62. Сұхбаттасу кезіндегі ескерту жасау (п.Мицич бойынша)

Қарым – қатынас процессі идеяны құрудан басталады. Бұл қадамды идеализация деп атайды, яғни қарым- қатынасқа түсетін адам өзінде пайда болған идеяны жеткізеді. Менеджердің көздейтін мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін: келіссөзге отыру, келісім шартқа қол қою, дау-дамай мәселені шешу, қажетті ақпаратты алу және т.б. Іскерлік қатынастың мақсаты неғұрлым анық болса, кейінгі қадамдары анық болады. Бұл қарым-қатынас тактикасын таңдауда маңызды болып табылады. Менеджер идеясын қарама-қарсы жақ түсіну үшін, ол идеяның жүзеге асуы нәтижесінен не күтетінін және мақсатқа жету үшін қарама-қарсы жаққа қалай әсер ету керектігін білуден басталады. Тәжірибеге сүйенсек, көптеген идеялар менеджердің сұрақтарды құрастыру мен анықтылықтың жоқ болуынан жүзеге аспайтынын көрсетті.

Қарым – қатынасқа дайындық кезінде егер сізге қарама қарсы жақ :

• сіздің қарсыласыңыз сізбен түгел келіссе;

• сізге қарсы болып, жоғарғы тонға көшсе;

• сіздің келтіріп отырған дәлелдеріңізге көңіл бөлмей, сіздің ойыңыз бен сөзіңізге сенбесе;

• өзінің сенімсіздігін жасыруға тырысқан жағдайда, өзіңізді қалай ұстайтыңызды алдымен ойлануыңыз қажет.

Қарым-қатынасқа дайындық кезінде келесідей аспектілерді біріктіретін жоспар құру қажет:

• әңгімеге қатысушылар әңгіменің байсалды, тыныш өтуіне қажетті уақыт болуы қажет;

• әңгімеге кедергі келтіретін жағдайларды алдын-ала жою керек (шуыл, әуен, өзге адамдардың араласуы және т.б.);

• әңгіме құруға дайындалу, яғни әңгімеге теріс әсер ететін көңіл-күйлерді ұмыту қажет;

• егер орын алатын әңгіме қатты қобалжытса, өзіңізді сабырға шақыру қажет;

• әңгімелесушіге деген сезімдерді көрсетпй басу керек (симпатия, антипатия сезімдері);

• егер мүмкіндік болса әңгімелесушінің анкетасымен танысу қажет, егер бұл мәліметтер әңгімеге қажетті болса;

• әңгімелесуші мүмкін қоятын сұрақтарға алдын –ала дайындалып, жауап іздестіру қажет. Сонымен қатар әңгімеге қатысушылар ескеріліп (әйел, ер, оның темпераменті, мінез-құлқы) , тақырыпқа анализ жасап, жағдай бағалануы қажет.

Әңгімелесуші мен орын алып отырған жағдайды ғана ескеріп қоймай, өзіңізді тиімді басқару үшін, жүріс –тұрысыңыздың манерсын ойластыру қажет, өзіңіздің мінез-құлқыңыз бен жүріс тұрысыңызбен қарым-қатынас үшін қолайлы жағдай туғызуыңыз қажет. Ол үшін жағдай мен қарым-қатынас тақырыбын анықтап, жағдайға байланысты қосымша мәліметтерді өңдеу қажет.

63. Ескертулердің кері әсерін төмендету әдістерінің мысалын келтіріңіз

Қарым – қатынас процессі идеяны құрудан басталады. Бұл қадамды идеализация деп атайды, яғни қарым- қатынасқа түсетін адам өзінде пайда болған идеяны жеткізеді. Менеджердің көздейтін мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін: келіссөзге отыру, келісім шартқа қол қою, дау-дамай мәселені шешу, қажетті ақпаратты алу және т.б. Іскерлік қатынастың мақсаты неғұрлым анық болса, кейінгі қадамдары анық болады. Бұл қарым-қатынас тактикасын таңдауда маңызды болып табылады. Менеджер идеясын қарама-қарсы жақ түсіну үшін, ол идеяның жүзеге асуы нәтижесінен не күтетінін және мақсатқа жету үшін қарама-қарсы жаққа қалай әсер ету керектігін білуден басталады. Тәжірибеге сүйенсек, көптеген идеялар менеджердің сұрақтарды құрастыру мен анықтылықтың жоқ болуынан жүзеге аспайтынын көрсетті.

Қарым – қатынасқа дайындық кезінде егер сізге қарама қарсы жақ :

• сіздің қарсыласыңыз сізбен түгел келіссе;

• сізге қарсы болып, жоғарғы тонға көшсе;

• сіздің келтіріп отырған дәлелдеріңізге көңіл бөлмей, сіздің ойыңыз бен сөзіңізге сенбесе;

• өзінің сенімсіздігін жасыруға тырысқан жағдайда, өзіңізді қалай ұстайтыңызды алдымен ойлануыңыз қажет.

Қарым-қатынасқа дайындық кезінде келесідей аспектілерді біріктіретін жоспар құру қажет:

• әңгімеге қатысушылар әңгіменің байсалды, тыныш өтуіне қажетті уақыт болуы қажет;

• әңгімеге кедергі келтіретін жағдайларды алдын-ала жою керек (шуыл, әуен, өзге адамдардың араласуы және т.б.);

• әңгіме құруға дайындалу, яғни әңгімеге теріс әсер ететін көңіл-күйлерді ұмыту қажет;

• егер орын алатын әңгіме қатты қобалжытса, өзіңізді сабырға шақыру қажет;

• әңгімелесушіге деген сезімдерді көрсетпй басу керек (симпатия, антипатия сезімдері);

• егер мүмкіндік болса әңгімелесушінің анкетасымен танысу қажет, егер бұл мәліметтер әңгімеге қажетті болса;

• әңгімелесуші мүмкін қоятын сұрақтарға алдын –ала дайындалып, жауап іздестіру қажет. Сонымен қатар әңгімеге қатысушылар ескеріліп (әйел, ер, оның темпераменті, мінез-құлқы) , тақырыпқа анализ жасап, жағдай бағалануы қажет.

Әңгімелесуші мен орын алып отырған жағдайды ғана ескеріп қоймай, өзіңізді тиімді басқару үшін, жүріс –тұрысыңыздың манерсын ойластыру қажет, өзіңіздің мінез-құлқыңыз бен жүріс тұрысыңызбен қарым-қатынас үшін қолайлы жағдай туғызуыңыз қажет. Ол үшін жағдай мен қарым-қатынас тақырыбын анықтап, жағдайға байланысты қосымша мәліметтерді өңдеу қажет.