиеболған. Өзініңтымретсізсалынуыменерекшеленетін Токио - дүниежүзіндегіеңхалқыкөпқалалардыңбірі. Олжоғарыға да (жерсілкінісінетөтепберерлік 50-60 қабаттыүйлер), төменге де (жерастысаудаорталықтары), жан – жағынақарай да өсіпбарады.

Осаки мен Нагой агломерацияларықасындағыТокионыңбасқа да агломерацияларыментұтасып, бұрынғылардан да ірі «галактиканы» - жағалаудыбойлау 600-700 км-гесозылыпжатқанТокайдомегаполисіндүниегеәкелді. Мұндағыхалықтыңорташатығыздығы 1 км2 –ге 800-1000 адамнанкеледі, ал ондағыадамныңжалпы саны 55 млн-ғажетеді, бұл, мысалы, Италияныңбүкілхалқыныңсаныменсалыстыруғаболады.

60.Таңдау бойынша бір мемлекеттің халық құрылымына (жастық-жыныстық құрлымы, ұлттық құрамы, отбасының жанұялық құрамы, тұрғылықты жері бойынша, діни құрамы, нәсілдік, этникалық, әлеуметтік т.б.) талдау жасандар